Nowości w praktyce

Zidentyfikowanie cech osobniczych predysponujących do takiej reakcji będzie ważnym krokiem w procesie indywidualizacji zaleceń treningowych, zwłaszcza u osób zagrożonych rozwojem chorób układu krążenia i cukrzycy.

 

Przegląd systematyczny i metaanaliza badań nad zastosowaniem rt-PA w ostrej fazie udaru

Wardlaw JM, Murray V, Berge E, et al. Recombinant tissue plasminogen activator for acute ischaemic stroke: an updated systematic review and meta-analysis. Lancet, Early Online Publication, 23 May 2012. doi:10.1016/S0140-6736(12)60738-7 .

Rekombinowany tkankowy aktywator plazminogenu (rt-PA) podany dożylnie w udarze zwiększa przeżycie, a także poprawia skuteczność leczenia, m.in. pod względem niesprawności. Wyniki wspierają dążenia do podawania rt-PA w ostrej fazie udaru tak wcześnie, jak to możliwe, choć niektórzy pacjenci odnosili korzyści nawet, gdy lek zastosowano do 6 godz. od udaru.

 

Korzyści z trombolizy zastosowanej w pierwszych 6 GODZ. od udaru

The IST-3 Collaborative Group. The benefits and harms of intravenous thrombolysis with recombinant tissue plasminogen activator within 6 h of acute ischaemic stroke (the third international stroke trial [IST-3]): a randomised controlled trial. Lancet, Early Online Publication, 23 May 2012. doi:10.1016/S0140-6736(12)60768-5 .

Zastosowanie trombolizy w ciągu 6 godz. od udaru wiązało się w pierwszych 7 dniach od udaru ze zwiększoną częstością objawowych krwawień śródczaszkowych (7% wobec 1% w grupie kontrolnej) i zwiększoną śmiertelnością (11% wobec 7%), jednak między 7. dniem i 6. miesiącem przeważały zgony w grupie kontrolnej, a po 6 miesiącach śmiertelność w obu grupach okazała się podobna (27%). Tromboliza wiązała się natomiast z poprawą wskaźników dobrego funkcjonowania. Korzyści te nie wydają się mniejsze w grupie osób w podeszłym wieku.

 

Spirometria pozwala przewidzieć przyspieszoną progresję zmian w płucach i zwiększone ryzyko zgonu

Drummond MB, Hansel NN, Connett JE, et al. Spirometric Predictors of Lung Function Decline and Mortality in Early Chronic Obstructive Pulmonary Disease. Am J Respir Crit Care Med 2012;185(12):1301-1306.

U palaczy zagrożonych rozwojem POChP lub z tą chorobą w stadium łagodnym do umiarkowanego stwierdzono przyspieszone pogarszanie się funkcji płuc w ocenie spirometrycznej. Czynnikiem ryzyka przyspieszonej progresji choroby i zgonu jest niski wyjściowy wskaźnik FEV₁/FVC.

 

Antykoncepcja hormonalna a ryzyko udaru niedokrwiennego i zawału mięśnia sercowego

Lidegaard Ø, Løkkegaard E, Jensen A, et al. Thrombotic Stroke and Myocardial Infarction with Hormonal Contraception. N Engl J Med 2012;366:2257­66.

Bezwzględne ryzyko udaru niedokrwiennego i zawału mięśnia sercowego związane ze stosowaniem antykoncepcji hormonalnej było niskie, jednak zwiększało się 0,9-1,7 razy u kobiet stosujących doustne środki antykoncepcyjne zawierające etynyloestradiol w dawce 20 μg i 1,3-2,3 razy przy dawce etynyloestradiolu 30-40 μg. Progestageny wpływały na ryzyko w niewielkim stopniu.

Badanie ROOBY: rodzaj pomostowania aortalno-wieńcowego a drożność graftu i dalszy przebieg choroby

Hattler B, Messenger JC, Shroyer AL, et al. Off-Pump Coronary Artery Bypass Surgery Is Associated With Worse Arterial and Saphenous Vein Graft Patency and Less Effective Revascularization. Results From the Veterans Affairs Randomized On/Off Bypass (ROOBY) Trial. Circulation 2012;125:2827-2835.

Pomostowanie aortalno-wieńcowe bez krążenia pozaustrojowego wiąże się z istotnie gorszymi wynikami w zakresie drożności przeszczepu (tętniczego i z żyły odpiszczelowej) i mniejszą skutecznością rewaskularyzacji niż operacja w krążeniu pozaustrojowym. W ciągu roku u pacjentów z mniej skuteczną rewaskularyzacją stwierdzono większą częstość zdarzeń sercowych.

 

Porównanie skuteczności i bezpieczeństwa stentów powlekanych i metalowych

Bangalore S, Kumar S, Fusaro M, et al. Short- and Long-Term Outcomes With Drug-Eluting and Bare-Metal Coronary Stents. A Mixed-Treatment Comparison Analysis of 117 762 Patient-Years of Follow-Up From Randomized Trials. Circulation 2012;125:2873-2891.

Stenty powlekane okazały się wysoce skuteczne w zmniejszaniu częstości rewaskularyzacji naczynia docelowego, co nie wiązało się z pogorszeniem bezpieczeństwa (w zakresie częstości zgonów, zawałów i zakrzepicy w stencie) w porównaniu ze stentami metalowymi. Stwierdzono jednak różnice między poszczególnymi rodzajami stentów powlekanych: najskuteczniejsze okazały się stenty powlekane ewerolimusem, syrolimusem i zotarolimusem, najbezpieczniejszy zaś stent powlekany ewerolimusem.

