Streszczenie
Unaczynienie gałki ocznej tworzą głównie gałęzie tętnicy ocznej, która stanowi odgałęzienie tętnicy szyjnej wewnętrznej (internal carotid artery, ICA) (ryc. 1A). Dlatego u wielu pacjentów z niedokrwieniem mózgu w obszarze przedniego kręgu unaczynienia mogą wystąpić zaburzenia widzenia tożstronne do ogniska udarowego. Tylny krąg unaczynienia zaopatruje płaty potyliczne i tylny dół czaszki, dlatego zaburzeniom układu kręgowo-podstawnego często towarzyszy obuoczna utrata widzenia lub zaburzenia gałkoruchowe. Poza tym, niektóre choroby naczyniowe oka związane są z występowaniem swoistych objawów neurologicznych, a wiele układowych chorób zapalnych czy stanów nadkrzepliwości może wpływać jednocześnie na funkcje narządu wzroku i mózgu.
Choroba dużych tętnic
Niedokrwienie w zakresie zaopatrywanym przez duże tętnice przedniego i tylnego kręgu unaczynienia często związane jest z występowaniem objawów wzrokowych, które mogą poprzedzać wystąpienie udaru mózgu.
PRZEDNI KRĄG UNACZYNIENIA (CHOROBA TĘTNICY SZYJNEJ)
U pacjentów ze zwężeniem tętnicy szyjnej wewnętrznej może dojść do wystąpienia różnych, zarówno przemijających, jak i przetrwałych zaburzeń widzenia. Cechą szczególną większości tych zaburzeń jest jednooczne występowanie objawów, tożstronnie do zajętej tętnicy. Objawem choroby tętnic szyjnych i ich gałęzi, zwłaszcza przy obustronnym zajęciu tętnic, mogą być jednak również przeciwstronne, jednoimienne ubytki pola widzenia, niedowidzenie dwuskroniowe i jednoczesna obustronna utrata widzenia.
PRZEMIJAJĄCE ZANIEWIDZENIE JEDNOOCZNE
Przemijające zaniewidzenie jednooczne jest najczęstszym okulistycznym objawem choroby tętnicy szyjnej wewnętrznej. Należy zaniechać używania terminu amaurosis fugax do opisywania przemijającego zaniewidzenia jednoocznego niezależnie od przyczyny. Ocena i postępowanie z pacjentami z przemijającą utratą widzenia zostało szczegółowo omówione w artykule Foroozana w innej części 3 numeru Neurologic Clinics z 2010 r. Wiele chorób o podłożu innym niż naczyniowe może być przyczyną przemijającego zaniewidzenia jednoocznego, które wymagają pilnego, dokładnego badania narządu wzroku, a w tych przypadkach konsultacja okulistyczna powinna odbyć się przed rozpoczęciem diagnostyki w kierunku domniemanej naczyniowej przyczyny objawów. Wielokrotne epizody przemijającej utraty widzenia lub przemijającego zaniewidzenia z towarzyszącymi dolegliwościami bólowymi występujące u osób starszych powinny budzić podejrzenie olbrzymiokomórkowego zapalenia tętnicy skroniowej.