Co znajdziesz w artykule?
- Technika stempla okluzyjnego − jedna z metod biomimetycznych, która umożliwia precyzyjne odtworzenie powierzchni zgryzowych zębów za pomocą trójwymiarowego negatywu zęba
- Opis przypadku ilustrującego zastosowanie omawianej techniki
Spis treści
Technika stempla (stamp technique) jest metodą wykonywania wypełnień biomimetycznych, która umożliwia odbudowanie powierzchni okluzyjnej zęba za pomocą negatywu powierzchni wyjściowej 1 . Jest ona prosta do wykonania i pozwala na stosunkowo dokładne odwzorowanie pierwotnej powierzchni zęba. Przy jej wykorzystaniu dodatkowa korekta wypełnienia w zgryzie nie jest wymagana lub wykonuje się ją w minimalnym zakresie.
Przypadek kliniczny
Pacjent, lat 16, zgłosił się do gabinetu stomatologicznego na
wizytę kontrolną. Podczas badania podmiotowego zgłaszał reakcję bólową na słodkie pokarmy w okolicy zębów siecznych górnych i trzonowych dolnych. W badaniu zewnątrzustnym nie stwierdzono nieprawidłowości. Badanie wewnątrzustne wykazało obecność próchnicy pierwotnej zębów: 12, 11, 21, 22, 27, 37 i 46. Ubytki klasy III wg Blacka obecne były w zębach od 12 do 22, klasy II w zębie 46 i klasy I w 37. Ponadto widoczne było jedno wypełnienie amalgamatowe klasy I w zębie 36.
Rycina 1. Oczyszczony ząb 37 przed wykonaniem stempla okluzyjnego
Stempel okluzyjny został sporządzony z płynnego koferdamu. Na powierzchnię okluzyjną wprowadzono warstwę materiału wypełniającą bruzdy i naświetlono ją lampą polimeryzacyjną przez 15 s. Po sprawdzeniu twardości wypełnienia nałożono na nie kolejną warstwę, wprowadzono microbrush oraz powtórnie naświetlono (ryc. 2). Stempel został oddzielony od powierzchni zęba za pomocą nakładacza (ryc. 3). Kolejnym krokiem było opracowanie ubytku lege artis (ryc. 4), a następnie wytrawienie selektywnie szkliwa za pomocą 37% roztworu kwasu ortofosforowego (V) przez mniej więcej 15 s (ryc. 5).
Rycina 2. Wykonanie stempla okluzyjnego
Rycina 3. Przygotowany stempel
Rycina 4. Opracowany ubytek
Rycina 5. Etap wytrawiania
Wytrawiacz został spłukany, po czym ząb osuszono i nałożono system łączący, wcierając go przez 20 s przy użyciu microbrusha. Zastosowany w trakcie omawianej procedury materiał był osuszany przez 5 s oraz naświetlany lampą polimeryzacyjną przez 10 s, zgodnie z zaleceniami producenta. W dalszej kolejności do ubytku została wprowadzona pierwsza warstwa kompozytu światłoutwardzalnego (Gradia A2) i spolimeryzowana. Następnie nałożono kolejną warstwę materiału i przykryto ją fragmentem jałowej taśmy teflonowej (ryc. 6A) oraz przyłożono uprzednio wykonany stempel (ryc. 6B). Stempel został ostatecznie usunięty wraz z fragmentem taśmy, zdjęto także nadmiar materiału i spolimeryzowano kompozyt. W kolejnym etapie omawianej metody leczniczej zastosowano kalkę artykulacyjną w celu sprawdzenia wypełnienia w zgryzie. Korekta okluzji nie była konieczna, więc wypełnienie wypolerowano, uzyskując efekt przedstawiony na rycinach 7A i B. Pacjenta poinstruowano, żeby przez 2 godz. po zabiegu unikał przyjmowania pokarmów stałych i płynnych. Uzgodniono kolejny termin wizyty w celu leczenia pozostałych ubytków.
Rycina 6A,B. Odbudowywanie powierzchni okluzyjnej zęba 37. Taśma teflonowa pokrywająca niespolimeryzowany kompozyt (A); przyłożenie stempla modelującego powierzchnię okluzyjną (B)
Rycina 6A,B. Odbudowywanie powierzchni okluzyjnej zęba 37. Taśma teflonowa pokrywająca niespolimeryzowany kompozyt (A); przyłożenie stempla modelującego powierzchnię okluzyjną (B)
Rycina 7A,B. Odbudowany ubytek klasy I zęba 37. Spolimeryzowany kompozyt (A); efekt końcowy (B)
Rycina 7A,B. Odbudowany ubytek klasy I zęba 37. Spolimeryzowany kompozyt (A); efekt końcowy (B)
Dyskusja
Pojęcie „biomimetyka” powstało w latach 50. XX w. z połączenia greckich słów: bíos (życie) i mīmētikós (naśladujący). Odnosi się ono do ogółu interdyscyplinarnych działań z zakresu techniki, biologii i medycyny, mających na celu naśladowanie budowy anatomicznej oraz funkcji fizjologicznych obecnych w naturze 2 . Technika stempla jest zaliczana do grupy technik biomimetycznych, ponieważ polega na odbudowie powierzchni okluzyjnej zęba przy użyciu negatywu wytworzonego na podstawie matrycy, którą stanowi wyjściowa morfologia zęba 1 . Do odbudowy zęba stosuje się głównie żywice kompozytowe 1, 3 . Negatyw (stempel) można wytworzyć z materiałów takich jak uszczelniacze bruzd, polimetakrylan metylu, żywice modelowe, materiały do rejestracji zgryzu itp. 3 W celu wykonania stempla można zastosować połączenie zaawansowanej technologii komputerowego wspomagania projektowania i frezowania pełnoceramicznych uzupełnień protetycznych (CAD/CAM − computer-aided design/computer-aided manufacturing) i druku trójwymiarowego. Dzięki jej wykorzystaniu efekt leczenia może stać się jeszcze bardziej imponujący, zapewniając lepszą precyzję odbudowy 4 .