 

Tykagrelor czy klopidogrel w ramach profilaktyki powikłań krążeniowych u pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym i udarem lub TIA w wywiadzie? analiza danych z badania PLATO

James SK, Storey RF, Khurmi NS, et al. Ticagrelor Versus Clopidogrel in Patients With Acute Coronary Syndromes and a History of Stroke or Transient Ischemic Attack. Circulation 2012;125:2914-2921.

Pacjenci z ostrym zespołem wieńcowym, którzy przebyli udar lub TIA, są w większym stopniu zagrożeni kolejnymi powikłaniami krążeniowymi niż pacjenci z OZW bez tych chorób OUN w wywiadzie. Skuteczność i bezpieczeństwo tykagreloru i klopidogrelu były podobne jak w całej populacji badanej, u osób stosujących tykagrelor stwierdzono nieco mniejszą śmiertelność (7,9% wobec 13%, 95% CI 0,42-0,91). Krwawienia śródczaszkowe stwierdzono u 4 osób w każdej z badanych grup.

 

Badanie ACUITY (Acute Catheterization and Urgent Intervention Triage Strategy) – niepełna rewaskularyzacja w ocenie angiograficznej po PCI a wyniki leczenia OZW

Rosner GF, Kirtane AJ, Généreux P. Impact of the Presence and Extent of Incomplete Angiographic Revascularization After Percutaneous Coronary Intervention in Acute Coronary Syndromes. The Acute Catheterization and Urgent Intervention Triage Strategy (ACUITY) Trial. Circulation 2012;125:2613-2620.

W zależności od przyjętej zasady (zwężenie ≥30% do ≥70%) niepełną rewaskularyzację wieńcową rozpoznano u 17-75% pacjentów z OZW leczonych metodą przezskórnej interwencji wieńcowej (PCI). Niezależnie od przyjętej wartości istotnego zwężenia, niepełna rewaskularyzacja w rocznej perspektywie silnie wiązała się z ryzykiem zawału mięśnia sercowego, nieplanowanej rewaskularyzacji z powodu niedokrwienia i poważnych incydentów sercowych.

 

Dabigatran, rywaroksaban i apiksaban w porównaniu z enoksaparyną w profilaktyce zakrzepicy po wymianie stawu biodrowego

Gómez-Outes A, Terleira-Fernández AI, Suárez-Gea ML, et al. Dabigatran, rivaroxaban, or apixaban versus enoxaparin for thromboprophylaxis after total hip or knee replacement: systematic review, meta-analysis, and indirect treatment comparisons. BMJ 2012;344:e3675.

W porównaniu z enoksaparyną ryzyko względne objawowej choroby zakrzepowo-zatorowej było o połowę mniejsze u osób stosujących rywaroksaban (RR 0,48, 95% CI 0,31-0,75), i nieznamiennie mniejsze przy stosowaniu dabigatranu (RR 0,71, 95% CI 0,23-2,12) i apiksabanu (RR 0,82, 95% CI 0,41-1,64). Z kolei ryzyko istotnego klinicznie krwawienia było istotnie statystycznie zwiększone u chorych leczonych rywaroksabanem (RR 1,25, 95% CI 1,05-1,49), bez znamiennych różnic u osób przyjmujących dabigatran (RR 1,12, 95% CI 0,94-1,35), natomiast istotnie statystycznie mniejsze u pacjentów leczonych apiksabanem (RR 0,82, 95% CI 0,69-0,98).

 

Obniżanie stężenia HOMOCYSTEINY nie wpływa na ryzyko incydentów krążeniowych u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek

Jardine MJ, Kang A, Zoungas S, et al. The effect of folic acid based homocysteine lowering on cardiovascular events in people with kidney disease: systematic review and meta-analysis. BMJ 2012;344:e3533.

Obniżanie stężenia homocysteiny za pomocą kwasu foliowego u osób z przewlekłą chorobą nerek nie zmniejsza częstości powikłań sercowo-naczyniowych. Nie powinno się stosować leczenia opartego na kwasie foliowym w celu profilaktyki powikłań krążeniowych u pacjentów z chorobą nerek.

Badanie Swedish Atrial Fibrillation: przydatność różnych metod szacowania ryzyka udaru i krwawień u pacjentów z migotaniem przedsionków

Friberg L, Rosenqvist M, Lip GYH. Evaluation of risk stratification schemes for ischaemic stroke and bleeding in 182 678 patients with atrial fibrillation: the Swedish Atrial Fibrillation cohort study. Eur Heart J 2012;33(12):1500-1510, doi: 10.1093/eurheartj/ehr488.

Wskazano kilka niezależnych czynników ryzyka udaru niedokrwiennego lub ogółem incydentów zakrzepowo-zatorowych u osób z migotaniem przedsionków: krwawienie śródczaszkowe w wywiadzie, wcześniejsze incydenty zatorowości, zawał mięśnia sercowego, choroba naczyniowa, cukrzyca, niewydolność nerek, płeć żeńska. Z ryzykiem poważnych krwawień oraz krwawień śródczaszkowych istotnie wiązały się: wiek, udar niedokrwienny lub inne incydenty zakrzepowo-zatorowe w wywiadzie, wcześniejsze poważne krwawienia i nadciśnienie. Z ryzykiem tylko poważnych krwawień (bez śródczaszkowych) dodatkowo wiązały się: niewydolność serca, niewydolność nerek, choroba wątroby, niedokrwistość lub zaburzenia krzepnięcia, nadużywanie alkoholu i choroba nowotworowa. Skala CHA2DS2-VASc ma przewagę nad CHADS2 w przewidywaniu ogólnego ryzyka powikłań zakrzepowo-zatorowych, natomiast skala HEMORR2HAGES i HAS-BLED mają podobną skuteczność, jeśli chodzi o przewidywanie krwawień, z tym że HAS-BLED jest łatwiejsza w użyciu.

 

 

Stan przedcukrzycowy a ryzyko udaru

Lee M, Saver JL, Hung KS, et al. Effect of pre-diabetes on future risk of stroke: meta-analysis. BMJ 2012;344:e3564.

