Zaburzenia ruchowe związane ze snem

istotnych klinicznie zaburzeń snu i wynikających z tego objawów w ciągu dnia, głównie takich jak nadmierna senność, dyskomfort mięśni dotkniętych zaburzeniem lub zniszczenie zębów (w przypadku występowania bruksizmu związanego ze snem). Na podstawie obrazu klinicznego, fazy snu oraz etiologii SRMD zaproponowano klasyfikację jednostek chorobowych zgodnie z International Classification of Sleep Disorders (ICSD-3) i International Statistical Classification of Disease 10 (ICD-10), przedstawioną w tabeli 1.

Według ICSD-3 (2014) podział jest następujący:

1. Zespół niespokojnych nóg (RLS – restless legs syndrome), znany również jako choroba Willisa-Ekboma (Willis-Ekbom disease)
2. Zaburzenie okresowych ruchów kończyn w trakcie snu (PLMD – periodic limb movement disorder)
3. Nocne kurcze mięśni nóg (SRLC – sleep-related leg cramps)
4. Bruksizm związany ze snem (sleep-related bruxism)
5. Zaburzenia z rytmicznymi ruchami ciała w trakcie snu (SRRMD – sleep-related rhythmic movement disorders)
6. Łagodne mioklonie podczas snu u niemowląt (benign sleep myoclonus of infancy)
7. Mioklonie propriospinalne (propriospinal myoclonus at sleep onset)
8. Zaburzenia ruchowe związane ze snem:

          8.1 Związane z chorobami (sleep-related movement disorders due to a medical disorders)

          8.2 Związane ze stosowaniem leków lub innych substancji (sleep-related movement disorders due to a medication or substance)

         8.3 Niespecyficzne (sleep-related movement disorders, unspecified).

Zespół niespokojnych nóg

Zespół niespokojnych nóg jest chorobą opisywaną jako poczucie wewnętrznego przymusu poruszania kończynami, najczęściej dolnymi. Należy podkreślić, że są to objawy sensoryczne (parestezje), a nie zaburzenia motoryczne, ruchowe. Początkowo pojawia się nieprzyjemne doznanie, trudne do zdefiniowania dla pacjenta, opisywane jako „elektryzujące”, „mrowienie”, „kłucie”, „swędzenie” ² , zmuszające pacjenta do wyprostowania lub zgięcia dokuczającej mu kończyny. Objawy pojawiają się najczęściej w obu kończynach jednocześnie, szczególnie dotyczą górnej części łydek, mogą jednak być umiejscowione również w udach, stopach czy kolanach. Część chorych (47-61%) jako symptom RLS odczuwa ból. Obserwuje się również nasilenie objawów przy ciepłej pogodzie.

Zespołowi niespokojnych nóg towarzyszą nadmierna senność i zmęczenie w ciągu dnia (ponad 10/24 punktów w skali oceniającej senność – Epworth). Częściej zgłaszane są wahania nastroju, pogorszenie funkcjonowania społecznego, lęk oraz migreny. W wielu przypadkach wśród pacjentów dotkniętych RLS występują zaburzenia psychiczne, tj. depresja i zaburzenia lękowe ³ . Większe jest również ryzyko rozwoju nadciśnienia tętniczego, szczególnie gdy z RLS współistnieje deprywacja snu ⁴ .

Postacie zaburzenia

Rozróżnia się dwie formy RLS – o wczesnym i późnym początku – różniące się przebiegiem. Pierwsza, często rodzinna, zaczyna się przed 45 rokiem życia (może dotyczyć też dzieci). Z badań wynika, że około 50% pacjentów z RLS posiada krewnego pierwszego stopnia również chorującego na to zaburzenie ⁵ . Charakteryzuje się mniejszym nasileniem objawów i możliwą remisją z czasem. Rzadszą formą jest RLS o późnym początku, w której objawy są silniej zaznaczone, a przebieg gwałtowniejszy. Prawdopodobnie ta postać RLS występuje u osób predysponowanych, u których pojawiły się dodatkowo czynniki zaostrzające (niedobór żelaza, niewydolność nerek, ciąża, leczenie przeciwdepresyjne lub neuroleptykami, współistniejące neuropatie czy choroby neurologiczne).

