Acrodermatitis chronica atrophicans (ACA), czyli zanikowe zapalenie skóry, jest przewlekłą manifestacją boreliozy lokalizującą się głównie na dystalnych częściach kończyn. Choroba rozwija się zwykle po wielu miesiącach lub latach od pierwotnego zakażenia. Początkowo obserwuje się sinoczerwone ogniska z cechami obrzęku zapalnego; w dalszym przebiegu ACA dochodzi do ścieńczenia oraz zaniku skóry w ich obrębie (ryc. 1A-D, 2A-D). Spośród objawów somatycznych uwagę może zwracać ból kończyn, najczęściej związany z towarzyszącą neuropatią obwodową. W Europie polineuropatia w przebiegu ACA dotyczy ok. 48-64% pacjentów¹.

Rozpoznanie potwierdza się badaniami serologicznymi: na podstawie obecności swoistych przeciwciał IgG przeciwko Borrelia burgdorferi, wyniku badania histopatologicznego oraz wykazania obecności bakterii lub jej materiału genetycznego w bioptacie skóry (tab. 1)².

W leczeniu ACA stosuje się antybiotykoterapię, której wybór, droga podania oraz okres stosowania zależą od rozległości i czasu trwania zmian, wieku pacjenta i czynników towarzyszących, takich jak ciąża. Zaleca się, aby czas terapii nie przekraczał 28 dni (tab. 2).

Diagnostyka różnicowa

Diagnostyka różnicowa ACA zależy od obrazu klinicznego/stadium choroby (tab. 3, 4). Zmiany zlokalizowane na kończynach dolnych bywają mylone z niewydolnością naczyń (zarówno żylną, jak i tętniczą), zakrzepowym zapaleniem żył powierzchownych, odmrożeniami, sinością siatkowatą (livedo reticularis), twardziną ograniczoną, różą, obrzękiem limfatycznym, a także ze zmianami wynikającymi z przewlekłego stosowania silnych glikokortykosteroidów miejscowych lub z naturalnych procesów starzenia się skóry. Obecność guzków może natomiast sugerować choroby reumatyczne, dnę moczanową lub rumień guzowaty^3,4.

Przewlekła niewydolność żylna

Przewlekła niewydolność żylna jest chorobą o charakterze postępującym, wynikającą z zaburzonego odpływu żylnego kończyn dolnych i przewlekłego nadciśnienia żylnego (ryc. 3). Patomechanizm choroby obejmuje zarówno niewydolność zastawek żylnych, jak i upośledzoną pracę pompy mięśniowej, co prowadzi do utrwalonego refluksu i zastoju krwi żylnej.

Obraz kliniczny ewoluuje wraz z postępem choroby. We wczesnych stadiach obserwuje się teleangiektazje, żyły siatkowate oraz żylaki. Wraz z progresją schorzenia dochodzi do pojawienia się przewlekłych obrzęków kończyn dolnych, przebarwień hemosyder...