Stan przedcukrzycowy (nieprawidłowa tolerancja glukozy z ew. nieprawidłowym stężeniem glukozy na czczo) może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem udaru, jednak wzrost ryzyka jest umiarkowany i może wynikać z obecności czynników zakłócających.

 

Nienasycone kwasy tłuszczowe ω-3 a incydenty krążeniowe u osób z zaburzeniami metabolizmu glukozy

The ORIGIN Trial Investigators. n–3 Fatty Acids and Cardiovascular Outcomes in Patients with Dysglycemia. June 11, 2012 (10.1056/NEJMoa1203859).

Suplementacja kwasów tłuszczowych ω-3 w dawce 1 g/24 h nie zmniejszyła ryzyka powikłań sercowo-naczyniowych w opisanej grupie wysokiego ryzyka.

 

Badanie Recovery: po jakim czasie od odstawienia prazugrelu lub klopidogrelu powraca wyjściowa czynność płytek krwi?

Price MJ, Walder JS, Baker BA, et al. Recovery of Platelet Function After Discontinuation of Prasugrel or Clopidogrel Maintenance Dosing in Aspirin-Treated Patients With Stable Coronary Disease. The Recovery Trial. J Am Coll Cardiol 2012;59:2338-2343, doi:10.1016/j.jacc.2012.02.042.

Czas powrotu aktywności płytek krwi po odstawieniu pochodnej tienopirydyny zależy od jej wyjściowego poziomu sprzed podania leku i poziomu w momencie odstawienia. W grupie prazugrelu wyjściowa aktywność płytek krwi powróciła u 75% pacjentów po 7 dniach, w grupie klopidogrelu – po 5.

 

Przełyk Barretta bez cech dysplazji: jakie jest ryzyko gruczolakoraka przełyku?

Desai TK, Krishnan K, Samala N. The incidence of oesophageal adenocarcinoma in non-dysplastic Barrett’s oesophagus: a meta-analysis. Gut 2012;61:970-976, doi:10.1136/gutjnl-2011-300730.

Występowanie gruczolakoraka przełyku u osób z przełykiem Barretta bez cech dysplazji oceniono na ok. 1/300 pacjentolat. W przypadku tzw. krótkiego segmentu przełyku Barretta bez cech dysplazji ryzyko oceniono na <1/500 pacjentolat.

 

 

Znaczenie masowej eradykacji Helicobacter pylori w profilaktyce raka żołądka

Lee Y-C, Chen TH-H, Chiu H-M, et al. The benefit of mass eradication of Helicobacter pylori infection: a community-based study of gastric cancer prevention. Gut, doi:10.1136/gutjnl-2012-302240.

Rezultatem masowej (na poziomie populacyjnym) eradykacji H. pylori była istotna redukcja częstości atrofii żołądka, czemu jednak towarzyszył wzrost częstości zapalenia przełyku. Do oceny wpływu tej strategii na ryzyko odległe raka żołądka i śmiertelności z tego powodu konieczna jest długotrwała obserwacja.

 

 

Skuteczność długotrwałej odwracalnej antykoncepcji u kobiet poniżej i powyżej 21. r.ż.

Winner B, Peipert JF, Zhao Q, et. al. Effectiveness of Long-Acting Reversible Contraception. N Engl J Med 2012; 366:1998-2007.

• Skuteczność długotrwałej odwracalnej antykoncepcji (wkładek domacicznych i implantów) jest większa niż tabletek antykoncepcyjnych, plastrów lub pierścieni i jest podobna w grupach wiekowych poniżej i powyżej 21. r.ż.
• W grupie kobiet <21. r.ż. stosujących tabletki, pierścienie lub plastry antykoncepcyjne ryzyko niepożądanego zajścia w ciążę było ponaddwukrotnie wyższe niż u kobiet >21. r.ż.

Badanie WARFASA: kwas acetylosalicylowy w profilaktyce nawrotów żylnej choroby zakrzepowo--zatorowej

Becattini C, Agnelli G, Schenone A, et al. for the WARFASA Investigators. Aspirin for Preventing the Recurrence of Venous Thromboembolism. N Engl J Med 2012; 366:1959-1967.

Podawanie kwasu acetylosalicylowego osobom, które zakończyły 6-18-miesięczny okres leczenia doustnym antykoagulantem z powodu pierwszego w życiu epizodu choroby zakrzepowo-zatorowej w sytuacji braku czynników ryzyka, wiązało się ze zmniejszeniem częstości nawrotów i nie miało wyraźnego wpływu na częstość krwawień.

 

Badanie PROWESS-SHOCK: Skuteczność drotrekoginy α u dorosłych we wstrząsie septycznym

Ranieri VM, Thompson BT, Barie PS, et al. for the PROWESS-SHOCK Study Group. Drotrecogin Alfa (Activated) in Adults with Septic Shock. N Engl J Med 2012; 366:2055-2064

Aktywowane ludzkie białko C (drotrekogina α) nie zmniejszyła w porównaniu z placebo śmiertelności 28-dniowej ani 90-dniowej.

 

Zagrożenia związane z leczeniem idiopatycznego włóknienia płuc

Raghu G, Anstrom KJ, King TE Jr, et al. Prednisone, Azathioprine, and N-Acetylcysteine for Pulmonary Fibrosis. The Idiopathic Pulmonary Fibrosis Clinical Research Network. N Engl J Med 2012; 366:1968-1977.

Oceniano skuteczność i bezpieczeństwo skojarzenia prednizonu, azatiopryny i N-acetylocysteiny w leczeniu idiopatycznego włóknienia płuc. Badanie przerwano przedwcześnie z powodu stwierdzenia zwiększonego ryzyka zgonu u pacjentów otrzymujących wszystkie 3 leki i braku dowodów skuteczności w porównaniu z placebo.

