Streszczenie
Ma to istotne znaczenie szczególnie w wybranych aspektach relacji między lekarzem a pacjentem z chorobą neurologiczną, obejmującej uzyskanie świadomej zgody pacjenta, leczenie ostrego udaru mózgu z użyciem tkankowego aktywatora plazminogenu (tissue plasminogen activator, t-PA), zgłaszania przypadków pacjentów z otępieniem i padaczką, którzy prowadzą pojazdy mechaniczne, oraz ocenę zdolności do głosowania przez osoby z otępieniem. Niniejszy artykuł stanowi krótki przegląd tych zagadnień. W każdym przypadku zachęca się neurologów do zaznajomienia się z obowiązującymi zasadami prawnymi.
Świadoma zgoda
Koncepcja świadomej zgody została opracowana przez szacunek prawa dla autonomii pacjenta i w celu zapewnienia ochrony przed ingerencją w ciało chorego bez jego zgody. Obowiązek uzyskania przez lekarza świadomej zgody pacjenta znacznie wykracza poza zdobycie jego podpisu na odpowiednim formularzu. Zamiast tego lekarz powinien upewnić się, że przed wyrażeniem świadomej zgody na leczenie pacjent otrzymał odpowiednie informacje.
Historycznie w Stanach Zjednoczonych przy ocenianiu wartości informacji udzielonych pacjentowi przy uzyskiwaniu świadomej zgody w postępowaniu sądowym wykorzystywano dwa standardy. Na podstawie standardu lekarskiego sąd będzie dążył do określenia zasobu informacji, jaki zwykle inny lekarz uznałby w podobnych okolicznościach za konieczny do przekazania pacjentowi, tak aby ten, podejmując decyzję, w pełni zrozumiał problem. W innych stanach sądy oceniają wartość prawną świadomej zgody na podstawie tzw. standardu rozsądnego pacjenta, poprzez zapytanie, jaką informację chciałby przed podjęciem decyzji o leczeniu uzyskać inny pacjent, znajdujący się w podobnej sytuacji.
Standard lekarski jest pod tym względem podobny do stosowanego w sprawach sądowych o błąd w sztuce lekarskiej, w których również ustala się potencjalny sposób postępowania innego lekarza znajdującego się w podobnych okolicznościach. Zgodnie z nimi rzecznik procesowy przedstawia zeznania innych lekarzy (biegłych sądowych), które pozwalają określić liczbę i rodzaj informacji niezbędnych do podjęcia przez pacjenta konkretnej decyzji medycznej.
W przeciwieństwie do tego, zgodnie ze standardem rozsądnego pacjenta konieczność ujawnienia wszystkich informacji istotnie związanych z leczeniem powinna mieć pierwszeństwo przed korzyścią medyczną i stanowić logiczne przedłużenie potrzeby chronienia autonomii pacjenta. Standard rozsądnego pacjenta narzuca lekarzowi w większym stopniu niż respektowanie standardów profesji medycznej konieczność brania pod uwagę szczególnych okoliczności, w jakich znajduje się pacjent analizujący przekazywane informacje związane ze sposobem leczenia. Nie zaskakuje, że sądy odchodzą od standardu lekarskiego na rzecz standardu rozsądnego pacjenta. Obecnie blisko połowa stanów opiera swe regulacje prawne na tym drugim.
Dodaj do ulubionych