Streszczenie
Problem kliniczny
Ból pleców pojawia się w którymś momencie życia u 70% osób z uprzemysłowionych krajów Zachodu. W USA ból pleców w okolicy lędźwiowo-krzyżowej stanowi jedną z najczęstszych przyczyn wizyty u lekarza. Około 90% ostrych epizodów ustępuje przed upływem 6 tygodni. Ból nawraca jednak w ciągu następnego roku u co najmniej 25% pacjentów, a u nawet 7% przechodzi w postać przewlekłą. W rozpoznaniu różnicowym bólu pleców w okolicy lędźwiowo-krzyżowej bierze się pod uwagę wiele przyczyn, ale większość z nich występuje rzadko. Każda z takich przyczyn, jak nowotwory, zakażenia i choroby zapalne, powoduje <1% przypadków. Strukturalne choroby kręgosłupa, np. złamania kompresyjne, zwężenie kanału kręgowego i wypukliny krążków międzykręgowych, występują nieco częściej i leżą u podłoża 10-15% przypadków. Najczęściej jednak (85% przypadków) mamy do czynienia z nieswoistym lub idiopatycznym bólem pleców w okolicy lędźwiowo-krzyżowej, i to właśnie ten stan zazwyczaj wywołuje przewlekłe lub nawracające objawy. Ból pleców tej okolicy jest przyczyną znacznej chorobowości. Jak wynika z szacunkowych danych, w 1999 r. fizyczną niesprawność związaną z bólem pleców stwierdzono u 6,8 mln dorosłych Amerykanów. W USA wydatki na opiekę zdrowotną nad pacjentami z bólem pleców wynoszą ponad 90 mld dol. rocznie, z czego ok. 26 mld dol. wydaje się bezpośrednio na leczenie tej dolegliwości. Patofizjologia i skuteczność leczenia
Patofizjologia przewlekłego bólu pleców w odcinku lędźwiowo-krzyżowym nie została dobrze poznana, ale coraz częściej uważa się, że jest ona złożona i wieloczynnikowa. Postęp w wyjaśnianiu mechanizmów tej dolegliwości ograniczają trudności w zdefiniowaniu odpowiednich modeli zwierzęcych, które odnosiłyby się jednoznacznie do choroby u człowieka, a także w przeprowadzeniu badań patofizjologicznych, które dostarczyłyby informacji na temat przewlekłego bólu u ludzi. Niektóre z wyżej wspomnianych nieprawidłowości strukturalnych kręgosłupa są znanymi przyczynami bólu lędźwiowo-krzyżowego odcinka kręgosłupa, natomiast inne nie korelują dobrze z objawami. Takie nieprawidłowości, jak wypuklina krążka międzykręgowego i zwyrodnienie stawów kręgosłupa, kiedy wiążą się ze zwężeniem kanału kręgowego lub uciskiem korzeni nerwów, powodują ból pleców w okolicy lędźwiowo-krzyżowej, najczęściej w połączeniu z rwą kulszową lub deficytami neurologicznymi. Zmiany te występują jednak często u osób bez objawów, a ponadto są słabymi wskaźnikami predykcyjnymi bólu pleców w badaniach prospektywnych. Opisywano również nieprawidłowości w obrębie mięśni i tkanek miękkich, ale ich rola w patofizjologii bólu pleców w odcinku lędźwiowo-krzyżowym pozostaje niepewna. Nowsze badania koncentrują się na zmianach w ośrodkowym układzie nerwowym związanych z przewlekłym bólem pleców w odcinku lędźwiowo-krzyżowym, które są wykrywane za pomocą różnych metod obrazowania. W badaniach z użyciem czynnościowego MRI wykazano zmiany aktywacji mózgu, a w badaniach anatomicznych – zmiany regionalnej objętości i gęstości mózgu. Mogą one odzwierciedlać zmienione przetwarzanie bodźców czuciowych w ośrodkowym układzie nerwowym lub też się do niego przyczyniać. Wyniki badań nie są jednak zgodne i nie jest jasne, czy obserwowane zmiany są przyczyną czy następstwem przewlekłego bólu pleców w okolicy lędźwiowo-krzyżowej. Czynniki psychologiczne i behawioralne, w tym strach przed poruszaniem się, prawdopodobnie również odgrywają ważną rolę u pacjentów z przewlekłym bólem pleców w okolicy lędźwiowo-krzyżowej. W tej grupie chorych zaobserwowano zmienione szlaki aktywacji mózgu w obszarach podkorowych i korowych związanych z emocjami i kontrolą pozycji ciała. W badaniach, w których porównywano zmienne psychospołeczne i parametry anatomiczne, wykazano, że te pierwsze mają większą wartość predykcyjną. Akupunktura jest zabiegiem terapeutycznym polegającym na wprowadzeniu cienkich metalowych igieł w skórę lub przez skórę w określonych punktach ciała. Uważa się, że ma swoje źródło w Chinach, gdzie stanowi jeden z podstawowych elementów systemu teorii i praktyki medycyny nazywanego często „tradycyjną medycyną chińską”. W USA stosuje się najczęściej chińską akupunkturę, mimo iż powstało kilka różnych technik lub szkół akupunktury.
Dodaj do ulubionych