Streszczenie
W niniejszym artykule omówiono badania dotyczące życia chorych na depresję i cukrzycę po ukończeniu szkoły średniej i we wczesnym wieku dorosłym. Artykuł zwraca uwagę na nowoczesne, oparte na dowodach naukowych, koncepcje psychologii rozwojowej, dotyczące specyficznych zadań rozwojowych okresu po ukończeniu szkoły średniej, między 18 a 30 rokiem życia. Wnioski kliniczne wynikające z tych danych zostały przedstawione osobno dla personelu opieki diabetologicznej nad dziećmi i dorosłymi. Przedstawiono również sugestie dotyczące udanego procesu przejścia młodych chorych na cukrzycę z systemu opieki diabetologicznej nad dziećmi do systemu przeznaczonego dla dorosłych.
Zadania rozwojowe późnego okresu młodzieńczego i wczesnej dorosłości
Z perspektywy rozwojowej lata następujące bezpośrednio po ukończeniu szkoły średniej stanowią skomplikowany okres życia. Tradycyjnie ten czas określa się jako wczesną dorosłość, ale J.J. Arnett, czołowy teoretyk psychologii rozwojowej, twierdzi, że w XXI w. wczesna dorosłość zaczyna się późno po 20, a nawet dopiero po 30 r.ż. Zdaniem Arnetta w realiach XXI wieku etap rozwojowy przypadający na wiek od około 18 do 28-30 lat należałoby właściwie określić jako okres „przechodzenia w dorosłość” (emerging adulthood).
W Ameryce najnowsze trendy kulturowe występujące wśród młodych ludzi w wieku dwudziestu kilku lat powodują, że odwlekają oni przyjmowanie dorosłych ról w zakresie zawierania małżeństw, rodzicielstwa i pracy zawodowej. Arnett sugeruje, że „w dzisiejszych czasach doświadczenia młodych ludzi w Ameryce są zarówno ekscytujące, jak i nacechowane niepewnością, pełne szerokich możliwości, ale i dezorientacji, nowych swobód i nowych obaw.”
Odwlekanie podejmowania dorosłych ról życiowych ilustruje systematyczne opóźnianie typowego wieku zawierania małżeństw i rodzicielstwa w ciągu ostatniego półwiecza. W 1950 r. średni wiek dla zawierania małżeństw w Stanach Zjednoczonych wynosił nieco poniżej 20 lat w przypadku kobiet i 22 lata w przypadku mężczyzn. Tymczasem w 2000 r. średni wiek zawierania małżeństw przez kobiety wynosił 25 lat, a w przypadku mężczyzn – 27 lat. Podobnie między 1950 a 1970 rokiem, u większości par małżeńskich pierwsze dziecko pojawiało się w wieku niewiele ponad 20 lat, natomiast w 2000 r. większość par zwlekała z rodzicielstwem co najmniej do późnej dwudziestki.