Nowo otwarty Zakład Patomorfologii w Szpitalu Wojewódzkim w Szczecinie-Zdunowie usprawni diagnostykę nowotworów, w tym dobór leczenia ukierunkowanego molekularnie. W jednym miejscu znalazły się laboratoria histopatologiczne oraz Laboratorium Genetyki i Patologii Molekularnej. To połączenie ma znaczenie m.in. w diagnostyce raka płuca, raka jelita grubego i czerniaka.
Zakład wyposażono w nowoczesną aparaturę diagnostyczną i zautomatyzowane linie technologiczne służące do przygotowywania i oceny preparatów. Próbki z głównego budynku szpitala będą transportowane do laboratorium systemem poczty pneumatycznej.
Od preparatu do wyniku molekularnego
Jedną z najważniejszych możliwości nowego zakładu jest prowadzenie diagnostyki histopatologicznej i molekularnej w ramach jednej jednostki. W laboratorium znalazły się m.in. urządzenia do oczyszczania materiału genetycznego oraz sekwencjonowania DNA.
Jak wyjaśnia dr Artur Bartczak, patomorfolog współpracujący ze szpitalem, w ciągu 24 godzin można przeanalizować około 16 pacjentów. W rezultacie lekarze otrzymają szczegółowy raport wskazujący wykryte warianty genetyczne, zmiany oraz ich znaczenie kliniczne.
– Możemy standardowo ok. 16 pacjentów przeanalizować w ciągu 24 godzin. Tworzony jest finalny raport, który mówi, jakie warianty są wykryte, jakie zmiany genetyczne, czy są one patogenne, czy nie, bo to jest kluczowe, i czy jest na to celowane leczenie – mówi dr Bartczak.
Jak opisuje, końcowy raport ma postać dokumentu PDF liczącego 8–9 stron. Zawiera rozpoznanie patomorfologiczne, opis makroskopowy oraz wyniki badań predykcyjnych. Lekarz prowadzący otrzymuje więc nie tylko rozpoznanie, ale również informacje, które mogą pomóc w ocenie możliwości zastosowania terapii celowanej.
Preparaty będzie można konsultować na odległość
Nowy zakład ma także możliwości pełnej digitalizacji preparatów histopatologicznych. Skanery pozwalają przekształcić szkiełka w obrazy cyfrowe, które można udostępniać do konsultacji specjalistom z innych ośrodków – zarówno w Polsce, jak i na świecie. Nie będzie więc konieczności fizycznego przesyłania preparatów, aby uzyskać opinię eksperta.
Digitalizacja może ułatwić współpracę między patomorfologami i konsultowanie trudniejszych przypadków. Jednocześnie automatyzacja kolejnych etapów pracy ma zwiększać sprawność procesu diagnostycznego, poprawiać jego jakość i bezpieczeństwo oraz ograniczać bezpośredni kontakt personelu z potencjalnie zakaźnym materiałem.
Krótsza droga do leczenia celowanego
Znaczenie połączenia patomorfologii i diagnostyki molekularnej w jednym miejscu podkreśla lek. Iwona Witkiewicz, pulmonolog i lekarz kierujący oddziałem.
– Chcę podkreślić, jakie to jest ważne, że będziemy mieli zakład anatomii patologicznej i badania molekularne w jednym miejscu – mówi. Zwraca uwagę, że pacjent krócej czekający na wynik może wcześniej dowiedzieć się, czy konieczne jest powtórzenie badania, a następnie szybciej otrzymać leczenie celowane.
Dla onkologów rozpoznanie patomorfologiczne jest podstawą podejmowania decyzji terapeutycznych. Prof. Violetta Sulżyc-Bielicka, kierująca Oddziałem Chorób Wewnętrznych i Onkologii, porównuje je do paszportu, bez którego nie można rozpocząć podróży.
– Dla nas to jest paszport. To tak jakbyśmy chcieli pojechać do innego kraju – często bez paszportu nie pojedziemy. Tak my bez rozpoznania nie możemy pacjenta leczyć, a zwłaszcza leczyć tak, jak trzeba. W tej chwili ta patomorfologia jest coraz bardziej wymagająca – podkreśla.
Jak dodaje, badania patomorfologiczne dostarczają dziś także informacji pozwalających przewidywać odpowiedź pacjenta na leczenie.
Inwestycja za blisko 44 mln zł
Zakład mieści się w budynku o powierzchni użytkowej 1386 m². Koszt inwestycji wyniósł blisko 44 mln zł, z czego ponad 36 mln zł pochodziło z Krajowego Planu Odbudowy. Pozostałą część sfinansowano ze środków własnych szpitala i budżetu województwa.
Nowa jednostka została wyposażona w laboratoria histopatologiczne i genetyczne, aparaturę do badań molekularnych, skanery preparatów oraz zautomatyzowane systemy przygotowywania i oceny materiału. Zakład otwarto 29 października 2026 r.
Źródło: informacja prasowa SPWZS w Szczecinie