 

Azytromycyna a ryzyko zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych

Ray WA, Murray KT, Hall K, et al. Azithromycin and the Risk of Cardiovascular Death. N Engl J Med 2012; 366:1881-1890

Pięciodniowa terapia azytromycyną zwiększa ogólne ryzyko zgonu (HR 1,85, p=0,002) i zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych (HR 2,88, p<0,001) w porównaniu z nieprzyjmowaniem leków przeciwbakteryjnych, a także w porównaniu z terapią amoksycyliną (brak wzrostu ryzyka zgonu). Bezwzględne ryzyko było niewielkie – odnotowano 47 dodatkowych zgonów na milion kursów antybiotykoterapii. Najwięcej nadmiarowych zgonów (245/mln) odnotowano w grupie pacjentów obciążonych najwyższym ryzykiem sercowo-naczyniowym.

 

CENTERS FOR DISEASE Control za poszerzeniem skriningu HCV

Brown M. CDC Calls for All Baby Boomers to Be Screened for HCV. Proposal at Odds With Current AAFP, USPSTF Recommendations. AAFP, posted: 6/6/2012, 2:25 p.m.

Centers for Disease Control and Prevention zaproponowało objęcie badaniami przesiewowymi w kierunku HCV dorosłych urodzonych między 1945 a 1965 r. (tzw. pokolenie baby boom – okresu wyżu demograficznego w USA). Poszerzyłoby to wskazania w stosunku do aktualnych rekomendacji U.S. Preventive Services Task Force (USPSTF).

 

Brak snu i zaburzenia rytmu dobowego zwiększają ryzyko cukrzycy

Buxton OM, Cain SW, O’Connor SH. Adverse Metabolic Consequences in Humans of Prolonged Sleep Restriction Combined with Circadian Disruption. Sci Transl Med 2012;4:129ra43. DOI:10.1126/scitranslmed.3003200.

Po 3 tygodniach restrykcji snu i zaburzonego rytmu dobowego odnotowano wzrost stężenia glukozy na czczo i szczytowego poposiłkowego stężenia glukozy (w porównaniu z wyjściową odpowiedzią na porównywalny posiłek). U niektórych osób szczytowe poposiłkowe stężenie glukozy osiągnęło poziom spełniający kryteria stanu przedcukrzycowego. Zaburzenia w dużym stopniu ustapiły po przywróceniu higieny snu. Autorzy zwracają uwagę na znaczenie tych obserwacji zwłaszcza dla osób pracujących w trybie zmianowym.

Badanie EASIE: insulina glarginowa czy sytagliptyna u pacjentów nieotrzymujących wcześniej insuliny ze źle kontrolowaną cukrzycą typu 2 mimo przyjmowania metforminy?

Aschner P, Chan J, Owens DR, et al. Insulin glargine versus sitagliptin in insulin-naive patients with type 2 diabetes mellitus uncontrolled on metformin (EASIE): a multicentre, randomised open-label trial. Lancet 2012;379(9833):2262-2269, doi:10.1016/S0140-6736(12)60439-5.

W grupie otrzymującej glarginę odnotowano większą redukcję HbA_1c niż u leczonych sytagliptyną (−1,72% wobec −1,13%; średnia różnica −0,59%; 95% CI −0,77 do −0,42, p<0,0001). Częstość epizodów objawowej hipoglikemii była większa w grupie glarginy niż w grupie sytagliptyny (4,21 wobec 0,5 zdarzeń na pacjentorok; p<0,0001). Ciężką hipoglikemię odnotowano u 3 (1%) pacjentów otrzymujących glarginę i 1 (<1%) z grupy sytagliptyny. Przynajmniej jedno poważne powikłanie leczenia wystąpiło u 15 (6%) pacjentów w grupie glarginy i 8 (3%) w grupie sytagliptyny.

 

 

Badanie EUREXA: porównanie eksenatydu i glimepirydu w zapobieganiu progresji cukrzycy typu 2 w sytuacji nieskuteczności metforminy

Gallwitz B, Guzman J, Dotta F, et al. Exenatide twice daily versus glimepiride for prevention of glycaemic deterioration in patients with type 2 diabetes with metformin failure (EUREXA): an open-label, randomised controlled trial. Lancet 2012;379(9833):2270-2278, doi:10.1016/S0140-6736(12)60479-6.

Nieskuteczność omawianej terapii II rzutu stwierdzono u 203 (41%) pacjentów leczonych eksenatydem i 262 (54%) w grupie glimepirydu (HR 0,748; p=0,002). HbA_1c <7% osiągnięto u 218 (44%) leczonych eksenatydem i 150 (31%) leczonych glimepirydem (p<0,0001), natomiast HbA_1c <6,5% odpowiednio u 140 (29%) i 87 (18%) (p=0,0001). W grupie eksenatydu odnotowano również istotnie większy spadek wagi. U istotnie mniejszego odsetka pacjentów przyjmujących eksenatyd potwierdzono objawowe epizody hipoglikemii. W pierwszych 6 miesiącach istotnie więcej pacjentów rezygnowało z eksenatydu niż z glimepirydu z powodu działań niepożądanych.

 

Nowy model szacowania ryzyka obecności choroby wieńcowej

Nainggolan L. New improved risk model for predicting CAD. theheart.org, June 14, 2012.

