Po sobotniej strzelanine na Rynku Głównym w Krakowie, do której doszło 7 listopada, personel medyczny w całym mieście zmobilizował się. W ciągu kilkudziesięciu minut w krakowskich szpitalach zgromadziły się zespoły gotowe do przyjęcia rannych i przeprowadzenia pilnych operacji. Jak relacjonował prof. Michał Pędziwiatr ze Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie w rozmowie z „Gazetą Wyborczą”, w jego placówce jednocześnie operowano sześciu postrzelonych pacjentów.
– To nie byłoby możliwe, gdyby lekarze, pielęgniarki, pracownicy medyczni nie przyjechali natychmiast do szpitala z domów, z urlopów – podkreślał chirurg. Zaznaczył, że liczba przygotowanych zespołów zabiegowych w krakowskich szpitalach była większa niż liczba rannych, którzy ostatecznie do nich trafili. Placówki były więc gotowe także na przyjęcie kolejnych poszkodowanych.
Chirurdzy pierwsi ruszyli na pomoc
Wśród osób, które znalazły się w pobliżu miejsca zdarzenia, byli prof. Michał Pędziwiatr i dr Mateusz Wierdak, chirurdzy ze Szpitala Uniwersyteckiego. W sobotnie popołudnie spędzali czas z rodzinami w restauracji w pobliżu skrzyżowania ulic Dietla i Stradomskiej. Kiedy usłyszeli strzały, a następnie dowiedzieli się o strzelaninie, ruszyli w kierunku miejsca zdarzenia.
Do interwencji doszło już po wymianie ognia między policjantami a sprawcą ataku. Lekarze zastali rannych funkcjonariuszy oraz postrzelonego napastnika. Jak relacjonował prof. Pędziwiatr, w pierwszej kolejności ustalili, który z poszkodowanych wymaga najpilniejszej pomocy.
Dr Mateusz Wierdak zajął się ciężko rannym policjantem. Nie dysponując początkowo opatrunkami ani rękawiczkami, natychmiast rozpoczął tamowanie krwawienia z rany brzucha. Według relacji prof. Pędziwiatra szybkie podjęcie tych działań miało zasadnicze znaczenie dla przeżycia funkcjonariusza.
Lekarze korzystali następnie z apteczek przekazanych przez policjantów. W działania ratunkowe zaangażowali się również funkcjonariusze i przechodnie.
Prof. Pędziwiatr dementował pojawiające się w przestrzeni publicznej doniesienia, jakoby na miejscu nie było służb. Podkreślał, że policjanci pojawili się praktycznie równocześnie z lekarzami. Wśród nich byli także funkcjonariusze z przygotowaniem ratowniczym. Po przedstawieniu się lekarzy i określeniu ich kompetencji policjanci mogli skoncentrować się na zabezpieczeniu terenu, pozostawiając medykom przestrzeń do prowadzenia działań ratunkowych. Tak przebieg interwencji opisywali obaj chirurdzy w rozmowach z OKO.press i Radiem Kraków.
Dr Wierdak określił zdarzenie jako sytuację wypadku masowego. Podkreślał, że akcja była szczególnie trudna, ponieważ poszkodowani znajdowali się w kilku miejscach jednocześnie. Mimo zagrożenia lekarze zdecydowali się udzielić pomocy. Przyznawali, że się bali, ale doświadczenie w pracy pod presją pozwoliło im skoncentrować się na zadaniach medycznych. Relację dr. Wierdaka z akcji ratunkowej przedstawiło m.in. TVN24 i OKO.press.
Dr Wierdak określił zdarzenie jako sytuację wypadku masowego. Podkreślał, że akcja była szczególnie trudna, ponieważ poszkodowani znajdowali się w kilku miejscach jednocześnie. Mimo zagrożenia lekarze zdecydowali się udzielić pomocy. Przyznawali, że się bali, ale doświadczenie w pracy pod presją pozwoliło im skoncentrować się na zadaniach medycznych.
Ranni skierowani do odpowiednich szpitali
Szczególnie ważne okazało się zorganizowanie przez prof. Pędziwiatra transportu poszkodowanych do placówek dysponujących odpowiednim zapleczem specjalistycznym.
Lekarze wiedzieli, że część rannych wymaga pilnego leczenia obrażeń klatki piersiowej, w tym pomocy torakochirurgicznej. Dlatego szczególnie ciężko rannego policjanta skierowano do Szpitala Specjalistycznego im. św. Jana Pawła II w Krakowie, gdzie działa Oddział Kliniczny Chirurgii Klatki Piersiowej.
Prof. Pędziwiatr skontaktował się bezpośrednio z dyżurnym szpitala. Jak relacjonował, blok operacyjny był już przygotowany na przyjęcie pacjenta. Właściwy wybór placówki i wcześniejsze przygotowanie zespołu miały znaczenie dla zapewnienia rannemu możliwie szybkiego leczenia.