Tabela 2. The International Restless Legs Syndrome Severity Scale

Do oceny stopnia nasilenia objawów RLS służy International Restless Legs Syndrome Study Group Rating Scale for Severity of Restless Legs Syndrome (tab. 2) opracowana przez International Restless Legs Syndrome Study Group ⁶ . W każdym pytaniu pacjent może otrzymać od 0 do 4 punktów w zależności od nasilenia i częstości poszczególnych objawów. Suma punktów wskazuje na stopień ciężkości choroby i pozwala na przyporządkowanie pacjenta do jednej z czterech kategorii (postać łagodna, pośrednia, ciężka i bardzo ciężka). Nie jest w niej jednak brana pod uwagę bolesna postać RLS.

Dostępne są również kwestionariusze przesiewowe do oceny RLS (tab. 3 i 4). Kwestionariusz RLS Screening Questionnaire (RLSSQ) (tab. 3) składa się z 10 pytań z odpowiedziami „tak” lub „nie”, za które pacjent może uzyskać maksymalnie 10 punktów ⁷ . Uzyskanie przez pacjenta ≥7 punktów umożliwia zdiagnozowanie zespołu niespokojnych nóg. Niższy wynik pozwala z dużą dokładnością wykluczyć występowanie tej choroby.

Diagnostyka

Nie są znane żadne biomarkery, które potwierdzałyby diagnozę RLS. Rozpoznanie opiera się wyłącznie na obrazie klinicznym. Klasyfikacje ICSD-3 oraz Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5) różnią się nieznacznie, ale obie zawierają pięć podstawowych kryteriów charakterystycznych dla RLS:

• częsta konieczność poruszania nogami z towarzyszącym dyskomfortem (akatyzja)
• nasilenie potrzeby poruszania podczas odpoczynku
• ruch łagodzący objawy
• nasilenie objawów wieczorem i w nocy
• wykluczenie innych schorzeń mogących przypominać RLS.

Pacjenta należy zapytać o odczuwanie opisywanych wyżej objawów (również mimowolnych szarpnięć kończynami podczas snu lub czuwania), a także poprosić o opisanie czynników łagodzących i zaostrzających je. W badaniach przedmiotowym i neurologicznym nie stwierdza się odchyleń od normy. Pomocne przy diagnozowaniu pacjentów są: okresowe występowanie ruchów kończyn dolnych (PLM – periodic limb movement), dodatni wywiad rodzinny oraz dobra odpowiedź na terapię dopaminową. Jeżeli nie można wprowadzić leczenia lub pacjent nie odpowiada na nie, można posłużyć się wideopolisomnografią. Potwierdzenie diagnozy RLS uzyskuje się, gdy podczas badania pacjent często porusza kończynami dolnymi, leżąc przed snem, w trakcie wybudzeń w nocy, a także jeżeli występuje >15 PLM/h podczas snu u dorosłych i >5 PLM/h podczas snu u dzieci. Innym narzędziem przydatnym w diagnostyce jest test jednogodzinny (Suggested Immobilization Test) przeprowadzany między 21.00 a 22.00, w którym badany proszony o leżenie nieruchomo ocenia co 5 minut odczuwany dyskomfort. Liczba ruchów kończyn pacjenta oraz zgłaszany przez niego dyskomfort gwałtownie rosną po 20 minutach testu, podczas gdy w grupie kontrolnej wzrost jest mniej dynamiczny. Przy rozpoznawaniu RLS można posłużyć się także testem lewodopy (jednorazowe podanie 100 mg lewodopy).

Wśród chorób współistniejących predysponujących do wystąpienia RLS najczęstsza jest schyłkowa niewydolność nerek, ciąża, niedokrwistość mikrocytarna z niedoboru żelaza. Do innych, rzadszych przyczyn wtórnego RLS zaliczamy: cukrzycę, choroby reumatyczne, amyloidozę, fibromialgię i nietolerancję glutenu. Ponadto niektóre leki mogą nasilać objawy RLS. Należą do nich: neuroleptyki, difenhydramina, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne oraz selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny ⁸ . Wykazano również, że wystąpienie objawów zespołu niespokojnych nóg poprzedzone jest wzrostem stężenia melatoniny, czyli markera rytmu okołodobowego. Jest to prawdopodobnie związane z hamowaniem wydzielania dopaminy w ośrodkowym układzie nerwowym. Uzasadnia to nasilanie się objawów wieczorem i w nocy, a następnie ich znaczne złagodzenie w godzinach porannych ³ .

