Streszczenie
Pomimo udowodnionych korzyści ze stosowania β-adrenolityków pod względem obniżania ciśnienia tętniczego i zmniejszania chorobowości z przyczyn sercowo-naczyniowych, wielu lekarzy niechętnie przepisuje te leki chorym na cukrzycę z nadciśnieniem tętniczym. Ta niechęć wynika z błędnego przekonania, że β-adrenolityki pogarszają kontrolę glikemii, zmniejszają insulinowrażliwość, nasilają zaburzenia lipidowe oraz maskują hipoglikemię.Wprzeciwieństwie do tradycyjnych preparatów z tej klasy β-adrenolityki o właściwościach naczyniorozkurczowych cechują się dobrą tolerancją i korzystnym profilem metabolicznym, a jednocześnie zapewniają skuteczną kontrolę ciśnienia tętniczego. Cukrzyca typu 2 i nadciśnienie tętnicze są dwoma najczęstszymi czynnikami przyczyniającymi się do występowania chorób układu sercowo- -naczyniowego w Stanach Zjednoczonych. Ocenia się, że cukrzyca występuje u 7% populacji Stanów Zjednoczonych, czyli łącznie u 21 milionów osób. U wielu chorych cukrzyca jest bezobjawowa i nawet jedna trzecia chorych na cukrzycę nie jest świadoma obecności tej choroby. Nadciśnienie, zdefiniowane jako ciśnienie tętnicze przekraczające 140/90 mm Hg, występuje u jednej trzeciej Amerykanów, czyli około 72 milionów osób. Nadciśnienie często współistnieje z cukrzycą: w zależności od pochodzenia etnicznego, wieku i występowania otyłości stwierdza się je u około 20-60% chorych na cukrzycę. U ponad 3 milionów Amerykanów występują obie te choroby. Nadciśnienie u chorych na cukrzycę nie tylko zwiększa ryzyko powikłań sercowo- naczyniowych, ale również przyczynia się do zwiększonego ryzyka schyłkowej niewydolności nerek i nefropatii cukrzycowej. U chorych ze współistniejącymi nadciśnieniem i cukrzycą intensywna farmakoterapia pozwalająca na osiągnięcie docelowego ciśnienia tętniczego może być nawet ważniejsza pod względem zmniejszenia ryzyka sercowo-naczyniowego niż kontrola stężenia glukozy we krwi. Duże ryzyko chorób układu sercowo-naczyniowego u chorych na cukrzycę wymaga bardziej agresywnych docelowych wartości ciśnienia. W Seventh Report of the Joint National Committee on Prevention, Detection, Evaluation, and Treatment of High Blood Pressure (JNC-7) zalecono, aby ciśnienie tętnicze u chorych na cukrzycę obniżać do wartości ≤130/80 mm Hg. Zarówno w badaniu United Kingdom Prospective Diabetes Study (UKPDS), jak i Hypertension Optimal Treatment (HOT) wykazano, że ścisła kontrola ciśnienia tętniczego (<130/85 mm Hg) poprawiała rokowanie, w tym zapobiegała zgonom i udarom mózgu, a także powikłaniom mikronaczyniowym. Mimo że ścisła kontrola ciśnienia tętniczego zmniejsza częstość występowania powikłań mikronaczyniowych, takich jak retinopatia i nefropatia, nie wykazano, aby zmniejszała ryzyko zgonów i zawałów mięśnia sercowego związanych z cukrzycą. Leczenie nadciśnienia tętniczego u chorych na cukrzycę U chorych na cukrzycę z nadciśnieniem tętniczym 10-letnie ryzyko wystąpienia choroby wieńcowej, najczęstszej pojedynczej przyczyny zgonów dorosłych Amerykanów, przekracza 20%. Zarówno nadciśnienie tętnicze, jak i cukrzycę uważa się za przedkliniczną fazę niewydolności serca (stadium A), to jest stan, który pozostawiony bez leczenia może ewaluować do strukturalnej choroby serca, a następnie jawnej klinicznie niewydolności serca (ryc. 1). Możliwość wystąpienia powikłań nadciśnienia u chorych na cukrzycę podkreśla potrzebę odpowiedniego i agresywnego leczenia. W wytycznych JNC-7 zaleca się stosowanie inhibitorów enzymu konwertującego angiotensynę (ACE), antagonistów receptora angiotensynowego (ARB), małych dawek tiazydowych leków moczopędnych, antagonistów wapnia oraz β-adrenolityków jako leczenia hipotensyjnego pierwszego rzutu u chorych ze szczególnymi wskazaniami do stosowania tych klas leków, takimi jak cukrzyca (ryc. 2). Te zalecenia oparte są na randomizowanych próbach klinicznych z użyciem różnych leków hipotensyjnych, w których wykazano, że nawet stosunkowo niewielkie zmniejszenie ciśnienia skurczowego o 9-10, a rozkurczowego o 2-9 mm Hg zmniejsza częstość występowania incydentów sercowo-naczyniowych o 34-69%, a ryzyko powikłań mikronaczyniowych, takich jak retinopatia lub nefropatia, o 13% w ciągu 2-5 lat. W wytycznych amerykańskich zaleca się β-adrenolityki jako preferowane leczenie w kontroli nadciśnienia tętniczego u chorych na cukrzycę, z niewydolnością serca, dużym ryzykiem choroby wieńcowej lub po przebytym zawale mięśnia sercowego ze względu na udowodnione korzyści ze stosowania ich w tych grupach dużego ryzyka, w tym zmniejszanie ryzyka zgonu (tab. 1).
Dodaj do ulubionych