Streszczenie
KOMENTARZ Aktualne wytyczne amerykańskich towarzystw naukowych American Heart Association i American Stroke Association poświęcone profilaktyce pierwotnej udarów mózgu są dokumentem długo oczekiwanym przez środowisko neurologów i lekarzy zajmujących się chorobami naczyniowymi. Powstały w oparciu o przegląd najważniejszych badań publikowanych w ostatnich latach i zawierają niemal 800 odniesień do piśmiennictwa! W odróżnieniu od poprzednich wytycznych z 2006 r., obejmujących zagadnienia profilaktyki wyłącznie udaru niedokrwiennego mózgu, nowe rekomendacje dotyczą także metod prewencji udaru krwotocznego, co wynika z podobnych czynników ryzyka dla obu typów udaru. Po raz pierwszy akcentują konieczność zindywidualizowanego podejścia diagnostycznego i terapeutycznego do każdego pacjenta zagrożonego udarem. W publikacji szeroko omówiono czynniki ryzyka udarów, klasyfikując je w zależności od możliwości ich modyfikacji oraz siły dostępnych dowodów naukowych. Znane już wcześniej niemodyfikowalne czynniki ryzyka, jak wiek, płeć, pochodzenie etniczne czy uwarunkowania genetyczne, rozszerzono np. o obciążenie rodzinne udarem czy niską masę urodzeniową. U wszystkich osób, u których występują te czynniki ryzyka, niezbędna jest rygorystyczna kontrola czynników modyfikowalnych, m.in. nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, migotania przedsionków, otyłości, ale także ograniczanie czynnej i biernej ekspozycji na dym tytoniowy. Autorzy wyszczególnili również jeszcze nie w pełni poznane czynniki, które mogą zwiększać ryzyko wystąpienia udaru, jak zespół metaboliczny, zaburzenia oddychania podczas snu, przewlekły stan zapalny wyrażony np. podwyższonym stężeniem CRP mierzonym w teście o wysokiej czułości (hs-CRP – high sensitivity C-reactive protein). Niestety, wciąż brakuje swoistych tylko dla udaru metod profilaktyki pierwotnej. Te dostępne w większości pokrywają się z metodami zapobiegania chorobie niedokrwiennej serca. W wytycznych podkreślono znaczenie zdrowego stylu życia (aktywności fizycznej, utrzymywania prawidłowej masy ciała, niepalenia papierosów) umożliwiającego obniżenie ryzyka wystąpienia udaru nawet o 80%! Żadne dostępne formy profilaktyki farmakologicznej nie wpływają tak znacząco na ryzyko udaru. Nowym zaleceniem jest oszacowanie indywidualnego ryzyka wystąpienia udaru oraz rozpoczęcie postępowania profilaktycznego przez lekarzy różnych specjalności u chorych trafiających np. na oddziały ratunkowe, niezależnie od przyczyn konsultacji.
Dodaj do ulubionych