Zaproponowano nowy model do weryfikacji oceny ryzyka wieńcowego u pacjentów z bólem w klatce piersiowej zgłaszających się do szpitala po wizycie u lekarza pierwszego kontaktu. Zdaniem autorów nowa skala daje wyniki bardziej wiarygodne niż Duke Clinical Score, która ma tendencję do przeszacowywania ryzyka. Nowy model uwzględnia obecność nadciśnienia tętniczego i nie wymaga wykonywania EKG. Kalkulator z nowym modelem znajduje się pod adresem: http://rcc.simpal.com/RCEval.cgi

 

Badanie ORIGIN: Insulina glarginowa i nienasycone kwasy tłuszczowe ω-3 nie zmniejszają częstości powikłań sercowo-naczyniowych w cukrzycy

O’Riordan M. ORIGIN: Insulin glargine and n-3 fatty acids do not reduce CVD events in diabetics. theheart.org, June 11, 2012.

W średnio ponad 6-letniej obserwacji w ramach badania ORIGIN (Outcome Reduction with an Initial Glargine Intervention) leczenie kwasami ω-3 nie zmniejszyło w porównaniu z placebo częstości incydentów sercowo-naczyniowych u pacjentów z cukrzycą typu 2, upośledzoną tolerancją glukozy lub nieprawidłowym stężeniem glukozy na czczo. Z kolei wykorzystanie jako insuliny podstawowej glarginy nie zmniejszyło częstości złożonego punktu końcowego, który obejmował zawał mięśnia sercowego, udar i zgon z przyczyn sercowo-naczyniowych. Leczenie glarginą nie zmniejszyło odsetka pacjentów z nieprawidłową glikemią na czczo lub nieprawidłową tolerancją glukozy, u których doszło do rozwoju cukrzycy.

Wisconsin Sleep Cohort Study: zaburzenia oddychania podczas snu wiążą się ze zwiększoną umieralnością z powodu nowotworów

Nieto FJ , Peppard PE, Young T, et al. Sleep-disordered Breathing and Cancer Mortality. Results from the Wisconsin Sleep Cohort Study. Am. J. Respir. Crit. Care Med. July 15, 2012;186(2):190-194.

U osób z łagodnymi zaburzeniami oddychania podczas snu ryzyko zgonu z powodu nowotworu jest zwiększone 1,1 razy, przy umiarkowanych zaburzeniach ryzyko jest zwiększone dwukrotnie (choć nieistotnie statystycznie), natomiast u osób z ciężkimi zaburzeniami (wskaźnik apnea-hypopnea >30) – 4,8 razy (różnica istotna, 95% CI 1,7-13,2).

 

Choroby towarzyszące POChP przyczyną zwiększonej śmiertelności

Divo M, Cote C, de Torres JP, et al. Comorbidities and Risk of Mortality in Patients with Chronic Obstructive Pulmonary Disease. Am. J. Respir. Crit. Care Med. July 15, 2012;186(2):155-161.

Zidentyfikowano 12 często towarzyszących POChP chorób (zjawisko tzw. współchorobowości), które zwiększają ryzyko zgonu. Opracowano narzędzie pozwalające szybko wyodrębnić grupy ryzyka – wskaźnik COTE (COPD specific comorbidities test). Im wyższa wartość tego wskaźnika, tym większe było ryzyko zgonu, również z przyczyn związanych z POChP (przy COTE >4 względne ryzyko wynosiło 2,2).

 

Trenerzy pomocą w leczeniu nadciśnienia tętniczego

Margolius D, Bodenheimer T, Bennett H, et al. Health Coaching to Improve Hypertension Treatment in a Low-Income, Minority Population. Ann Fam Med May/June 2012;10(3);199--205.

Dzięki trenerom (niebędącym lekarzami, ale mającym do nich stały dostęp) edukującym i wspierającym pacjentów z nadciśnieniem tętniczym (m.in. za pomocą cotygodniowych telefonów i omawiania ustalonego z lekarzem algorytmu dostosowywania dawek leków) uzyskano spadek skurczowego ciśnienia tętniczego o średnio 21,8 mmHg (p<0,001) i istotne zmniejszenie częstości wizyt u lekarza pierwszego kontaktu.

 

Lekarze pierwszego kontaktu na pierwszej linii walki z otyłością

Źródło: http://www.uspreventiveservicestaskforce.org/

American Academy of Physicians i US Preventive Services Task Force wydały zalecenie dla lekarzy rodzinnych, aby u wszystkich pacjentów sprawdzali BMI, a osoby z BMI >30 kwalifikowali do intensywnego programu zmiany stylu życia (12-26 sesji w roku).

 

Przegląd systematyczny i metaanaliza prac oceniających związek między czerniakiem a solarium

Boniol M, Autier P, Boyle P, et al. Cutaneous melanoma attributable to sunbed use: systematic review and meta-analysis. BMJ 2012;345:e4757.

Opalanie się na solarium istotnie zwiększa ryzyko czerniaka skóry. Ryzyko zwiększa się wraz z liczbą sesji i u osób, które rozpoczynają opalanie w młodym wieku (<35 lat).

 

 

FDA zarejestrowała pierwszy lek do zapobiegania zakażeniu HIV

Źrodło: www.fda.gov

FDA zarejestrowała skojarzenie emtrycytabiny i tenofowiru do codziennego stosowania w celu zapobiegania infekcji HIV u osób niezakażonych z grupy wysokiego ryzyka (np. partnerów seksualnych osób zakażonych).

 

 

Szczepienie przeciw grypie a zdarzenia sercowo-naczyniowe

Johnstone J, Loeb M, Teo KK, et al. Influenza Vaccination and Major Adverse Vascular Events in High-Risk Patients. Circulation 2012;126:278-286.

W nierandomizowanym badaniu obejmującym ponad 30 tys. pacjentów stwierdzono, że szczepienie przeciw grypie w latach 2003-2007 wiązało się z istotnym zmniejszeniem ryzyka zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych, zawału mięśnia sercowego i  udaru, ale tylko gdy było wykonane w sezonach, kiedy szczepionka trafnie odzwierciedlała budowę antygenową wirusa.

