Nieprawidłowe odejście lewej tętnicy wieńcowej od pnia płucnego (ALCAPA – anomalous left coronary artery from the pulmonary artery) jest bardzo rzadką anomalią (1/300 000 żywych urodzeń), stanowiącą 0,25-0,5% wad wrodzonych serca. Jej obecność należy podejrzewać u chorych prezentujących objawy dławicowe, u których nie występują typowe czynniki ryzyka tej choroby – jak u przedstawionej przez nas pacjentki*.

Opis przypadku

Pacjentka 54-letnia zgłosiła się na oddział kardiologii z powodu pierwszego w życiu incydentu o charakterze dławicowym, trwającego ok. 2 godzin. Dotychczas nie chorowała, nie paliła papierosów, nie cierpiała na otyłość (wskaźnik masy ciała [BMI – body mass index] 25,4, mieszczący się w granicach normy dla grupy wiekowej). W wieku 24 lat urodziła zdrowe dziecko, poród odbył się drogami naturalnymi. Na co dzień wykonywała pracę urzędniczą.


W badaniu przedmiotowym: akcja serca miarowa, tony czyste, dźwięczne, wysokiej częstotliwości szmer skurczowy w piątej przestrzeni międzyżebrowej po stronie lewej. Nad płucami szmer pęcherzykowy prawidłowy, ciśnienie tętnicze 135/90 mmHg.

W badaniu elektrokardiograficznym: rytm zatokowy miarowy, ujemne załamki T w odprowadzeniach V1-V3.

W badaniach laboratoryjnych: troponina 0,1 ng/dl, cholesterol całkowity (TC – total cholesterol) 5,3 mmol/l, lipoproteiny o niskiej gęstości (LDL – low-density lipoproteins) 2,8 mmol/l, lipoproteiny o wysokiej gęstości (HDL – high-density lipoproteins) 2,2 mmol/l, triglicerydy (TG) 0,7 mmol/l, glukoza w surowicy 5,7 mmol/l.

Badanie echokardiograficzne w osi przymostkowej długiej wykazało prawidłowe wielkości jam serca i opuszki aorty, niezmienioną zastawkę aortalną. Odmiennością była natomiast, zwykle niestwierdzana w tym badaniu, znacznie powiększona prawa tętnica wieńcowa odchodząca od zatoki wieńcowej (ryc. 1, 2). Badanie za pomocą dopplera kolorowego w projekcji przymostkowej krótkiej naczyniowej wykazało dyskretny napływ do niepowiększonego pnia płucnego (ryc. 3). Sygnał dopplera ciągłego zebrany z tego miejsca miał dużą prędkość przepływu, sugerującą komunikację lewo-prawą (ryc. 4). Kolejne, czterojamowe ujęcie wykazało nieznacznie powiększoną lewą komorę, której kurczliwość, zwłaszcza w zakresie ściany przednio-bocznej, była nieznacznie upośledzona, z frakcją wyrzutową ok. 55%. Obserwowana była też niewielka niedomykalność mitralna (ryc. 5). Dość dobra kurczliwość ścian lewej komory została potwierdzona w osi krótkiej (ryc. 6). Ujęcie koniuszkowe wykazało natomiast liczne dodatkowe kolorowe echa w obrębie miokardium przegrody międzykomorowej (ryc. 7A) oraz w wiązce pośredniej prawej komory (ryc. 7B, C), sugerujące istnienie dodatkowego unaczynienia – kolaterali wieńcowych.