W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić inne zaburzenia czucia, szczególnie na obszarach poszczególnych dermatomów, a także zaopatrywanych przez korzenie nerwów lędźwiowo-krzyżowych, nerwów kulszowych i ich gałęzi, gdyż może to wskazywać odpowiednio na mielopatie, radikulopatie i neuropatie. Inną chorobą, która daje fałszywy obraz RLS, jest neuropatia drobnych włókien. W tym przypadku pacjenci często chorują na cukrzycę lub choroby autoimmunologiczne, a dominującym objawem jest pieczenie stóp. Różnicowanie RLS z neuropatią drobnych włókien nie jest możliwe za pomocą elektromiografii (jak robi się w przypadku neuropatii dużych włókien), ale można wykorzystać ilościowy test sensoryczny (quantitative sensory testing) i biopsję skóry. W sytuacji gdy pacjent zgłasza „niepokój w nogach” oraz obserwuje akatyzje (dotyczące całego ciała lub tylko kończyn dolnych), należy wziąć pod uwagę chorobę Parkinsona, ponieważ obraz kliniczny chorób może się pokrywać w tym zakresie ⁹ . Również choroby żył mogą wskazywać na RLS. Pacjenci czują wówczas dyskomfort, a nawet ból. Kryterium różniącym i wskazującym na chorobę żylną jest jednak w takiej sytuacji nasilenie dolegliwości podczas ruchu ¹⁰ .

Zaburzenie okresowego ruchu kończyn w trakcie snu/okresowe ruchy kończyn podczas snu

Okresowe ruchy kończyn to zaburzenie definiowane jako powtarzalne i stereotypowe ruchy, którym towarzyszy wyprost palca i zgięcie grzbietowe w stawie skokowym oraz zgięcie kolana. Skurcz trwa od 0,5 do 10 sekund. Epizody składają się z przynajmniej czterech kolejnych ruchów opisanych wyżej, a przerwy między nimi trwają od 5 do 90 sekund. Wykrycie tego zaburzenia jest możliwe dzięki polisomnografii i aktygrafii. Rozpoznanie PLMD można ustalić, jeżeli podczas polisomnografii występuje >15 okresowych ruchów kończyn na godzinę i nie można wytłumaczyć tego obecnością innego zaburzenia. Muszą być także spełnione określone kryteria, takie jak występowanie klinicznie istotnych zaburzeń snu lub upośledzenie funkcjonowania. Okresowe ruchy kończyn w czasie snu pojawiają się w przebiegu RLS oraz zaburzeń oddychania podczas snu. PLMD są obecne u większości pacjentów z RLS, ale nie są dla niego specyficzne, a sama ich obecność nie implikuje RLS ¹ . Uważa się, że zaburzenia te mają wspólną etiologię. PLMD mogą być również spowodowane przez niektóre leki, np. selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny lub trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne.

Nocne kurcze mięśni nóg

Schorzenie to występuje w każdym wieku, jednak najczęściej spotykane jest u osób starszych. Zaburzenie to polega na nagłym, mimowolnym i bolesnym skurczu mięśni nóg, zwykle mięśnia brzuchatego łydki, mięśnia podeszwowego oraz małych mięśni w obrębie stóp. Skurcze te różnią się czasem trwania (od kilku sekund do kilku minut) i intensywnością oraz mogą ustępować spontanicznie lub po rozciągnięciu konkretnego mięśnia. Czynnikami predysponującymi do ich wystąpienia są: zmęczenie, choroby naczyń obwodowych, cukrzyca, ciąża, zaburzenia elektrolitowe oraz leki (zwłaszcza diuretyki). Jednak większość przypadków SRLC pozostaje idiopatyczna ¹ .

Rzadko można wykryć je w badaniu fizykalnym, ponieważ są niezależne od woli, nieprzewidywalne i pojawiają się zazwyczaj w nocy. Mogą być uwidocznione podczas polisomnografii jako długotrwałe skurcze mięśnia brzuchatego łydki. Rozpoznanie nocnych kurczy kończyn może być ustalone wyłącznie w przypadku, gdy występowania tych epizodów nie można wytłumaczyć innym zaburzeniem lub przyjmowaniem określonych leków i substancji.

Bruksizm związany ze snem

Zjawisko polega na powtarzalnym zaciskaniu zębów lub zgrzytaniu nimi podczas snu. Aktywność ta często związana jest z fragmentacją snu. Silne i powtarzające się skurcze mięśni szczęki mogą prowadzić do uszkodzenia zębów i dyskomfortu w ciągu dnia. Ponadto mogą występować objawy takie jak: przemijające poranne bóle mięśni szczęki, bóle głowy w okolicy skroniowej lub nadmierne starcie zębów. Etiologia tego zaburzenia nie jest do końca poznana. Zarówno czynniki środowiskowe, jak i czynniki genetyczne wydają się mieć znaczenie w rozwoju bruksizmu. Badania z udziałem bliźniąt monozygotycznych wykazały, że zaburzenie to występowało w 20-50% u obojga rodzeństwa ¹ . Diagnoza kliniczna jest wystarczająca, jednak wykonanie polisomnografii pozwala na zwiększenie pewności ustalonego rozpoznania.

