Streszczenie
Zgodnie ze współczesną wiedzą, morfologia i zachowanie przerzutów nowotworowych do skóry są podobne, niezależnie od narządu, z którego pochodzą. W tym artykule podzielono objawy kliniczne nowotworów, biorąc pod uwagę narządy i układy, z których się wywodzą, charakterystyczne cechy oraz diagnostykę różnicową. Do tej pory czas przeżycia po wystąpieniu przerzutów do skóry był krótszy niż 12 miesięcy. Wzrastająca świadomość możliwości wystąpienia przerzutów do skóry, sprawia, że czas ten się wydłuża. Obecnie leczeniem z wyboru jest wycięcie zmiany. Podejmowane są próby opracowania chemio-/immunoterapii swoistej dla danego nowotworu. Autorzy starali się krytycznie spojrzeć na aktualny stan wiedzy o objawach klinicznych, rokowaniu i możliwościach terapeutycznych.
SŁOWA KLUCZOWE
rak o nieznanym ognisku pierwotnym, złośliwe nowotwory narządów wewnętrznych, przerzuty, guzek siostry Joseph, rak skóry
Wprowadzenie
Głównymi zagadnieniami, z którymi spotykają się lekarze zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem przerzutów nowotworowych do skóry są:
- Objawy kliniczne nowotworu,
- Opóźnienie diagnozy lub nierozpoznanie przerzutu,
- Ich wpływ na śmiertelność i rokowanie,
- Właściwe leczenie.
Przerzuty są przyczyną jedynie 2% nowotworów skóry, dlatego wydaje się, że są one rzadkie, jednak u chorych z nowotworami narządów wewnętrznych częstość ich występowania może wynosić nawet 10,4%, przynajmniej takie wyniki otrzymano w podsumowaniu analizy dwóch dużych rejestrów nowotworów obejmujących odpowiednio 20 380 i 7316 chorych. Z badań autopsyjnych wynika, że częstość występowania przerzutów do skóry jest mniejsza i waha się między 1 a 5,3%. Może to wynikać zarówno z wcześniejszej skutecznej terapii chirurgicznej przerzutów bądź niedokładnych oględzin skóry po śmierci pacjenta.
Ostatnie retrospektywne próby rejestracji skórnych przerzutów nowotworów narządów wewnętrznych prowadzone w Niemczech, na Tajwanie i w Turcji świadczą o międzynarodowym zainteresowaniu problemem, jednak niektóre z tych danych są zawężone, co stwarza potrzebę ich uwiarygodnienia.
W tym artykule dokonano przeglądu klinicznych objawów przerzutów do skóry, porządkując je w zależności od układu lub narządu, z którego pochodzą. Zawarto również aktualne informacje na temat guzka siostry Mary Joseph (sister Mary Joseph’s nodule, SMJN) i przerzutów do skóry pochodzących z nowotworów o nieznanym ognisku pierwotnym (cancer of unknown primary site, CUP), a także przedstawiono diagnostykę różnicową oraz strategie diagnostyczne, rokowania i dostępne opcje terapeutyczne.