Streszczenie
Kardiomiopatię przerostową uważa się tradycyjnie za jedną z głównych przyczyn nieoczekiwanych nagłych zgonów sercowych młodych sportowców, a takie rozpoznanie stawiane jest podczas autopsji w około połowie przypadków, w których określono przyczynę zgonu. Takim tragediom odpowiada występowanie złośliwej arytmii komorowej, podstępny charakter choroby oraz skłonność do nagłych zgonów w czasie wysiłku fizycznego, które obserwuje się wśród chorych z tym schorzeniem. Zgodnie z tym powszechnie akceptowanym scenariuszem u młodych osób z nierozpoznaną kardiomiopatią przerostową dochodzi do nagłego zgonu w następstwie obciążenia, jakie nakłada na układ krążenia trening sportowy oraz wyczynowe uprawianie sportu. W rezultacie działania prewencyjne koncentrują się na sposobach identyfikacji zagrożonych sportowców podczas oceny dokonywanej przed rozpoczęciem wyczynowego uprawiania sportu. Biorąc pod uwagę trudności, jakie stwarza wykrywanie kardiomiopatii przerostowej podczas rutynowej przesiewowej oceny klinicznej, za szczęśliwą okoliczność można uznać to, że ryzyko zgonu związanego z uprawianiem sportu jest w tej chorobie niezwykle małe (około 1 na 400 000 sportowców, roczna częstość występowania 0,0002%).
W niedawno opublikowanym komentarzu zauważyłem jednak, że pewne elementy charakterystyki demograficznej w przypadkach nagłych zgonów sportowców nie są wcale zgodne z uznanymi cechami jednostki klinicznej, jaką jest kardiomiopatia przerostowa. Te obserwacje, odnoszące się do wieku, płci, dojrzewania płciowego oraz treningu sportowego, pozwalają sądzić, że to sam przerost mięśnia sercowego jest głównym czynnikiem leżącym u podłoża ryzyka nagłego zgonu u młodych sportowców. Wysunąłem przypuszczenie, iż substratem nagłego zgonu nie jest uprzednio nierozpoznana kardiomiopatia przerostowa, ale raczej niestabilność elektrofizjologiczna związana z nadmiernym przerostem rozwijającym się w rzadkich przypadkach w czasie treningu u szczególnie podatnych na to sportowców. Stwierdziłem również, że u podłoża tej tragicznej sekwencji zdarzeń może leżeć powtarzająca się stymulacja serca przez układ współczulno-nadnerczowy, z którą wiąże się trening fizyczny.
Celem niniejszego przeglądu jest szersze przedstawienie tego punktu widzenia, połączone ze szczegółową analizą czynników, które mogłyby sprzyjać występowaniu nagłych zgonów w czasie uprawiania sportu przez młodych ludzi. Te rozważania podważają tradycyjne postrzeganie roli utajonej kardiomiopatii przerostowej jako czynnika etiologicznego w tych tragicznych zgonach.