Zaburzenia z rytmicznymi ruchami ciała w trakcie snu

Zaburzenia z rytmicznymi ruchami ciała w trakcie snu charakteryzują się powtarzalnymi, rytmicznymi i stereotypowymi ruchami całego ciała lub dużych grup mięśniowych, głównie głowy i szyi. Schorzenie to występuje zazwyczaj u niemowląt i dzieci, ale w niektórych przypadkach utrzymuje się również w wieku dorosłym. Zaburzenia ruchowe obejmują kołysanie całego ciała, a także uderzanie lub obracanie głową. Ruchy te mogą występować osobno lub jednocześnie, a ich częstość oscyluje w granicach 0,5-2 na sekundę. Epizody ruchowe trwają zazwyczaj <15 minut i ustępują, gdy sen staje się głębszy lub gdy następuje przebudzenie.

Mioklonie rdzeniowe propriospinalne

Mioklonie rdzeniowe to nagłe i mimowolne, trwające <500 ms ruchy obejmujące brzuch, tułów oraz szyję. Pojawiają się podczas próby zaśnięcia, co skutkuje utrudnionym zasypianiem. Ustępują, gdy sen jest stabilny, a także podczas aktywności umysłowej.

Nadmierne fragmentaryczne mioklonie

Nadmierne fragmentaryczne mioklonie stanowią bardzo krótkie, trwające <150 ms potencjały w zapisie elektromiografii rejestrowane podczas badania polisomnograficznego. Powodują niewidoczne lub trudno wykrywalne drgania lub mimowolne ruchy występujące w nieregularnych odstępach, asymetrycznie po obu stronach ciała. Ich występowanie nie ogranicza się tylko do nocy, mogą pojawiać się również podczas czuwania i relaksu.

Leczenie zaburzeń ruchowych w trakcie snu

Zespół niespokojnych nóg

Terapię zaburzeń ruchowych w trakcie snu należy zawsze rozpoczynać od leczenia zachowawczego, które obejmuje przestrzeganie zasad higieny snu, aktywność fizyczną lub umysłową, unikanie kofeiny, nikotyny oraz alkoholu, a także niektórych leków mogących nasilić objawy (m.in. leki przeciwdepresyjne, neuroleptyki atypowe) ¹¹ . Korzystny wpływ na redukcję objawów wywiera stymulacja za pomocą masażu lub zimnych kąpieli. Ponad 1/3 pacjentów wykazuje znaczne złagodzenie objawów po zastosowaniu placebo. Ogólne zasady leczenia RLS przedstawiono w tabeli 5 ¹² .

Tabela 5. Schemat postępowania terapeutycznego w przebiegu zespołu niespokojnych nóg (RLS)

Leczenie farmakologiczne

Zespół niespokojnych nóg może mieć charakter pierwotny lub wtórny. W przypadku postaci wtórnej należy leczyć schorzenie leżące u podstawy RLS (np. przewlekłą chorobę nerek, niedobór żelaza), co zazwyczaj prowadzi do ustąpienia objawów.

Suplementacja preparatami żelaza u pacjentów z niskim stężeniem ferrytyny łagodzi objawy choroby. Nie ma natomiast jednoznacznych dowodów, że podobne korzyści występują u chorych z prawidłowym stężeniem ferrytyny ¹³ . U wszystkich pacjentów przed rozpoczęciem leczenia farmakologicznego oraz podczas wizyt kontrolnych należy oznaczać w surowicy stężenie ferrytyny i hemoglobiny. Doustne podawanie żelaza jest zalecane, gdy stężenie ferrytyny wynosi <75 µg/l ¹⁴ . Standardowe leczenie polega na podawaniu 325 mg siarczanu żelaza raz dziennie (lub 3 razy dziennie, aby ograniczyć działania niepożądane ze strony układu pokarmowego) oraz dodatkowo 100-200 mg witaminy C w celu poprawy jego wchłaniania. Zaleca się powtarzanie oznaczania ferrytyny podczas wizyt kontrolnych co 3-6 miesięcy. Leczenie można przerwać, jeżeli wartość ferrytyny osiągnie >75 µg/l, jednak w dalszym ciągu należy monitorować jej stężenie, zwłaszcza jeśli nastąpi zaostrzenie objawów. Dostępne są również dożylne preparaty żelaza, jednak według aktualnych wytycznych International Restless Legs Syndrome Study Group dożylna sacharoza żelazowa nie jest efektywna w leczeniu RLS.

