Temat numeru
Menopauza jako okres zwiększonego ryzyka depresji i zaburzeń snu
dr n. med. Monika Szymańska
mgr Ewelina Lasiuk
- Wpływ zmian hormonalnych w okresie okołomenopauzalnym na nastrój i sen
- Diagnostyka i terapia depresji u kobiet w okresie menopauzalnym
- Przegląd metod leczenia zaburzeń snu związanych z okresem menopauzy
Menopauza jest naturalnym etapem życia kobiety. W tym okresie organizm przechodzi szereg zmian związanych z zakończeniem cyklu miesiączkowego oraz ze zmniejszeniem aktywności hormonalnej, zwłaszcza estrogenów i progesteronu. Zmiany te mogą powodować liczne konsekwencje dotyczące sfery zarówno somatycznej, jak i psychicznej. Menopauza jest diagnozowana, gdy miesiączka nie występuje przez co najmniej 12 kolejnych miesięcy.
Zmniejszenie stężenia estrogenów wpływa nie tylko na postrzeganie własnej atrakcyjności (utrata elastyczności skóry, pojawienie się zmarszczek, przerzedzenie włosów, przyrost masy ciała), lecz także na jakość życia seksualnego kobiet, powodując m.in. suchość pochwy, podrażnienia oraz ból podczas współżycia. Wahania hormonalne mogą również prowadzić do zmian nastroju, objawów depresyjnych, lęku, rozdrażnienia, a także do zaburzeń snu.
Badania Kalleinen i wsp. wykazały, że zaburzenia snu są silnie powiązane z objawami depresji i lęku u kobiet w okresie menopauzalnym. Zależność ta ma charakter dwukierunkowy: zaburzenia snu mogą pogłębiać problemy z nastrojem, natomiast obniżony nastrój może negatywnie wpływać na jakość snu.
Istotne jest, aby nie bagatelizować powyższych objawów i w porę poszukiwać specjalistycznego wsparcia. Skuteczne postępowanie terapeutyczne wymaga kompleksowego podejścia obejmującego zarówno leczenie medyczne, jak i modyfikację stylu życia.
Depresja
Depresja a wiek
Z raportu opublikowanego w 2023 roku przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) wynika, że na depresję choruje około 1,2 mln osób. W 2023 roku świadczeń zdrowotnych z rozpoznaniem głównym lub współistniejącym depresji udzielono 809 000 pacjentów, natomiast refundowane leki przeciwdepresyjne otrzymało 1,7 mln osób, co oznacza wzrost o 83% w porównaniu z rokiem 2013.
Chociaż depresja może wystąpić w każdym wieku, najczęściej rozpoznaje się ją u osób młodszych (20-40 lat) oraz starszych (≥60 lat). U osób w podeszłym wieku rozpoznanie depresji bywa utrudnione, ponieważ jej objawy mogą być maskowane przez inne schorzenia somatyczne, takie jak: choroby przewlekłe, ból czy zaburzenia snu. Ponadto depresja u osób starszych często manifestuje się apatią, spadkiem zainteresowania codziennymi aktywnościami lub zmianami apetytu, co bywa błędnie interpretowane jako naturalna konsekwencja starzenia się.
