Gastroenterologia

Wpływ chirurgii bariatrycznej na niealkoholową chorobę stłuszczeniową wątroby i zespół metaboliczny

Lek. med. Dawid Gajda1

Lek. med. Gniewomir Ćwiertnia1

Dr n. med. Michał Dyaczyński1

Dr hab. n. med. Michał Kukla2

Dr hab. n. med. Marek Waluga2

1Oddział Chirurgiczny Ogólny, Szpital Miejski w Siemianowicach Śląskich

2Katedra i Klinika Gastroenterologii i Hepatologii, Wydział Lekarski w Katowicach, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

W ostatnich latach populacja otyłych wzrasta w zastraszającym tempie. Według WHO ok. 650 mln ludzi jest otyłych. Jest to przyczyną wielu poważnych chorób, m.in. cukrzycy typu 2 (DM2), niealkoholowej choroby stłuszczeniowej wątroby (NAFLD), nadciśnienia tętniczego.

NAFLD staje się jedną z najczęstszych przyczyn chorób wątroby w zachodnim świecie. Występuje nawet u 90 proc. ludzi otyłych i może prowadzić do niealkoholowego stłuszczeniowego zapalenia wątroby (NASH) oraz raka wątrobowokomórkowego (HCC). Utrata masy ciała jest uważana za kamień węgielny w leczeniu i zapobieganiu chorobie. Dieta i ćwiczenia fizyczne są pierwszym wyborem w realizacji tego celu, jednak obie te metody są trudne do osiągnięcia i utrzymania.

Chirurgia bariatryczna jest najbardziej niezawodną metodą do osiągnięcia znacznej i długotrwałej utraty masy ciała, co wiąże się z poprawą jakości życia, zmniejszeniem występowania i remisją chorób współistniejących z otyłością, oraz z wydłużeniem życia. Celem pracy jest ocena wpływu operacji bariatrycznych na zespół metaboliczny (MS), DM2 oraz NAFLD.

Zwiększenie masy ciała stanowi znaczące wyzwanie dla zdrowia publicznego. Nadwaga i otyłość dramatycznie wzrosły w ciągu ostatnich 10 lat, zwiększając ryzyko chorób i przedwczesnej śmierci. Szacuje się, że na świecie jest ok. 1,9 mld ludzi z nadmierną masą ciała, z których ponad 650 mln cierpi na otyłość. Obecne definicje otyłości są oparte na ogólnym wskaźniku masy ciała (body mass index – BMI). Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) otyłość rozpoznajemy przy wartości BMI ≥30 kg/m2. Jak powszechnie wiadomo, wpływa ona niekorzystnie na zdrowie, przez co zwiększa ryzyko zapadalności na choroby układu krążenia, układu oddechowego (bezdech senny, zespół Pickwicka), układu kostno-szkieletowego, niektóre typy nowotworów. Obecnie tkankę tłuszczową uważa się za złożony i prawdopodobnie największy narząd endokrynny, który odgrywa istotną rolę w procesach metabolicznych i immunologicznych. Wydziela liczne, biologicznie czynne białka o wielokierunkowym działaniu, zwane adipokinami. W związku z tym tkanka tłuszczowa dynamicznie uczestniczy w patogenezie chorób metabolicznych, przyczyniając się do rozwoju m.in. cukrzycy, zespołu metabolicznego (metabolic syndrome – MS), niealkoholowej choroby stłuszczeniowej wątroby (non-alcoholic fatty liver disease – NAFLD).

Większość powikłań otyłości jest związana z towarzyszącym MS. Częstość występowania MS na całym świecie waha się od <10 proc. do nawet 84 proc., w zależności od regionu. MS jest definiowany przez ADT III (Adult Treatment Panel III) lub IDF (Intern...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

NAFLD

Niealkoholowa choroba stłuszczeniowa wątroby to obecnie najczęstsze przewlekłe schorzenie wątroby w krajach rozwiniętych, przede wszystkim z powodu epidemii otyłości. Opisana została [...]

Patofizjologia NAFLD

Dokładna przyczyna NAFLD jest niewystarczająco poznana, choć zaproponowano wiele teorii. Najczęściej przytaczano hipotezę „dwóch uderzeń”. Teoria ta stwierdza, że uszkodzenie tkanki [...]

Leczenie NAFLD

Nie ma jasnych standardów leczenia niealkoholowej choroby stłuszczeniowej wątroby. Strategie leczenia NAFLD opierają się na różnych aspektach patofizjologicznych choroby, w szczególności [...]

Leczenie chirurgiczne – chirurgia bariatryczna

Coraz częściej w leczeniu nie tylko samej otyłości, lecz również występujących wraz z nią powikłań metabolicznych podejmuje się leczenie zabiegowe. Wykonywane [...]

Wpływ na DM2

Koliaki i wsp. opisali na podstawie przeglądu piśmiennictwa plejotropowy wpływ zabiegów bariatrycznych na zmniejszenie lub ustąpienie DM2 po zabiegach bariatrycznych. Wiadomo, [...]

Chirurgia bariatryczna a NAFLD

Wpływ operacji bariatrycznych na NAFLD jest przedmiotem licznych doniesień i publikacji naukowych w internetowych bazach naukowych. Cazzo i wsp. w swojej [...]