Streszczenie
Przezklatkowe (transthoracic echocardiography, TTE) oraz przezprzełykowe (transesophageal echocardiography, TEE) badania echokardiograficzne, dzięki dużej czułości i swoistości, wysuwają się na czołowe miejsce w diagnostyce, jednak do tej pory brakowało wytycznych jasno definiujących ich rolę oraz wskazania do wykonania w poszczególnych stanach chorobowych. Z problemem tym zmierzyli się autorzy niedawno opublikowanych rekomendacji Europejskiego Towarzystwa Echokardiograficznego (European Association of Echocardiography, EAE), omawiając najczęstsze w praktyce klinicznej stany chorobowe związane ze skrzeplinami w sercu.
Zawał mięśnia sercowego i niewydolność serca
Zatorowość centralna i obwodowa jest poważnym powikłaniem ostrej i przewlekłej niewydolności serca, której bezpośrednią przyczyną może być skrzeplina wewnątrzsercowa lub inne czynniki sprzyjające wykrzepianiu: wady zastawkowe, zaburzenia przepływu krwi czy zwiększona krzepliwość krwi. W obu przypadkach podstawowym badaniem jest TTE, w którym szczególną uwagę należy zwrócić na ocenę wymiarów lewej komory, kurczliwości globalnej i odcinkowej, frakcji wyrzutowej oraz zaburzeń funkcji zastawek, osierdzia i prawej komory. Mimo że dzięki optymalnemu leczeniu przeciwkrzepliwemu i wczesnej rewaskularyzacji skrzepliny wewnątrzsercowe w ostrej fazie zawału są obecnie stosunkowo rzadkie, zawsze należy poszukiwać w obrębie lewej komory ech, mogących odpowiadać skrzeplinie. Do jej występowania predysponują: rozległe zawały, szczególnie ściany przedniej, ostra faza zawału, wiek chorego powyżej 50 lat, stan po przebytym zawale mięśnia sercowego, rozpoznana niewydolność serca, przerost lub tętniak lewej komory. Aby wykluczyć wyniki fałszywie dodatnie, powinno ocenić się serce w co najmniej dwóch projekcjach (zwykle w koniuszkowej i przymostkowej w osi krótkiej) oraz rozważyć, czy przyczyną uwidocznionych anomalii nie są struny ścięgniste, beleczki mięśniowe albo artefakty. Należy zaznaczyć, że skrzeplina najczęściej przylega do wsierdzia hipokinetycznej lub akinetycznej części mięśniówki. W przypadku uzasadnionego podejrzenia obecności skrzepliny w trudnym do uwidocznienia koniuszku (ryc. 1) albo słabej wizualizacji w trakcie badania użyteczne jest podanie dożylnych kontrastów.