Blisko 1500 pacjentów objęła opieką Poradnia Chorób Metabolicznych Narodowego Instytutu Onkologii. Doświadczenia ośrodka, aktualne rekomendacje i praktyczne aspekty żywienia klinicznego będą tematami XVI Konferencji „Nowości i trendy w żywieniu klinicznym w onkologii” 19–20 listopada 2026 r. w NIO.
Ponad 3000 konsultacji
Poradnia Chorób Metabolicznych Narodowego Instytutu Onkologii działa od kwietnia 2018 r. Dotychczas wsparcie udzielono blisko 1500 pacjentów, przeprowadzono ponad 3000 konsultacji. W ich trakcie oceniany jest stan odżywienia chorego, identyfikowane są problemy związane z żywieniem i opracowywane indywidualne zalecenia. Podczas kolejnych wizyt specjaliści monitorują efekty postępowania i dostosowują je do zmieniających się potrzeb pacjenta.
Wsparcie żywieniowe może być potrzebne na różnych etapach choroby nowotworowej: przed rozpoczęciem leczenia, w trakcie terapii, podczas rekonwalescencji, a także w opiece paliatywnej.
– Pacjent może potrzebować wsparcia żywieniowego w bardzo różnych momentach: przed rozpoczęciem leczenia, w trakcie terapii, podczas rekonwalescencji czy w opiece paliatywnej. Naszym zadaniem jest odpowiednio wcześnie rozpoznać te potrzeby i zaproponować pomoc dostosowaną do jego sytuacji. Doświadczenia codziennej pracy w NIO pokazują też, jak ważna jest współpraca specjalistów. Dlatego podczas konferencji tak duży nacisk kładziemy na praktykę – wspólną analizę przypadków, ćwiczenie umiejętności i podejmowanie decyzji, z którymi mierzymy się przy pacjencie – podkreśla dr hab. n. med. Aleksandra Kapała, prof. NIO, kierująca Kliniką Diagnostyki Onkologicznej i Medycyny Paliatywnej oraz Działem Żywienia Klinicznego NIO, przewodnicząca Komitetu Naukowego konferencji.
Rekomendacje dotyczące żywienia
Jednym z tematów konferencji będą aktualne rekomendacje z zakresu dietetyki w onkologii, które przedstawi dr Katarzyna Różycka, ekspertka NIO.
– Pacjenci często pytają, co mogą jeść, jak poradzić sobie z brakiem apetytu albo, co zrobić, gdy dotychczasowy sposób odżywiania staje się zbyt trudny. Odpowiedź wymaga uwzględnienia rodzaju leczenia, objawów i możliwości konkretnej osoby. Rekomendacje tworzą wspólną podstawę takiego postępowania: pomagają specjalistom ocenić sytuację i zaplanować kolejne kroki zgodnie z aktualną wiedzą. Ważne, aby przekładały się na odpowiednio wcześnie wdrażaną, spójną i dostosowaną do potrzeb chorego opiekę żywieniową – wyjaśnia dr Katarzyna Różycka.
Poważnym zagadnieniem w opiece nad chorymi na nowotwory jest sarkopenia, czyli utrata siły i masy mięśniowej. Może ograniczać sprawność pacjenta i utrudniać codzienne funkcjonowanie. Istotne jest również jej współwystępowanie z otyłością oraz znaczenie dla wyników i tolerancji leczenia onkologicznego.
Z tym problemem wiąże się pytanie o prowadzenie leczenia otyłości u pacjentów z rozpoznaniem nowotworu. W przypadku leków działających na receptory GLP-1/GIP konieczne jest uwzględnienie nie tylko możliwości redukcji masy ciała, ale także stanu odżywienia i ochrony masy mięśniowej. Zagadnienia te będą omawiane podczas konferencji przez ekspertów NIO i zaproszonych specjalistów.
Kolejnym wyzwaniem są zaburzenia połykania (dysfagia), wymagające dostosowania konsystencji pokarmów i płynów do możliwości pacjenta. W tym kontekście znaczenie mają standardy IDDSI (International Dysphagia Diet Standardisation Initiative), służące standaryzacji konsystencji żywności i napojów. W praktyce klinicznej istotne są także dobór doustnych preparatów odżywczych (ONS), wskazania do żywienia dojelitowego i pozajelitowego oraz monitorowanie skuteczności zastosowanego wsparcia.
Wyzwania związane z żywieniem
Wśród tematów konferencji będą także prehabilitacja i żywienie okołooperacyjne, gojenie ran, probiotykoterapia, mikrobiota jelitowa oraz możliwości i ograniczenia przeszczepiania mikrobioty. Eksperci omówią również zastosowanie sztucznej inteligencji w żywieniu klinicznym i problem dezinformacji żywieniowej. Program obejmuje sześć bloków warsztatowych, a 18 listopada zaplanowano dwa szkolenia ESPEN Life Long Learning dotyczące żywienia doustnego, dojelitowego i pozajelitowego u dorosłych.
– Pacjenci szukają informacji o żywieniu, ponieważ chcą aktywnie uczestniczyć w leczeniu i zrobić dla siebie coś dobrego. Dlatego tak ważne jest, aby mogli otwarcie zapytać o dietę czy suplement, o których przeczytali w Internecie. Naszą rolą jest wysłuchać, wyjaśnić wątpliwości i pomóc odróżnić zalecenia oparte na wiedzy naukowej od obietnic bez pokrycia. Rzetelna informacja powinna dawać choremu poczucie bezpieczeństwa i wskazywać, gdzie może uzyskać pomoc dostosowaną do swoich potrzeb – mówi dr hab. n. med. Aleksandra Kapała.
Jak pacjent onkologiczny może uzyskać pomoc dietetyczną?
Pacjent, który doświadcza trudności z odżywianiem, może zgłosić je lekarzowi prowadzącemu i uzyskać skierowanie do Poradni Chorób Metabolicznych. W przypadku pilnej potrzeby konsultacji lekarz podczas wizyty w Instytucie może skierować chorego do gabinetu dietetycznego w trybie „na cito”. W takiej sytuacji pacjent może otrzymać wsparcie jeszcze tego samego dnia.
Źródło: informacja prasowa NIO-PIB