Przedłużona terapia przeciwzakrzepowa po ostrym zespole wieńcowym

lek. Piotr Jarosz1

dr n. med. Michał Węgiel1

prof. dr hab. n. med. Tomasz Rakowski1,2

1Oddział Kliniczny Kardiologii oraz Interwencji Sercowo-Naczyniowych, Szpital Uniwersytecki w Krakowie

2II Klinika Kardiologii, Instytut Kardiologii, Uniwersytet Jagielloński – Collegium Medicum w Krakowie

Adres do korespondencji:

prof. dr hab. n. med. Tomasz Rakowski

II Klinika Kardiologii

Instytut Kardiologii

Uniwersytet Jagielloński – Collegium Medicum

ul. Jakubowskiego 2, 30-688 Kraków

e-mail: mcrakows@cyfronet.pl

  • Przedłużenie terapii przeciwzakrzepowej powyżej 12 miesięcy po przebytym ostrym zespole wieńcowym – korzyści i niebezpieczeństwa
  • Wyniki badań klinicznych przeprowadzonych w tym zakresie
  • Dobór optymalnego modelu terapii w zależności od uwarunkowań pacjenta

Zgodnie z raportem Światowej Organizacji Zdrowia (WHO – World Health Organization) choroby układu krążenia stanowią najczęstszą przyczynę zgonów na świecie i charakteryzują się najwyższym wskaźnikiem chorobowości w skali globalnej. Wśród nich choroba niedokrwienna serca pozostaje główną przyczyną zgonów z powodu schorzeń układu krążenia. Pierwszą kliniczną manifestacją tej choroby jest zazwyczaj ostry zespół wieńcowy (OZW)1.

W aktualnych wytycznych towarzystw kardiologicznych w leczeniu OZW, szczególnie tych z uniesieniem odcinka ST (STEMI – ST-segment elevation myocardial infarction), rekomenduje się postępowanie inwazyjne, przede wszystkim przezskórne interwencje wieńcowe (PCI – percutaneous coronary interventions) z jednoczesną implantacją stentów uwalniających lek (DES – drug-eluting stents). Jednakże, zwłaszcza we wczesnym okresie po PCI, istnieje zwiększone ryzyko powikłań, takich jak zakrzepica w stencie. Aby temu zapobiec, w standardy postępowania wpisało się stosowanie podwójnej terapii przeciwpłytkowej (DAPT – dual antiplatelet therapy), polegającej na podawaniu kwasu acetylosalicylowego (ASA – acetylsalicylic acid) w połączeniu z doustnym inhibitorem płytkowego receptora purynergicznego P2Y12 dla adenozyno-5’-difosforanu (ADP – adenosine 5’-diphosphate) – pochodną tienopirydyny, czyli klopidogrelem lub prasugrelem, bądź należącym do cyklopentylotriazolopirymidyn tikagrelorem.

Zgodnie z aktualnymi rekomendacjami Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC – European Society of Cardiology) standardowy czas trwania DAPT po przebytym OZW leczonym PCI wynosi 12 miesięcy od momentu zabiegu u pacjentów bez wskazań do terapii przeciwzakrzepowej (np. chorych z migotaniem przedsionków lub pacjentów ze sztuczną zastawką serca). Czas stosowania DAPT może zostać wydłużony lub skrócony w zależności od konkretnej sytuacji klinicznej, z uwzględnieniem obecności czynników zwiększonego ryzyka niedokrwiennego oraz czynników zwiększonego ryzyka krwawienia (HBR – high bleeding risk)2. Z uwagi na postęp dotyczący konstrukcji stentów wieńcowych, technik obrazowania wewnątrzwieńcowego oraz metod przygotowania zmiany w trakcie PCI ryzyko zakrzepicy w stencie lub ponownego zawału serca zostało istotnie zmniejszone w czasie, a co za tym idzie – większy nacisk kładzie się na niebezpieczeństwo wystąpienia powikłań krwotocznych, zwłaszcza u pacjentów wysokiego ryzyka. Skłania to do skracania czasu DAPT. Z drugiej strony, pozostają pacjenci z podwyższonym ryzykiem incydentów niedokrwiennych, u których rozważane jest przedłużenie terapii przeciwzakrzepowej.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Ryzyko niedokrwienne

W celu oceny ryzyka niedokrwiennego (zakrzepowego) u pacjentów po przebytym OZW rekomenduje się obecnie stosowanie zunifikowanych kryteriów zwiększonego ryzyka zakrzepowego, opracowanych [...]

Ryzyko krwawienia

Istotne rozbieżności w danych dotyczących optymalnej identyfikacji pacjentów obarczonych HBR są odzwierciedlone przez kilka odmiennych kryteriów oceny. W 2019 r. opublikowano [...]

Przedłużona terapia przeciwzakrzepowa – badania kliniczne

W ostatnich latach przeprowadzono kilka wieloośrodkowych badań klinicznych, które dotyczyły sposobu prowadzenia przedłużonej terapii przeciwpłytkowej (w tym w modelu DAPT) oraz [...]

Czas od zakończenia obligatoryjnego okresu DAPT do ponownego włączenia podwójnej terapii przeciwzakrzepowej

Jednym z założeń DAPT Study była kontynuacja stosowania DAPT po 12 miesiącach terapii zasadniczej zaimplementowanej po przebyciu PCI. Badanie to nie [...]

Czas stosowania podwójnej terapii przeciwzakrzepowej

Włączenie optymalnego dla danego pacjenta modelu przedłużonej DAT implikuje pytanie o czas stosowania takiego leczenia. Problem ten nie został jednoznacznie rozwiązany. [...]

Zalecenia ESC dotyczące przedłużenia leczenia przeciwzakrzepowego powyżej 12 miesięcy po OZW

Zgodnie z rekomendacjami Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC – European Society of Cardiology) zastosowanie przedłużonej terapii przeciwzakrzepowej w ramach przedłużonej, przewlekłej prewencji [...]

Do góry