Spis treści
- ❶ Dwudziestodziewięcioletnia pacjentka w 8 tygodniu połogu zgłosiła się do ginekologa z powodu nasilonych krwawień z dróg rodnych i wylewów podskórnych. W kontrolnym badaniu wykryto wydłużenie czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji (APTT – activated partial thromboplastin time) do 120 s (norma: 26-40 s). Czas protrombinowy (PT – prothrombin time) i czas trombinowy (TT – thrombin time) były prawidłowe. Pozostałe parametry morfologii, w tym płytki krwi, były w granicach normy. Powtórzono oznaczenie APTT i uzyskano wynik 110 s. Pacjentka neguje wcześniejsze objawy skazy krwotocznej, pierwsze wylewy zaobserwowała 3 dni wcześniej. W poprzednich wynikach koagulogramu nie stwierdzono odchyleń od normy.
- ❷U ciężarnej opisanej w 1 pytaniu wykonano test korekcji APTT, którego wynik był ujemny (brak korekcji z osoczem prawidłowym). Następnie oznaczono aktywność czynnika VIII (FVIII – factor VIII) oraz przeprowadzono badanie w kierunku LA – FVIII wynosił 12 j.m./dl (12% normy), nie stwierdzono LA. Ostatnim etapem laboratoryjnej diagnostyki było oznaczenie miana inhibitora FVIII, wyrażonego w jednostkach Bethesda (j.B./ml). Jego stężenie wynosiło 3,5 j.B./ml.
- ❸U 41-letniej kobiety w 12 hbd (łac. hebdomas; tydzień ciąży) leczonej z powodu niedoczynności tarczycy w rutynowo wykonanym badaniu morfologii krwi (przed planowaną wizytą kontrolną u ginekologa) stwierdzono 35 000 PLT/µl. W kontrolnym oznaczeniu ich liczba była równa 28 000/µl. Pozostałe parametry morfologii krwi oraz koagulogramu były w granicach normy. Liczba płytek krwi we wcześniejszych badaniach (ostatnie wykonano około roku wcześniej) była prawidłowa (230 000/µl). U pacjentki nie występowały żadne cechy skazy krwotocznej. W przeszłości przeszła bez powikłań krwotocznych ekstrakcję zęba. Niedoczynność tarczycy jest dobrze kontrolowana. Ciężarna nie leczy się z powodu innych chorób, nie stwierdzono u niej cech zakażenia ani innych niepokojących objawów. W badaniu przedmiotowym bez odchyleń od normy. Pacjentka nie stosowała w ciągu ostatnich miesięcy żadnych leków poza lewotyroksyną (125 µg od 5 lat).
- ❹Do szpitala została przyjęta kobieta w 38 hbd z ITP rozpoznaną w pierwszym trymestrze ciąży. Przebieg ciąży bez powikłań. Liczba płytek utrzymywała się >30 000/µl. Dotychczas nie obserwowano u pacjentki cech skazy skórno-śluzówkowej. W obecnie wykonanej morfologii krwi wykazano 40 000 PLT/µl i leukocytozę nieznacznego stopnia wynoszącą 13 G/l (norma: 4-10 G/l). Pozostałe parametry morfologii krwi i koagulogramu mieszczą się w zakresie wartości referencyjnych. Wzór odsetkowy krwinek białych i rozmaz erytrocytów krwi obwodowej są prawidłowe. U pacjentki z przyczyn okulistycznych planowane jest cięcie cesarskie w 39 hbd.
- ❺Dwudziestodwuletnia kobieta w 34 hbd zgłosiła się do poradni hematologicznej z powodu małopłytkowości w celu dalszej diagnostyki i ewentualnego leczenia. W wywiadzie brak danych wskazujących na występowanie skazy krwotocznej. Pacjentka nie podawała chorób współistniejących, nie przyjmuje leków na stałe. W badaniu przedmiotowym bez odchyleń od normy. Stwierdzono izolowaną małopłytkowość (PLT 118 000/µl), bez innych nieprawidłowości w morfologii i koagulogramie. W poprzednim badaniu wykonywanym w 28 hbd liczba PLT wynosiła 138 000/µl.