 

RE-LY (Randomized Evaluation of Long-Term Anticoagulation Therapy) – ryzyko krwawienia a operacja u osób leczonych warfaryną albo dabigatranem

Healey JS, Eikelboom J, Douketis J, et al. Periprocedural Bleeding and Thromboembolic Events With Dabigatran Compared With Warfarin: Results From the Randomized Evaluation of Long-Term Anticoagulation Therapy (RE-LY) Randomized Trial. Circulation 2012;126(3):343-348.

Nie stwierdzono, by dabigatran istotnie zwiększał ryzyko krwawienia w okresie okołooperacyjnym w stosunku do warfaryny, także u pacjentów operowanych w trybie pilnym. U osób leczonych dabigatranem krótszy był natomiast czas odstawienia doustnej antykoagulacji.

Inhibitory ACE a ryzyko powikłań okołooperacyjnych

Drenger B, Fontes M. Patterns of Use of Perioperative Angiotensin-Converting Enzyme Inhibitors in Coronary Artery Bypass Graft Surgery With Cardiopulmonary Bypass. Circulation 2012;126: 261-269.

Odstawianie inhibitorów ACE u pacjentów poddawanych pomostowaniu aortalno-wieńcowemu wiązało się ze zwiększonym ryzykiem incydentów niezakończonych zgonem powikłań szpitalnych. Kontynuacja leczenia (lub podanie inhibitorów ACE, gdy pacjent ich wcześniej nie stosował) wiązała się natomiast z korzystniejszym przebiegiem hospitalizacji.

 

The Cardiovascular Risk in Young Finns Study: konstelacja czynników ryzyka u dzieci w przewidywaniu nadciśnienia w wieku dorosłym

Juhola J, Oikonen M, Magnussen CG, et al. Childhood physical, environmental, and genetic predictors of adult hypertension: the cardiovascular risk in young Finns study. 2012;126(4):402-9.

Autorzy zidentyfikowali u dzieci następujące czynniki ryzyka nadciśnienia tętniczego w wieku dorosłym: zwiększone ciśnienie tętnicze w dzieciństwie, nadwaga lub otyłość, nadciśnienie u rodziców, niski status ekonomiczny rodziców, obciążenie genetyczne (oceniane na podstawie polimorfizmów pojedynczych nukleotydów). Analiza wszystkich tych czynników ryzyka (a nawet z pominięciem polimorfizmów) pozwala skuteczniej przewidywać chorobę niż ocena tylko ciśnienia tętniczego u dziecka.

 

Badanie SATURN (Study of Coronary Atheroma by Intravascular Ultrasound: Effect of Rosuvastatin Versus Atorvastatin): możliwa regresja blaszek miażdżycowych

Patel R , Chilton RJ. Another Telescope for Examining Statins: the SATURN Trial. Clinical Diabetes 2012;30(3):115-119.

Maksymalne dawki rozuwastatyny albo atorwastatyny powodują podobnego stopnia regresję blaszek miażdżycowych: rozuwastatyna u ok. 69%, a atorwastatyna u ok. 63% pacjentów. U osób stosujących pierwszy z leków stwierdzono niższe wartości LDL i wyższe HDL. Oba leki charakteryzowały się akceptowalnym profilem działań niepożądanych.

 

 

Zapalenie stawów poważnym obciążeniem u chorych na cukrzycę

Cheng YJ. Prevalence of Diagnosed Arthritis and Arthritis-Attributable Activity Limitation Among Adults With and Without Diagnosed Diabetes: United States, 2008-2010. Diabetes Care August 2012;35(8):1686-1691.

Prawie połowa chorych na cukrzycę ma rozpoznane zapalenie stawów. Według szacunków, w USA jest ich prawie 10 mln. U pacjentów z cukrzycą w porównaniu z populacją bez cukrzycy ryzyko rozpoznania zapalenia stawów jest zwiększone prawie o połowę; niezależnie od cukrzycy zwiększa się też wraz z wiekiem i BMI, bardziej zagrożona jest też płeć żeńska. Oszacowano, że aż u 55% pacjentów z obiema chorobami zapalenie stawów jest przyczyną ograniczenia aktywności fizycznej.

 

 

Badanie ACCORD HRQL: depresja czynnikiem ryzyka powikłań cukrzycy

Sullivan MD i wsp. Depression Predicts All-Cause Mortality. Epidemiological evaluation from the ACCORD HRQL substudy. Diabetes Care August 2012 vol. 35 no. 8 1708-1715.

U chorych na cukrzycę depresja endogenna ponaddwukrotnie zwiększa ogólne ryzyko zgonu. Zjawisko to nie było związane z wcześniejszymi epizodami sercowo-naczyniowymi ani ze stosowaną strategią wyrównywania zaburzeń gospodarki węglowodanowej (tj. intensywną lub standardową). Depresja może też zwiększać ryzyko powikłań makronaczyniowych u chorych z grupy podwyższonego ryzyka.

 

Wpływ statyn na ryzyko nagłego zgonu sercowego: tak; na ryzyko częstoskurczu komorowego: niekoniecznie

Rahimi K. Effect of statins on ventricular tachyarrhythmia, cardiac arrest, and sudden cardiac death: a meta-analysis of published and unpublished evidence from randomized trials. Eur Heart J 2012;33(13):1571-1581.

Metaanaliza 29 randomizowanych badań z użyciem statyn wykazała, że statyny istotnie, o 10% zmniejszają ryzyko nagłego zgonu sercowego; nie wykazano jednak istotnej redukcji w zakresie częstości tachyarytmii komorowych czy zatrzymania krążenia. Stwierdzono też, że leki te o ok. 20% zmniejszają częstość zgonów „nie nagłych” (najczęściej z powodu choroby wieńcowej).

