Streszczenie
Zaburzenie natręctw jest chorobą o przewlekłym przebiegu, powodującą znaczną niesprawność; co pięćdziesiąta osoba zachoruje w ciągu całego życia. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu natręctwa były objawami trudnymi do leczenia. Do lat 60. XX w. metodą z wyboru była psychoanaliza, jednak starania terapeutyczne przynosiły niewielką ulgę w przypadku męczących myśli i czasochłonnych rytuałów. Dziś chorzy, jeżeli podejmą ukierunkowane leczenie psychoterapeutyczne, mają szansę na istotną poprawę objawową. Gdy w 1966 roku Meyer opisał dwa rodzaje ćwiczeń ekspozycyjnych stosowanych w natręctwach z nadzieją na rozpowszechnienie opisanej przez siebie metody, nie domyślał się jednak, że odkrył najskuteczniejszą i najlepiej zbadaną metodę leczenia objawów natręctw. W przeglądzie danych bazy Corchane oceniano 8 randomizowanych badań kontrolowanych dotyczących skuteczności terapii poznawczej i terapii behawioralnej w nieleczonej grupie kontrolnej lub leczonej standardowo (treatment as usual, TAU). Wykazano podobną przewagę obu form terapii nad leczeniem standardowym nie tylko w zakresie zmniejszenia natręctw, ale także ogólnej poprawy jakości życia oraz objawów depresyjnych i lękowych. Do podobnych wniosków doszli Rosa-Alcazar i wsp. w swojej metaanalizie obejmującej 19 badań. W leczeniu natręctw skuteczna jest terapia ekspozycyjna, terapia poznawcza oraz ich połączenie. Zwraca jednak uwagę, że efekty terapii w różnych badaniach są bardzo różne. Terapie z towarzyszącą ekspozycją wykazują prawie trzykrotnie większą skuteczność niż badania dotyczące ekspozycji w monoterapii, a terapie, w których stosowano intensywną ekspozycję, wypadają znacznie lepiej niż te, w których stosowano mniejszą liczbę ekspozycji. Ponadto z powodu braku badań kontrolowanych do metaanalizy nie mogły być włączone inne formy leczenia, takie jak terapie psychodynamiczne i terapia skoncentrowana na osobie. Zgodnie z wytycznymi terapia poznawczo-behawioralna z konfrontacją wobec bodźca i radzeniem sobie z reakcją jest psychoterapią z wyboru w leczeniu natręctw. Dzięki tej metodzie u około 60-70% chorych można osiągnąć przynajmniej 35% zmniejszenie tych objawów. Odpowiedź na leczenie oceniana jest zwykle na podstawie skali do oceny nasilenia objawów obsesyjno-kompulsyjnych Yale-Brown (Y-BOCS). Jest to szczegółowy wywiad do oceny natręctw umożliwiający rzetelną ocenę zmian ich nasilenia. Skojarzenie tej formy terapii i leków z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) umożliwia osiągnięcie nieco większej średniej skuteczności. Jeżeli w objawach nie przeważają myśli natrętne i współistniejące objawy depresyjne, to sama terapia poznawczo-behawioralna jest porównywalnie skuteczna. Poprawa po leczeniu jest względnie stabilna po 6-8 latach i uważa się, że w perspektywie długoterminowej blisko 50% chorych odnosi korzyści z terapii poznawczo-behawioralnej.
Dodaj do ulubionych