- ❻Dwudziestoczteroletnia pacjentka 2 dni po cięciu cesarskim wykonanym w 39 hbd została przyjęta do kliniki hematologii z powodu masywnego krwawienia z dróg rodnych. Dwa dni przed porodem ciężarna zgłosiła się na oddział ginekologii z powodu zażółcenia powłok skórnych oraz nudności o niewielkim nasileniu, które wiązała z błędem dietetycznym. Podczas badania przedmiotowego zaobserwowano obrzęki kończyn dolnych oraz podwyższone wartości ciśnienia tętniczego do 160/90 mmHg. W badaniach laboratoryjnych stwierdzono obniżone stężenie hemoglobiny (Hb 9,2 g/dl) i zmniejszoną liczbę płytek krwi (102 000/µl). Dodatkowo odnotowano odchylenia od normy w koagulogramie (APTT 40,2 s, INR [international normalized ratio; międzynarodowy znormalizowany współczynnik czasu protrombinowego] 1,32, PT 15,7 s) i próbach wątrobowych (AlAT [alanine aminotransferase; aminotransferaza alaninowa] 94 j./l, AspAT [aspartate transaminase; aminotransferaza asparaginianowa] 127 j./l, bilirubina całkowita – 2,4 mg/dl). W rozmazie krwi obwodowej stwierdzono liczne fragmentocyty. Pozostałe parametry były w granicach normy.
- ❼Dwudziestodziewięcioletnia ciężarna w 12 hbd zgłosiła się do poradni hematologicznej w celu dalszej diagnostyki anemii oraz małopłytkowości wykrytych podczas rutynowych badań kontrolnych. Kobieta poroniła w 18 hbd w poprzedniej ciąży. W wykonanej wówczas morfologii krwi obserwowano łagodną niedokrwistość i małopłytkowość (Hb 11,1 g/dl, PLT 76 000/µl), wartości wróciły do normy po około 2 tygodniach. Pacjentka skarży się na bóle głowy od około 3 tygodni. W badaniu przedmiotowym bez odchyleń od stanu prawidłowego. W badaniach dodatkowych wykazano niedokrwistość (Hb 8,4 g/dl), małopłytkowość (PLT 34 000/µl) oraz podwyższoną aktywność LDH (402 j./l) i zwiększone stężenie bilirubiny całkowitej (4,2 mg/dl). W rozmazie krwi obwodowej stwierdzono liczne fragmentocyty z ujemnym odczynem Coombsa.
- ❽Trzydziestotrzyletnia kobieta z cukrzycą ciążową klasy G1 jest obecnie w 10 hbd trzeciej ciąży. Poprzednie dwie ciąże zakończyły się obumarciem wewnątrzmacicznym płodu odpowiednio w 19 hbd oraz w 15 hbd. W trakcie diagnostyki niepowodzeń położniczych u pacjentki rozpoznano zespół antyfosfolipidowy. Miana przeciwciał antyfosfolipidowych były dodatnie: LA 85 s (norma: 31-44 s), przeciwciała antykardiolipinowe w IgG 115,3 GPL (norma <10), w IgM bez odchyleń, przeciwciała przeciw β2-glikoproteinie były w normie. Dodatkowo obserwowano izolowane wydłużenie APTT do 87 s.
- ❾Dwudziestoczteroletnia pierwiastka w 38 hbd zgłosiła się do kliniki ginekologii i położnictwa w celu wykonania cięcia cesarskiego planowanego z powodu makrosomii płodu. Ciężarna nie leczy się na żadne choroby, nie przyjmuje leków na stałe. Dwa lata wcześniej w rutynowym badaniu układu krzepnięcia wykazano wydłużenie APTT do 121 s, pozostałe wskaźniki mieściły się w granicach normy. Wynik poszerzonego badania układu krzepnięcia wykazał następujące wartości: czynnik XII 2%, czynnik VIII 101%, czynnik IX 127%, czynnik XI 111%. W dniu poprzedzającym zaplanowaną operację ponownie wykonano badania układu krzepnięcia oraz oznaczono poziom czynnika XII, który wynosił 1%.
- ❿Pierwiastkę w wieku 31 lat przyjęto do kliniki ginekologii w 34 hbd z podejrzeniem zakrzepicy żyły kończyny dolnej prawej. Kobieta w wywiadzie nie podała innych incydentów zakrzepowo-zatorowych ani chorób dodatkowych, nie przyjmuje też żadnych leków na stałe. Przebieg ciąży oraz badania ultrasonograficzne i biochemiczne wykonane przez lekarza prowadzącego były prawidłowe. Na podstawie badań dodatkowych potwierdzono rozpoznanie i włączono terapię heparyną drobnocząsteczkową w dawce leczniczej. W kolejnych dniach obserwowano powolną poprawę, stopniowe ustępowanie bólu i obrzęku. W kontrolnej morfologii, wykonanej po 12 dniach leczenia, stwierdzono spadek liczby PLT do 84 000/µl, a następnie do 26 000/µl. U opisanej ciężarnej zdiagnozowano małopłytkowość indukowaną heparyną (HIT – heparin-induced thrombocytopenia).