Jak postępować z chorym z zespołem kruchości w stenozie aortalnej

dr n. med. Anna Kawińska

prof. dr hab. n. med. Małgorzata Kurpesa

Oddział Rehabilitacji Kardiologicznej, Szpital im. dr. Wł. Biegańskiego w Łodzi
I Klinika i Katedra Kardiologii, Uniwersytet Medyczny w Łodzi

Adres do korespondencji:

dr n. med. Anna Kawińska

Oddział Rehabilitacji Kardiologicznej

Wojewódzki Specjalistyczny Szpital im. dr. Wł. Biegańskiego w Łodzi

ul. Kniaziewicza 1/5, 91-347 Łódź

  • Zespół kruchości (FS) – złożony stan zmniejszonej odporności na czynniki stresogenne, częsty w starszej populacji
  • Identyfikacja i redukcja skutków FS u chorych z obciążeniami kardiologicznymi, w tym stenozą aortalną
  • Potencjalne korzyści wynikające z prehabilitacji oraz kompleksowej rehabilitacji kardiologicznej w omawianej grupie pacjentów

Dane literaturowe wskazują na dużą heterogenność populacji geriatrycznej, a jednym z kluczowych czynników różnicujących jest w tym wypadku klinicznie jawny zespół kruchości (FS – frailty syndrome) lub zespół predysponujący do jego wystąpienia (pre-frail)1. FS oznacza wyczerpanie rezerw organizmu wynikające ze skumulowania fizjologicznie obniżonej wydolności jego różnych układów, zwiększające podatność na niekorzystne następstwa; charakteryzuje się zmniejszeniem odporności na czynniki stresogenne, ograniczeniem rezerwy adaptacyjnej i fizjologicznej (tj. pracą narządów na granicy wydolności)2-5.

Choć w piśmiennictwie dostępne są dane dotyczące FS u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi (CVD – cardiovascular diseases), to brakuje informacji na temat występowania tego zespołu stricte u pacjentów z wadą zastawki aortalnej (AV – aortic valve), w tym z jej stenozą (AS – aortic stenosis). Wyjątkiem są artykuły dotyczące FS u pacjentów poddawanych zabiegowi w obrębie AV metodą chirurgiczną (SAVR – surgical aortic valve replacement) lub przeznaczyniową (TAVI – transcatheter aortic valve implantation)5-12. FS wiąże się ze zwiększonym ryzykiem chorobowości i umieralności w przypadku obu typów zabiegów4. Również w wytycznych Europejskiego (ESC – European Society of Cardiology) i Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego (PTK) wskazano na istotne znaczenie FS właśnie u pacjentów kwalifikowanych do leczenia zabiegowego wady zastawkowej4. W związku z tym niniejszy artykuł rozpoczniemy krótką analizą danych dotyczących tego zagadnienia.

Zespół kruchości i stenoza aortalna a kwalifikacja do wymiany zastawki aortalnej (AVR)

Umiarkowany FS, podobnie jak zaawansowany wiek, przebyte zabiegi kardiochirurgiczne lub wyższe ryzyko zabiegu chirurgicznego, przemawia za kwalifikacją pacjenta do TAVI, a nie SAVR2,4. Skala przewidywanego ryzyka zgonu opracowana przez Towarzystwo...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Zespół kruchości i stenoza aortalna a kwalifikacja do wymiany zastawki aortalnej (AVR)

Umiarkowany FS, podobnie jak zaawansowany wiek, przebyte zabiegi kardiochirurgiczne lub wyższe ryzyko zabiegu chirurgicznego, przemawia za kwalifikacją pacjenta do TAVI, a [...]

Zespół kruchości i stenoza aortalna a prehabilitacja

Identyfikacja FS u starszych osób nie powinna być wyłącznie związana z oceną rokowania, lecz powinna skupiać się także na zapobieganiu pogorszeniu [...]

Zespół kruchości i stenoza aortalna a kompleksowa rehabilitacja kardiologiczna (KRK)

Po leczeniu zabiegowym zalecana jest skoordynowana opieka wielospecjalistyczna1. Optymalne miejsce do jej przeprowadzenia stanowi oddział rehabilitacji w ramach KRK. Zasady i [...]

Podsumowanie

Należy pamiętać, że FS jest stanem potencjalnie odwracalnym. W związku z tym istnieje pilna potrzeba opracowania oraz ujednolicenia definicji i narzędzi [...]
Do góry