 

Zaburzenia poznawcze poważnie zwiększają ryzyko sercowo-naczyniowe

O’Donnell M. Cognitive impairment and risk of cardiovascular events and mortality. Eur Heart J (2012) 33 (14): 1777-1786.

W grupie chorych obciążonych istotnym ryzykiem sercowo-naczyniowym (z cukrzycą lub z epizodem sercowo-naczyniowym w wywiadzie) wynik podstawowego testu oceniającego zdolności poznawcze (MMSE – mini-mental state examination) istotnie korelował z ryzykiem udaru, niewydolności serca i zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych, choć nie z ryzykiem incydentów wieńcowych. U osób z wynikiem <24 ryzyko było zwiększone do poziomu, jaki odnotowuje się u chorych po udarze.

 

Metformina zapobiega hepatocarcinoma

Chen HP. Metformin decreases hepatocellular carcinoma risk in a dose-dependent manner: population-based and in vitro studies. Gut doi:10.1136/gutjnl-2011-301708.

W badaniu kliniczno-kontrolnym z udziałem prawie 100 tys. chorych z rakiem wątrobowokomórkowym wykazano, że metformina zmniejsza ryzyko rozwoju raka wątrobowokomórkowego u chorych na cukrzycę o ok. 7% na każdy rok stosowania leku. W badaniach in vitro potwierdzono, że metformina hamuje cykl komórkowy hepatocytów.

 

Markery serologiczne nieswoistych zapaleń jelit

van Schaik FD, Oldenburg B, Hart AR, et al. Serological markers predict inflammatory bowel disease years before the diagnosis. Gut doi:10.1136/gutjnl-2012-302717.

Wykorzystanie panelu przeciwciał (ANCA [anti-neutrophil cytoplasmic antibodies] oraz przeciwciał przeciwko Saccharomyces cerevisiae) pozwala wyodrębnić z populacji niskiego ryzyka osoby istotnie zagrożone rozwojem wrzodziejącego zapalenia jelit lub chorobą Leśniowskiego-Crohna na kilka lat przed rozpoznaniem klinicznym.

Usunięcie zaawansowanego gruczolaka a ryzyko rozwoju raka okrężnicy

Cottet V, Jooste V, Fournel I, et al. Long-term risk of colorectal cancer after adenoma removal: a population-based cohort study. Gut 2012;61:1180-1186 doi:10.1136/gutjnl-2011-300295.

Ryzyko rozwoju raka okrężnicy po usunięciu zaawansowanego gruczolaka pozostaje zwiększone; regularne badania kolonoskopowe istotnie zmniejszają ryzyko rozpoznania nowotworu jelita grubego w perspektywie 10 lat.

 

Wpływ ciąży na przebieg zespołu Marfana

Donnelly RT. The Immediate and Long-Term Impact of Pregnancy on Aortic Growth Rate and Mortality in Women With Marfan Syndrome. J Am Coll Cardiol 2012;60(3):224-229.

U kobiet z zespołem Marfana w okresie ciąży nie odnotowano istotnie zwiększonej częstości powikłań ze strony układu krążenia, jednak ciąża zwiększała ryzyko tętniaka rozwarstwiającego aorty lub konieczności operacji kardiochirurgicznej w dłuższej perspektywie. Czynnikami ryzyka wystąpienia powikłań były duża średnica aorty, stopień poszerzenia aorty przez okres ciąży, liczba ciąż, niestosowanie β-adrenolityków w okresie ciąży i brak stałej obserwacji po ciąży.

 

 

Wczesna strategia inwazyjna u chorych na cukrzycę z OZW bez uniesienia ST: mniej kolejnych zawałów niezakończonych zgonem

O’Donoghue ML i wsp. An Invasive or Conservative Strategy in Patients With Diabetes Mellitus and Non–ST-Segment Elevation Acute Coronary Syndromes. J Am Coll Cardiol. 2012;60(2):106-111.

Ta metaanaliza wykazała, że u chorych na cukrzycę wczesne inwazyjne leczenie OZW bez uniesienia ST zmniejsza ryzyko ponownej hospitalizacji z powodu zawału mięśnia sercowego w większym stopniu niż u chorych bez cukrzycy; na ryzyko zgonu i udaru wpływa jednak w podobnym stopniu w obu grupach.

 

 

Badanie ROMICAT II: Ocena tętnic wieńcowych w tomografii komputerowej ułatwia podejmowanie decyzji na izbie przyjęć

Hoffmann U. Coronary CT Angiography versus Standard Evaluation in Acute Chest Pain. N Engl J Med 2012;367:299-308.

W grupie pacjentów zgłaszających się na izbę przyjęć z powodu objawów sugerujących ostry zespół wieńcowy (OZW) zastosowanie tomografii komputerowej serca skróciło czas pobytu pacjentów w szpitalu i zwiększyło prawie 4-krotnie odsetek pacjentów niehospitalizowanych (grupą kontrolną byli pacjenci, u których stosowano standardową diagnostykę). Sumaryczny koszt pobytu w obu grupach okazał się podobny. W grupie ocenianej za pomocą TK nie przeoczono żadnego przypadku OZW, nie stwierdzono też istotnych różnic pod względem częstości poważnych incydentów sercowo-naczyniowych w okresie 4 tygodni od opuszczenia szpitala.

 

Radykalna operacja korzystniejsza od obserwacji tylko u niektórych mężczyzn ze zlokalizowanym rakiem stercza

Wilt TJ. Radical Prostatectomy versus Observation for Localized Prostate Cancer. N Engl J Med 2012;367:203-21.

U mężczyzn ze zlokalizowanym rakiem gruczołu krokowego radykalna prostatektomia nie przełożyła się na istotnie zmniejszoną umieralność (ani ogólną, ani z powodu raka stercza) w 12-letniej perspektywie. Radykalna prostatektomia okazała się korzystniejsza w zmniejszaniu ryzyka zgonu w grupie z PSA >10 ng/ml. Powikłania po operacji stwierdzono u ok. 20% mężczyzn.

