Samorząd lekarski przedstawił długą listę zastrzeżeń do przygotowanego przez resort projektu zmian ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Lekarze krytykują przede wszystkim propozycje zmian w systemie kształcenia, w tym skrócenie stażu podyplomowego, wprowadzenie kolejnych egzaminów oraz nowe zasady kwalifikacji na specjalizacje.
Projekt ustawy został przekazany do konsultacji publicznych pismem Ministerstwa Zdrowia z 3 czerwca 2026 r. Kilka dni później Naczelna Rada Lekarska przedstawiła pierwsze stanowisko dotyczące proponowanych zmian. Teraz, w stanowisku z 10 lipca 2026 r., Prezydium NRL podtrzymało wcześniejsze uwagi i ponownie wezwało do odrzucenia projektu w obecnym kształcie oraz przygotowania nowego we współpracy z samorządem lekarskim.
Najważniejsze zastrzeżenia lekarzy
Sprzeciw budzą przede wszystkim następujące propozycje:
- skrócenie stażu podyplomowego do sześciu miesięcy – lekarze podkreślają, że staż jest niezbędnym etapem przejścia do samodzielnego wykonywania zawodu i powinien zostać poprawiony organizacyjnie, a nie skracany lub likwidowany
- wprowadzenie nowych egzaminów państwowych, w tym Państwowego Egzaminu Kompetencyjnego (PEK) – zdaniem samorządu obecny system już wielokrotnie weryfikuje wiedzę i umiejętności lekarza, a kolejny egzamin zwiększy jedynie formalizację szkolenia
- zmiany zasad naboru na specjalizacje – NRL sprzeciwia się rozwiązaniu, w którym miejsca rezydenckie byłyby przypisywane konkretnym jednostkom przed rozpoczęciem postępowania kwalifikacyjnego. Lekarze chcą zachowania systemu, w którym kandydat wybiera miejsce szkolenia spośród dostępnych ofert
- umożliwienie prowadzenia naboru na część miejsc specjalizacyjnych poza centralnym systemem kwalifikacji – według samorządu może to ograniczyć przejrzystość i stworzyć ryzyko nierównego traktowania kandydatów
- karanie lekarzy za niepodjęcie specjalizacji w określonym terminie – NRL uważa, że projekt nie uwzględnia sytuacji losowych, zdrowotnych i rodzinnych, które mogą uniemożliwić rozpoczęcie szkolenia
- ograniczenie praw lekarzy korzystających z ochrony rodzicielskiej lub zdrowotnej – sprzeciw budzi m.in. rozwiązanie, które może prowadzić do wydłużenia specjalizacji z powodu niepełnienia dyżurów wynikającego z ciąży, opieki nad dzieckiem, niepełnosprawności lub przeciwwskazań zdrowotnych
- ograniczenie możliwości zmiany miejsca szkolenia specjalizacyjnego – lekarze wskazują, że zmiana jednostki powinna być możliwa także z ważnych powodów rodzinnych, zdrowotnych lub związanych z jakością szkolenia
- zmiany w zasadach Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego – NRL sprzeciwia się m.in. likwidacji możliwości zwolnienia z części ustnej egzaminu po uzyskaniu wysokiego wyniku z części testowej oraz ograniczeniu czasu na wykorzystanie pozytywnego wyniku egzaminu
- pobieranie opłat za pierwsze i drugie podejście do egzaminu specjalizacyjnego – samorząd uważa, że egzamin jest obowiązkowym elementem szkolenia i nie powinien generować dodatkowych kosztów dla lekarzy
- automatyczne zawieszanie prawa wykonywania zawodu za brak realizacji obowiązku doskonalenia zawodowego – według NRL jest to sankcja niewspółmierna do przewinienia.
Postulaty lekarzy
Samorząd lekarski proponuje m.in.:
- pozostawienie stażu podyplomowego i podniesienie jego jakości poprzez lepszy nadzór, jednolite standardy oraz odpowiednie wynagrodzenie opiekunów
- utrzymanie centralnego i transparentnego systemu kwalifikacji na specjalizacje
- zwiększenie roli kierownika specjalizacji oraz podniesienie dodatku za pełnienie tej funkcji
- ochronę lekarzy korzystających z praw rodzicielskich i zdrowotnych przed negatywnymi konsekwencjami w przebiegu szkolenia
- uproszczenie systemu doskonalenia zawodowego i automatyzację rozliczania punktów edukacyjnych
- przygotowanie nowych przepisów w dialogu z przedstawicielami środowiska lekarskiego.
Projekt czeka na dalsze prace legislacyjne
„Przewidziane w ustawie rozwiązania nie służą ani jakości kształcenia, ani bezpieczeństwu pacjentów, ani stabilności systemu ochrony zdrowia, dlatego Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej wnioskuje o odrzucenie projektu w całości i przygotowanie nowego w uzgodnieniu z samorządem lekarskim i innymi organizacjami reprezentującymi lekarzy” – czytamy w podjętym stanowisku.
Projekt ustawy znajduje się na etapie konsultacji i uzgodnień. Resort nie poinformował jeszcze, czy przyjmie postulat samorządu lekarskiego dotyczący rozpoczęcia od nowa prac w dialogu z NRL i innymi organizacjami reprezentującymi zawody medyczne.
Źródło: nil.org.pl
