Przedłużona terapia przeciwzakrzepowa po ostrym zespole wieńcowym
lek. Piotr Jarosz1
dr n. med. Michał Węgiel1
prof. dr hab. n. med. Tomasz Rakowski1,2
- Przedłużenie terapii przeciwzakrzepowej powyżej 12 miesięcy po przebytym ostrym zespole wieńcowym – korzyści i niebezpieczeństwa
- Wyniki badań klinicznych przeprowadzonych w tym zakresie
- Dobór optymalnego modelu terapii w zależności od uwarunkowań pacjenta
Zgodnie z raportem Światowej Organizacji Zdrowia (WHO – World Health Organization) choroby układu krążenia stanowią najczęstszą przyczynę zgonów na świecie i charakteryzują się najwyższym wskaźnikiem chorobowości w skali globalnej. Wśród nich choroba niedokrwienna serca pozostaje główną przyczyną zgonów z powodu schorzeń układu krążenia. Pierwszą kliniczną manifestacją tej choroby jest zazwyczaj ostry zespół wieńcowy (OZW)1.
W aktualnych wytycznych towarzystw kardiologicznych w leczeniu OZW, szczególnie tych z uniesieniem odcinka ST (STEMI – ST-segment elevation myocardial infarction), rekomenduje się postępowanie inwazyjne, przede wszystkim przezskórne interwencje wieńcowe (PCI – percutaneous coronary interventions) z jednoczesną implantacją stentów uwalniających lek (DES – drug-eluting stents). Jednakże, zwłaszcza we wczesnym okresie po PCI, istnieje zwiększone ryzyko powikłań, takich jak zakrzepica w stencie. Aby temu zapobiec, w standardy postępowania wpisało się stosowanie podwójnej terapii przeciwpłytkowej (DAPT – dual antiplatelet therapy), polegającej na podawaniu kwasu acetylosalicylowego (ASA – acetylsalicylic acid) w połączeniu z doustnym inhibitorem płytkowego receptora purynergicznego P2Y12 dla adenozyno-5’-difosforanu (ADP – adenosine 5’-diphosphate) – pochodną tienopirydyny, czyli klopidogrelem lub prasugrelem, bądź należącym do cyklopentylotriazolopirymidyn tikagrelorem.
Zgodnie z aktualnymi rekomendacjami Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC – European Society of Cardiology) standardowy czas trwania DAPT po przebytym OZW leczonym PCI wynosi 12 miesięcy od momentu zabiegu u pacjentów bez wskazań do terapii przeciwzakrzepowej (np. chorych z migotaniem przedsionków lub pacjentów ze sztuczną zastawką serca). Czas stosowania DAPT może zostać wydłużony lub skrócony w zależności od konkretnej sytuacji klinicznej, z uwzględnieniem obecności czynników zwiększonego ryzyka niedokrwiennego oraz czynników zwiększonego ryzyka krwawienia (HBR – high bleeding risk)2. Z uwagi na postęp dotyczący konstrukcji stentów wieńcowych, technik obrazowania wewnątrzwieńcowego oraz metod przygotowania zmiany w trakcie PCI ryzyko zakrzepicy w stencie lub ponownego zawału serca zostało istotnie zmniejszone w czasie, a co za tym idzie – większy nacisk kładzie się na niebezpieczeństwo wystąpienia powikłań krwotocznych, zwłaszcza u pacjentów wysokiego ryzyka. Skłania to do skracania czasu DAPT. Z drugiej strony, pozostają pacjenci z podwyższonym ryzykiem incydentów niedokrwiennych, u których rozważane jest przedłużenie terapii przeciwzakrzepowej.