Głównym wskazaniem do zastosowania omawianej techniki jest obecność ubytków klasy I wg Blacka w zębach trzonowych, których struktura anatomiczna nie została uszkodzona przez próchnicę lub erozję. Znane są również modyfikacje tej metody, umożliwiające rekonstrukcję ubytków klasy II wg Blacka 5, 6 . Główne wskazania do użycia techniki stempla okluzyjnego to:
- ubytki w obrębie powierzchni okluzyjnych zębów przedtrzonowych i trzonowych
- próchnica ukryta z ubytkami niedostrzegalnymi klinicznie
- prawidłowa żywotność miazgi zęba
- dobra higiena jamy ustnej
- stabilna okluzja 7 .
Do głównych przeciwwskazań zalicza się:
- zęby z zaburzoną morfologią powierzchni okluzyjnej
- zapalenie miazgi i tkanek okołowierzchołkowych zęba
- zaawansowaną chorobę przyzębia
- złą higienę jamy ustnej
- niestabilną okluzję 7 .
Alternatywę dla metody stempla okluzyjnego może stanowić klasyczna odbudowa bezpośrednia zęba przy użyciu kompozytu. Należy zaznaczyć, że technika biomimetyczna zapewnia lepsze odwzorowanie powierzchni pierwotnej niż przy wykorzystaniu sposobu tradycyjnego 7 . Istnieje również możliwość odbudowy pośredniej w postaci zastosowania częściowych uzupełnień protetycznych − wkładów koronowych (inlay), nakładów (onlay) i nadkładów (overlay) 8 . Uzupełnienia protetyczne powinny być zarezerwowane dla ubytków obejmujących większe powierzchnie zębów oraz zębów uprzednio leczonych endodontycznie. Gwarantują one lepszą wytrzymałość mechaniczną i lepsze odwzorowanie, ze względu na większą trwałość, a także brak skurczu polimeryzacyjnego materiału ceramicznego 9 .
Abstract
Reconstruction of tooth 37 by occlusal stamp technique – case report
Biomimetic methods based on emulation of nature are becoming increasingly more popular in modern medicine. Biomimetic methods include the occlusive stamp technique, which enables a precise restoration of occlusal surfaces of teeth by the use of a 3-dimensional dental negative. We present a classical case report illustrating the use of this technique. A sixteen-year-old patient presented with an I-class cavity in his left lower second molar. Local anesthesia was administered and a rubber dam was placed to separate the tooth. After the creation of a stamp based on the tooth occlusal surface, the molar was restored with a composite filling. The final effect of the treatment appeared wonderful and the filling closely reproduced the original tooth shape. Technological advances in the form of tridimensional scanning and printing may improve the degree of resemblance of the restoration to the matrix.
- 1. Tomaszewska IM. Łatwe wypełnienia biomimetyczne – technika stempla. Stomatologia po Dyplomie 2018;07:1-5. https://podyplomie.pl/stomatologia/30861,latwe-wypelnienia-biomimetyczne-technika-stempla
- 2. Zafar MS, Amin F, Fareed MA, et al. Biomimetic Aspects of Restorative Dentistry Biomaterials. Biomimetics 2020;5(3):34
- 3. Jagtap AR, Aher GB, Gulve MN, et al. Biomimetic restoration of posterior teeth using stamp technique: A case series. International Journal of Applied Dental Sciences 2021;7(1):198-202
- 4. Hao YS, Runxuan P, Jing Y, et al. Overview of Several Typical Ceramic Materials for Restorative Dentistry. BioMed Research International 2022:8451445. doi: 10.1155/2022/8451445
- 5. Mariia D, Azar SB, Madadi S. Efficacy of the stamp technique for direct composite restoration: a systematic review. VI International Scientific and Practical Conference „Medical Sciences Innovations Technologies In Sciences and Practice” Haifa, February 15-18, 2022;185-8. DOI: 10.46299/ISG.2022.I.VI
- 6. Alshehadat SA, Halim MS, Carmen K, et al. The stamp technique for direct Class II composite restorations: A case series. J Conserv Dent 2016;19:490-3
- 7. Qian K, Wang QL, Pan J. 3D Digital Evaluation for Direct Composite Restoration Using the Modified Stamp Technique. Chin J Dent Res 2021;24(3):185-9
- 8. Morimoto S, Rebello de Sampaio FB, Braga MM, et al. Survival Rate of Resin and Ceramic Inlays, Onlays, and Overlays: A Systematic Review and Meta-analysis. J Dent Res 2016;95(9):985-94
- 9. Veneziani M. Posterior indirect adhesive restorations: updated indications and the Morphology Driven Preparation Technique. Int J Esthet Dent 2017;12(2):204-30
Następny artykuł:
Perforacja kanału jako powikłanie powtórnego leczenia kanałowego
Dodaj do ulubionych