 

Nie tylko restrykcje diety w leczeniu dzieci z alergią na jaja kurze

Burks AW. Oral Immunotherapy for Treatment of Egg Allergy in Children. N Engl J Med 2012;367:233-243.

Doustna immunoterapia umożliwiła uzyskanie wysokiego odsetka trwałej desensytyzacji u dzieci z alergią na białko jaja kurzego i wprowadzenie go do diety bez ograniczeń.

 

Zwiększone ryzyko rozwoju chorób krążenia u osób z jatrogennym zespołem Cushinga

Fardet L, et al. Risk of cardiovascular events in people prescribed glucocorticoids with iatrogenic Cushing’s syndrome: cohort study. BMJ 2012;345:e4928.

Osoby leczone glikokortykosteroidami, u których rozwinął się jatrogenny zespół Cushinga, wymagają bacznego monitorowania pod kątem chorób układu krążenia. Ryzyko incydentów wieńcowych, niewydolności serca lub udaru niedokrwiennego okazało się w tej grupie zwiększone ponadtrzykrotnie w stosunku do osób nieleczonych glikokortykosteroidami i ponaddwukrotnie w stosunku do osób otrzymujących te leki, ale bez objawów zespołu Cushinga.

 

Szczepienie przeciw grypie bezpieczne w okresie ciąży

Pasternak B. Risk of Adverse Fetal Outcomes Following Administration of a Pandemic Influenza A(H1N1) Vaccine During Pregnancy. JAMA 2012;308(2):165-174.

W tym dużym duńskim badaniu kohortowym (ponad 50 tys. noworodków) nie stwierdzono, by szczepienie przeciw grypie A(H1N1) istotnie zwiększało ryzyko wad wrodzonych, wcześniactwa lub wewnątrzmacicznego zahamowania wzrostu.

Metaanaliza prac poświęconych leczeniu niedokrwistości z niedoboru żelaza w okresie ciąży

Pena-Rosas JP. Intermittent oral iron supplementation during pregnancy. The Cochrane Library. DOI: 10.1002/14651858.CD009997.

U ciężarnych z niedokrwistością, przyjmujących żelazo i kwas foliowy w sposób przerywany (2-3 razy w tygodniu) wyniki ciąży nie odbiegają od uzyskiwanych u kobiet przyjmujących suplementy codziennie, mniej jest natomiast działań niepożądanych. Ten sposób może okazać się alternatywą dla codziennej suplementacji.

 

 

Po raz pierwszy od lat FDA zarejestrowała dwa leki do stosowania w leczeniu otyłości

Źródło: www.fda.gov

Po lorkaserynie (której rejestracja nastąpiła kilka miesięcy temu) zarejestrowano skojarzenie topiramatu z fenterminą. Wskazania obejmują BMI ≥30 lub ≥27, jeśli zwiększonemu BMI towarzyszy nadciśnienie, cukrzyca typu 2 lub dyslipidemia. Co ciekawe, w 2010 r. FDA wydała decyzję odmowną dla obu leków z uwagi na ich działania niepożądane. Rezultatem procesu dostosowania do wymogów FDA jest sprzedaż leku tylko w sieci certyfikowanych aptek oraz przepisywanie go przez przeszkolonych lekarzy. Lek jest niebezpieczny m.in. dla ciężarnych oraz pacjentów z niedawną niestabilną chorobą wieńcową lub udarem.

 

 

Kalcytonina powiązana z nowotworami

Źródło: www.ema.europa.eu

Europejska Agencja ds. Leków (EMA) zaleciła wstrzymanie wykorzystywania kalcytoniny w postaci aerozolu donosowego w leczeniu osteoporozy. Przyczyną jest powiązanie długoterminowego stosowania tego leku z rozwojem różnych nowotworów. Agencja apeluje, by lek stosować tylko krótkotrwale i tylko w 3 sytuacjach: choroba Pageta, hiperkalcemia nowotworowa, zmniejszenie masy kostnej w wyniku nagłego unieruchomienia.

 

Nowe rekomendacje DOTYCZĄCE leczenia zakażenia HIV

Thompson MA. Antiretroviral Treatment of Adult HIV Infection. 2012 Recommendations of the International Antiviral Society–USA Panel. JAMA 2012;308(4):387-402.

Zmiany obejmują m.in. fakt, że leczenie jest wskazane u wszystkich zakażonych dorosłych, niezależnie od liczby limfocytów CD4+.

 

Międzynarodowy konsensus ekspertów nt. postępowania w przełyku Barretta i we wczesnych gruczolakorakach

Bennett C. Consensus Statements for Management of Barrett’s Dysplasia and Early-Stage Esophageal Adenocarcinoma, Based on a Delphi Process. Gastroenterology 2012;143(2):336-346.

Do najważniejszych punktów należą m.in. następujące zalecenia:

• do oceny zaawansowania zmiany lepiej wykorzystywać materiał z resekcji endoskopowej niż bioptat
• istotna jest dokładna ocena wielkości obszarów dysplazji
• po leczeniu chirurgicznym lub ablacyjnym konieczna jest obserwacja endoskopowa
• do precyzyjnego rozpoznania konieczna jest endoskopia wysokiej rozdzielczości
• u osób z dysplazją dużego stopnia leczenie endoskopowe jest korzystniejsze niż obserwacja czy leczenie chirurgiczne
• najskuteczniejszym leczeniem jest resekcja endoskopowa skojarzona z ablacją prądem o częstotliwości radiowej
• u pacjentów z dysplazją dużego stopnia należy usunąć endoskopowo wszystkie zmiany, a następnie dokonać ablacji wszystkich obszarów przełyku Barretta.