Naczelny Sąd Administracyjny 6 października 2026 r. oddalił skargę kasacyjną podmiotu medycznego w sprawie opłat pobieranych od bliskich pacjentów przebywających w zakładzie opiekuńczo-leczniczym (ZOL). Tym samym podtrzymał rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wcześniej oddalił skargę na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta.
Sprawa dotyczyła umów zawieranych przez placówkę z osobami bliskimi pacjentów. Na ich podstawie podmiot pobierał co miesiąc pieniądze za pobyt, wyżywienie i zakwaterowanie. Wyjaśniał, że były to opłaty za usługi dodatkowe.
Nazwa "usługi dodatkowe" nie wystarczy
Jak wynika z komunikatu Rzecznika Praw Pacjenta, placówka nie wskazała jednak konkretnie, jakie dodatkowe usługi zamówiono, ani nie przedstawiła rachunków potwierdzających poniesione wydatki. Rzecznik uznał tę praktykę za niezgodną z prawem. Podmiot zaskarżył jego decyzję do WSA w Warszawie, a po oddaleniu skargi wniósł skargę kasacyjną do NSA.
Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Rzecznika, że pobieranie opłat w opisany sposób naruszało art. 18 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Zgodził się również z oceną, że zawieranie umów z osobami bliskimi pacjentów stanowiło próbę obejścia tego przepisu. Samo określenie opłat jako należności za usługi dodatkowe nie przesądzało o ich zasadności. Placówka nie wykazała bowiem, jakie konkretnie świadczenia zamówiono i za co pobierano pieniądze.
RPP: opłaty muszą mieć uzasadnienie
– Pacjent i jego bliscy muszą mieć pewność, że opłaty są pobierane zgodnie z prawem. Nie można obchodzić przepisów przez zawieranie dodatkowych umów ani pobierać pieniędzy bez jasnego wskazania, za jakie konkretne usługi są należne. Będziemy reagować na praktyki, które naruszają prawa pacjentów – podkreśla Bartłomiej Chmielowiec, Rzecznik Praw Pacjenta.
Wyrok NSA potwierdza stanowisko Rzecznika w tej sprawie: umowy z bliskimi pacjentów nie mogą służyć obchodzeniu przepisów dotyczących finansowania świadczeń opieki zdrowotnej. Pobieranie opłat za usługi dodatkowe wymaga natomiast jasnego wskazania, czego dotyczą należności.
Źródło: gov.pl
