Kardiomiopatie – postępowanie w świetle najnowszych wytycznych ESC – część 2
dr n. med. Michał Kowara1,2
prof. dr hab. n. med. Marcin Grabowski1
- Diagnostyka i rozpoznawanie kardiomiopatii przerostowej (HCM)
- Wytyczne postępowania terapeutycznego
- Prewencja pierwotna i wtórna nagłego zgonu sercowego u pacjentów z HCM
Kryteria rozpoznania, tok diagnostyczny, klasyfikacja oraz postępowanie terapeutyczne w kardiomiopatii przerostowej (HCM – hypertrophic cardiomyopathy) opierają się na wytycznych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC – European Society of Cardiology) z 2024 r.1 Rozpoznanie HCM stawia się na podstawie badania echokardiograficznego lub rezonansu magnetycznego serca (CMR – cardiac magnetic resonance) – oba wspomniane badania powinny być wykonane w ramach „drogi pacjenta”, opisanej w pierwszej części cyklu poświęconego kardiomiopatiom („Kardiologia po Dyplomie” nr 6/2025). Kryterium rozpoznania HCM jest:
- grubość ściany ≥15 mm w dowolnym segmencie lewej komory, której – co bardzo istotne – nie można wytłumaczyć wyłącznie warunkami obciążenia serca (np. obecnością nadciśnienia tętniczego, stenozy zastawki aortalnej) lub
- grubość ściany ≥13 mm, jeśli badanym pacjentem jest krewny I stopnia chorego z już rozpoznaną HCM.
Diagnostyka
Wykonywana w ramach diagnostyki HCM echokardiografia służy przede wszystkim do oceny grubości ścian lewej komory, ale nie tylko. Inne ważne w kontekście tego badania i omawianej kardiomiopatii parametry to:
- Ocena szczytowego gradientu (PG – peak gradient) w drodze odpływu lewej komory (LVOT – left ventricular outflow tract); maksymalny wywołany gradient w LVOT o wartości ≥50 mmHg świadczy o zawężaniu drogi odpływu lewej komory, czyli LVOTO (left ventricular outflow tract obstruction) (ryc. 1).
- Ocena w kierunku: niedomykalności zastawki mitralnej, stopnia skurczowego ruchu przedniego płatka zastawki mitralnej do przodu (SAM – systolic anterior motion) oraz wymiaru lewego przedsionka.
- Ocena czynności skurczowej i rozkurczowej lewej komory (sama frakcja wyrzutowa lewej komory [LVEF – left ventricular ejection fraction] nie jest optymalnym wskaźnikiem oceny jej kurczliwości przy współistniejącym przeroście, jednak zmniejszenie LVEF <50% ma znaczenie rokownicze).
- Ocena w kierunku obecności tętniaka koniuszka lewej komory.
Wybrane parametry echokardiograficzne mogą stanowić wskazówkę w ocenie etiologii HCM, np. mięsień sercowy o wyglądzie „matowej szyby” bądź zwiększona grubość przegrody międzyprzedsionkowej sugerują amyloidozę, podczas gdy skrajny koncentryczny prz...
