Migotanie przedsionków a niewydolność serca z zachowaną frakcją wyrzutową lewej komory
lek. Kornelia Zdziech1
lek. Karolina Molenda2
lek. Gerard Stupecki3
lek. Dorota Krzos4
dr hab. n. med. Iwona Gorczyca-Głowacka, prof. UJK1
- Współistnienie migotania przedsionków i niewydolności serca z zachowaną frakcją wyrzutową (HFpEF) – skala problemu i implikacje kliniczne
- Zasady postępowania diagnostycznego w omawianej grupie pacjentów
- Leczenie chorych z HFpEF i migotaniem przedsionków
W ostatnich latach obserwuje się wzrost zachorowalności zarówno na migotanie przedsionków (AF – atrial fibrillation), jak i niewydolność serca (HF – heart failure)1-3. Obecnie obowiązuje wprowadzona w 2016 r. klasyfikacja HF, wyróżniająca jej trzy typy oparte na pomiarze frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF – left ventricular ejection fraction). W zależności od wartości LVEF u pacjentów z objawami HF można wyróżnić:
- niewydolność serca z obniżoną frakcją wyrzutową (HFrEF – heart failure with reduced ejection fraction)
- niewydolność serca z łagodnie zmniejszoną frakcją wyrzutową (HFmrEF – heart failure with mildly reduced ejection fraction)
- niewydolność serca z zachowaną frakcją wyrzutową (HFpEF – heart failure with preserved ejection fraction).
Związek patofizjologiczny między AF a wymienionymi postaciami HF został dobrze udokumentowany4. U pacjentów ze współistniejącymi AF i HF rokowanie jest gorsze niż u osób z jedną z wymienionych chorób5,6. Szczególnie interesująca dla lekarzy klinicystów jest dwukierunkowa zależność między AF i HFpEF.
Epidemiologia AF i HFpEF
Z uwagi na coraz większe rozpowszechnienie czynników ryzyka HF i starzenie się społeczeństw krajów cywilizowanych obserwuje się stały wzrost zachorowań na HF. Szacuje się, że HFpEF dotyczy 5% osób powyżej 60 r.ż.7 Liczne badania wskazują, że chorzy z HFpEF stanowią istotny odsetek pacjentów z diagnozą HF. Jasno określone kryteria diagnostyczne i rosnące rozpowszechnienie czynników ryzyka choroby sprawiają, że HFpEF jest coraz częściej rozpoznawana. W analizie danych z ogólnopolskiego badania HEROES (Heart Failure Observational Study) wykazano, że pacjenci z HFpEF stanowili 26,5% badanych8. HFpEF jest częściej rozpoznawana u kobiet. W szwedzkim rejestrze stanowiły one 55% pacjentów z HFpEF, 39% z HFmrEF i 29% z HFrEF9.
Liczne dane wskazują na to, że AF jest najczęstszą arytmią nadkomorową, której częstość występowania, podobnie jak HF, wzrasta z wiekiem. Wyniki badań amerykańskich i europejskich pokazują, że w latach 90. XX w. ryzyko wystąpienia AF w ciągu życia wynosiło 1 na 4 osoby w wieku ≥40 lat. Dekadę później wzrosło ono do 1 na 3 osoby w wieku >45 lat10. W populacji ogólnej częstość występowania AF rośnie z wiekiem i wynosi odpowiednio: 0,12-0,16% u osób młodszych niż 49 lat, 1,7-4% u pacjentów w wieku 60-70 lat oraz 13,5-17,8% u pacjentów w wieku >80 lat11,12.