Leczenie objawowe

Celem leczenia jest poprawa jakości życia pacjentów. Terapia likwiduje objawy choroby, a nie jej przyczynę, w związku z czym powinna być stosowana wyłącznie w przypadku, gdy objawy wyraźnie zakłócają codzienne funkcjonowanie lub jakość życia i snu. Objawy RLS w zależności od częstości ich występowania można podzielić na trzy kategorie: sporadyczne, codzienne i oporne na leczenie.

U pacjentów z istotnym klinicznie, sporadycznym RLS objawy nie występują wystarczająco często, aby wymagane było codzienne stosowanie leków. Zazwyczaj epizodycznie stosowane są lewodopa lub pramipeksol. Alternatywnie podawane są opioidy o słabej sile działania lub leki nasenne, gdy choroba powoduje zaburzenia snu.

Pacjenci z umiarkowanym lub ciężkim RLS, który przez większość czasu poważnie zaburza ich jakość życia, wymagają leczenia agonistami dopaminy lub ligandami podjednostki α-2-δ kanału wapniowego ¹⁵ . Działają one równie efektywnie w łagodzeniu zarówno okresowych ruchów kończyn, jak i objawów czuciowych. Ligandy α-2-δ, takie jak gabapentyna, pregabalina poprawiają jakość snu i jego architekturę. Lekami z wyboru u pacjentów, u których objawy występują wyłącznie w nocy, są pramipeksol lub ropinirol w małych dawkach. U pacjentów z objawami tylko w ciągu dnia zaleca się terapię rotygotyną w systemie przezskórnym w związku z dłuższym czasem jej działania ¹⁶ .

Niekorzystnym zjawiskiem, które może wystąpić podczas leczenia preparatami dopaminergicznymi, jest tzw. augmentacja. Polega ona na nasileniu dolegliwości i charakteryzuje się rozprzestrzenieniem objawów na części ciała uprzednio niedotknięte chorobą, wcześniejszym występowaniem objawów w ciągu dnia oraz szybszym pojawianiem się ich podczas spoczynku ¹ . Najczęściej występuje po co najmniej kilku miesiącach leczenia. Ryzyko wzrasta podczas stosowania dużych dawek leków i dłuższego czasu trwania terapii. Do tej pory nie wykazano zjawiska augmentacji podczas stosowania leków innych klas, oprócz jednego przypadku dotyczącego tramadolu ¹⁷ .

Lekami drugiego rzutu lub stosowanymi w przypadku nasilenia objawów są opiaty. Korzystne rezultaty przynosi również leczenie niektórymi benzodiazepinami, np. klonazepamem, jednak leki te zamiast stłumienia objawów mogą wywołać nadmierną senność. Ponadto efekty terapeutyczne przy standardowych dawkach są słabe, natomiast wyższe dawki mogą spowodować sedację lub inne działania niepożądane. Ciężka postać RLS wymaga terapii lekami dopaminergicznymi lub ligandami α-2-δ, odpowiednie mogą być również większe dawki lewodopy lub opiatów.

W terapii RLS opornego na leczenie preparatami dopaminergicznymi skuteczne mogą być nalokson lub oksykodon ¹⁸ . Łagodniejsze przypadki wymagają jedynie leków nasennych lub terapii behawioralnej, np. regulacji rytmu okołodobowego. Opcjonalnie można zastosować pramipeksol lub niskie dawki lewodopy czy karbidopy.

Istnieje związek między niedoborem kwasu foliowego a RLS związanym z ciążą. Jeżeli stężenie kwasu foliowego i/lub ferrytyny jest za niskie, wskazana jest suplementacja. Zalecane są również niefarmakologiczne metody leczenia. Większość leków stosowanych w leczeniu RLS jest przeciwwskazana w ciąży.