Drugi z postrzelonych policjantów został przewieziony do innego szpitala. Do pomocy w jego leczeniu zaangażowano kardiochirurga. Sprawca ataku również wymagał specjalistycznego leczenia chirurgicznego i trafił do jednego z krakowskich oddziałów chirurgii naczyniowej.
Na miejscu zatrzymania sprawcy obrażenia odniósł także kierowca samochodu, który znalazł się w bezpośrednim sąsiedztwie wymiany ognia i kolizji. Jak informował prof. Pędziwiatr, mężczyzna doznał rozległego urazu twarzoczaszki. Lekarz zaznaczył jednak, że obrażenia te były mniej bezpośrednio zagrażające życiu niż rany postrzałowe klatki piersiowej i jamy brzusznej.
Szpitale przygotowały zespoły operacyjne w kilkadziesiąt minut
Według prof. Pędziwiatra w ciągu kilkudziesięciu minut zespoły zabiegowe zgromadziły się we wszystkich krakowskich szpitalach. Do pracy przyjeżdżali lekarze, pielęgniarki i inni pracownicy medyczni, którzy nie pełnili w tym czasie dyżuru, a nawet przebywali na urlopach.
W Szpitalu Uniwersyteckim równocześnie prowadzono sześć operacji postrzelonych pacjentów. Profesor zwracał uwagę, że gotowość placówek była większa niż liczba rannych, którzy do nich dotarli. Oznaczało to możliwość przyjęcia kolejnych osób, gdyby bilans zdarzenia okazał się jeszcze poważniejszy.
Współpracę wszystkich uczestników akcji ratunkowej wysoko ocenił również dr Wierdak. Podkreślał znaczenie współdziałania policji, straży miejskiej, personelu medycznego i przypadkowych świadków, którzy pomagali poszkodowanym.
– To była wspólna interwencja służb, policji, straży miejskiej, ale również zwykłych przechodniów, którzy wzięli udział w ratowaniu tych ludzi – mówił chirurg w TVN24.
15 osób w sześciu szpitalach
Według informacji przekazanych 9 listopada przez wojewodę małopolskiego Krzysztofa Jana Klęczara w sześciu krakowskich szpitalach nadal przebywało 15 osób poszkodowanych w ataku. Stan 14 pacjentów określano jako stabilny. Jeden z policjantów, który bezpośrednio uczestniczył w zatrzymaniu sprawcy, pozostawał w stanie ciężkim.
Wojewoda poinformował również, że 24-letni sprawca strzelaniny zmarł w szpitalu o godz. 4.30 w poniedziałek 9 listopada. W sobotę został postrzelony podczas policyjnej interwencji i trafił do szpitala w stanie krytycznym.
Dodatkowe informacje o pacjentach przekazał prof. Grzegorz Gajos ze Szpitala Specjalistycznego im. św. Jana Pawła II w Krakowie. Potwierdził, że w placówce przebywało troje poszkodowanych, w tym osoby wymagające specjalistycznego leczenia torakochirurgicznego i kardiochirurgicznego. Stan dwóch pacjentów po złożonych operacjach z powodu obrażeń klatki piersiowej był stabilny. Profesor zastrzegł jednak, że wczesny okres po tak ciężkich urazach wiąże się z ryzykiem powikłań.
Prof. Gajos podziękował także prof. Pędziwiatrowi i dr. Wierdakowi za udzielenie pomocy poszkodowanym na miejscu zdarzenia i skierowanie ich do ośrodków najlepiej przygotowanych do leczenia konkretnych obrażeń.
Lekarzem się jest, a nie bywa
Prof. Pędziwiatr podkreślał, że w działaniach ratunkowych nie ma znaczenia, kim jest poszkodowany ani jaką rolę odegrał w zdarzeniu. Pomocy medycznej udziela się każdemu, niezależnie od tego, czy jest ofiarą, funkcjonariuszem, czy sprawcą.
Napastnik, podobnie jak pozostali ranni, otrzymał pomoc zgodnie ze wskazaniami medycznymi. – Lekarz robi to, co do niego należy, czyli ratuje życie – mówił profesor.
W podsumowaniu wydarzeń zwrócił uwagę na zaangażowanie wszystkich pracowników ochrony zdrowia, którzy w sobotę przerwali odpoczynek, by wesprzeć szpitale. – Lekarzem się jest, a nie bywa. Poza tym, gdybyśmy to my tam leżeli, też chcielibyśmy, żeby ktoś nas ratował – podkreślił w rozmowie z „Gazetą Wyborczą”.
Źródła: Radiozet.pl, Oko.press, Krakow.tvp.pl, Onet.pl, krakow.wyborcza.pl, Malopolska.uw.gov.pl, Radiokrakow.pl, Krakow.pl
