Pierwsze wzmianki o znaczeniu zabiegów cytoredukcyjnych w ginekologii onkologicznej wiążą się z nazwiskiem znanego naukowca i klinicysty Joego V. Meigsa i pochodzą z lat 40. XX wieku¹. Podjęcie przez innych ginekologów idei Meigsa doprowadziło w kolejnych latach do zmiany celu wykonywania tych zabiegów i ustalenia ich wpływu na odległe wyniki leczenia chorych na zaawansowanego raka jajnika. We współczesnej chirurgii ginekologicznej uznaje się, że cytoredukcja powinna prowadzić do usunięcia wszystkich widocznych makroskopowo ognisk nowotworowych². Ponieważ rak jajnika szerzy się przede wszystkim wewnątrzotrzewnowo, jego ogniska przerzutowe mogą znajdować się we wszystkich zachyłkach otrzewnej. Tak postawiony cel czyni z tego zabiegu złożoną koncepcję chirurgiczną – zwaną wielonarządową resekcją. Klasyczna anatomia chirurgiczna miednicy żeńskiej, która ukierunkowana jest przede wszystkim na przymacicza i często związana z technikami operacyjnymi wypracowanymi przez poszczególnych ginekologów, jest z definicji obciążona przez modelowanie oparte na osobistych metodach różnych chirurgów. Jednak leczenie chirurgiczne chorób miednicy, nie tylko onkologicznych, rozprzestrzeniających się poza anatomiczny obszar pochodzenia wymaga procedur pozaregionalnych oraz gruntownej wiedzy anatomicznej na ten temat³.

Istotnym elementem leczenia chirurgicznego nowotworów szerzących się wewnątrzotrzewnowo jest peritonektomia, która może obejmować wszystkie kwadranty jamy brzusznej lub tylko niektóre z nich, zależnie od lokalizacji rozsiewu. Rak jajnika cechuje się powierzchownym naciekaniem otrzewnej. Resekcja narządowa jest w takich przypadkach wtórna do zajęcia blaszki otrzewnej trzewnej przez nacieki nowotworowe. W zależności od rozległości (zakresu) resekowanej otrzewnej można wyróżnić dwa typy takiego zabiegu, a otrzymany preparat otrzewnej kształtem może przypominać nietoperza albo motyla. Jeżeli nowotwór obejmuje zachyłki przyokrężniczy i zakątniczy oraz kończy się na wysokości zgięć okrężnicy, to usunięta otrzewna przyjmuje kształt motyla. Gdy natomiast usunięcie otrzewnej dotyczy przepony, uzyskany preparat operacyjny coraz bardziej przybiera kształt nietoperza⁴ (ryc. 1).

Zdobyte doświadczenie wynikające z coraz szerszego zastosowania tej złożonej koncepcji chirurgicznej doprowadziło do wypracowania technik operacyjnych pozwalających na ograniczenie resekcji narządów. W 1968 roku Christopher Hudson przedstawił zało...