Streszczenie
Sugerujemy jednak, że podstawową przeszkodą, którą przeoczono, jest problem subiektywnej oceny skuteczności leczenia (perceived treatment efficacy, PTE). Wspomniane zjawisko jest spowodowane brakiem wiary chorych, że zalecone działania terapeutyczne prowadzą do uzyskania jakiegokolwiek rezultatu. A kiedy nie udaje się uzyskać żadnego konkretnego pozytywnego rezultatu leczenia, chorzy tracą zainteresowanie kontynuacją danego działania.
Subiektywna ocena skuteczności leczenia
Istnieje wiele innych pojęć pokrywających się z koncepcją PTE, wśród których możemy wyróżnić: oczekiwania dotyczące rezultatów leczenia, przekonania o skuteczności stosowanych leków i subiektywną ocenę korzyści. Oczekiwania dotyczące rezultatów leczenia odnoszą się do przekonań chorego na temat pozytywnych lub negatywnych skutków terapii wynikających z określonego zachowania. Częścią wspomnianej koncepcji jest pojęcie przekonania o skuteczności stosowanych leków, odnoszące się do oczekiwań chorych związanych z przyjmowaniem określonych leków. Piśmiennictwo poświęcone temu zagadnieniu ma swój początekw pracy Hornego i Weinmana, którzy nakreślili różnicę między postrzeganiem przez chorego konieczności przyjmowania danego leku a obawami na temat występowania związanych z jego stosowaniem potencjalnych działań niepożądanych. W końcu zarówno PTE, jak i koncepcja subiektywnej oceny korzyści odnoszą się bezpośrednio do występowania potencjalnie pozytywnych następstw, które narastają w odpowiedzi na skuteczne zachowania z zakresu samodzielnego prowadzenia terapii.
Bez względu na nazwę piśmiennictwo naukowe wymienia, co wcale nie jest zaskakujące, coraz większą liczbę osób uważających, że działania mające na celu samodzielne prowadzenie terapii przez chorego będą miały pozytywny wpływ na rezultaty leczenia. Z kolei negatywne następstwa zostaną wyeliminowane lub ograniczone do minimum, co jest bardziej prawdopodobne, jeśli wspomniane zachowanie będzie kontynuowane. Podejrzewamy, że tak naprawdę powyższe rozważania dotyczą przeświadczenia o słuszności promocji rzeczywistych pozytywnych krótkoterminowych rezultatów leczenia w skuteczniejszy sposób motywujących utrzymywanie działań z zakresu samodzielnego prowadzenia terapii przez chorego niż wpływ na rezultaty długoterminowe. Dla poparcia powyższej hipotezy w jednym badaniu dokonano oceny myślenia chorych na cukrzycę typu 1 dorosłych i młodzieży i stwierdzono, że udział w samodzielnym prowadzeniu leczenia według chorych był podyktowany pozytywnym wpływem na ich zdolność do kontroli poziomu glikemii, a nie na możliwość zapobiegania odległym powikłaniom.