Zaburzenie okresowego ruchu kończyn w trakcie snu/okresowe ruchy kończyn podczas snu

W związku z brakiem większych badań dotyczących leczenia PLMD większość terapii była stosowana w PLMD związanym z RLS. Okresowe ruchy kończyn podczas snu powinny być leczone wyłącznie w przypadku, gdy są częścią innego schorzenia obejmującego zaburzenia snu i zmęczenie. Preparaty o działaniu dopaminergicznym stanowią najefektywniejszą metodę leczenia PLMD związanego z RLS. Alternatywnie stosowane są ligandy α-2-δ, opiaty oraz klonazepam, który redukuje PLMD i PLM związane z przebudzeniami. W PLMD połączonym z narkolepsją skuteczne jest stosowanie bromokryptyny.

Nocne kurcze mięśni nóg

Niefarmakologiczne leczenie SRLC polega na biernym rozciąganiu mięśni łydek trzy razy dziennie lub wzajemnym hamowaniu odruchów, w którym skurcz jednej grupy mięśniowej wymusza relaksację antagonistycznych mięśni. W leczeniu farmakologicznym skuteczne jest stosowanie chininy, jednak prowadzi ono do istotnych działań niepożądanych, takich jak reakcje nadwrażliwości i trombocytopenia. Widoczną redukcję częstotliwości skurczów wywołuje cytrynian orfenadryny, a także szczawian naftidrofurylu, który dodatkowo zwiększa liczbę dni, w których skurcze nie występują (leki zarejestrowane przez FDA, w trakcie rejestracji EMA). Dobre rezultaty może przynieść również przyjmowanie witaminy E, gabapentyny lub werapamilu.

Bruksizm związany ze snem

Dostępne są behawioralne, farmakologiczne i stomatologiczne metody leczenia. Terapia behawioralna obejmuje utrzymywanie prawidłowej higieny snu, a także wyjaśnienie pacjentowi, jakie czynniki wywołują to zaburzenie i jakie są jego konsekwencje. Stosuje się również określone techniki, takie jak oddychanie brzuszne, które zmniejsza nadmierny, wynikający ze stresujących sytuacji skurcz mięśni szczęki. W leczeniu stomatologicznym wykorzystuje się szyny relaksacyjne lub aparaty wysuwające żuchwę.

Farmakoterapia polega na stosowaniu preparatów dopaminergicznych i toksyny botulinowej. Stosuje się również klonazepam lub amitryptylinę, jednak nie są one zalecane w leczeniu bruksizmu. W przypadku współistnienia zespołu obturacyjnego bezdechu podczas snu i bruksizmu stosowanie szyn relaksacyjnych, aparatów wysuwających żuchwę jest względnie przeciwwskazane z uwagi na ryzyko nasilenia zaburzeń oddechowych w trakcie snu ¹⁹ .

Zaburzenia z rytmicznymi ruchami ciała w trakcie snu

Leczenie polega przede wszystkim na stworzeniu bezpiecznego środowiska do spania i przestrzeganiu zasad higieny snu.

Mioklonie propriospinalne

Dane na temat leczenia tego zaburzenia są ograniczone. Pojedyncze badania wskazują na pozytywny wpływ klonazepamu, lewetyracetamu, opioidów i kwasu walproinowego ²⁰ .

Nadmierne fragmentaryczne mioklonie

Nie ma potrzeby leczenia tego zaburzenia.

Podsumowanie

Zaburzenia ruchowe w trakcie snu stanowią grupę chorób szeroko rozpowszechnioną w populacji ogólnej. Nieleczone przyczyniają się bezpośrednio do deprawacji snu, pogorszenia jakości życia, zmniejszenia efektywności w ciągu dnia. Rozpoznanie należy ustalić na podstawie kryteriów diagnostycznych. Trzeba zwrócić szczególną uwagę na choroby współistniejące, takie jak przewlekła choroba nerek, niedokrwistość z niedoboru żelaza, cukrzyca, lub stany fizjologiczne, np. ciążę, w której może dojść do fizjologicznych zmian w zakresie gospodarki żelaza.

W Polsce problematyką zaburzeń snu zajmują się specjaliści różnych dziedzin, głównie pulmonolodzy, laryngolodzy, neurolodzy i psychiatrzy. Brakuje ośrodków i specjalistów zajmujących się kompleksową opieką nad chorymi zgłaszającymi się do lekarza pierwszego kontaktu z powodu zaburzeń snu. W Stanach Zjednoczonych, Kanadzie i Wielkiej Brytanii wyodrębniono oddzielną specjalizację lekarską, somnologię, zajmującą się kompleksową opieką nad chorymi zgłaszającymi się z powodu zaburzeń snu. W przypadku polskich lekarzy istnieje możliwość uzyskania certyfikatu/tytułu specjalisty w zakresie medycyny snu European Sleep Research Society (ESRS).