Zakłady opieki długoterminowej finansowane ze środków publicznych nie mogą z góry ograniczać pacjentom czasu przebywania na przepustkach. Takie działanie narusza prawa pacjenta – wynika z decyzji wydanej przez Rzecznika Praw Pacjenta.
Sprawa dotyczy jednego z zakładów opiekuńczo-leczniczych, który wprowadził zasadę, zgodnie z którą pacjent mógł przebywać na przepustce nie dłużej niż przez 10 proc. czasu swojego pobytu w placówce w ciągu roku. Podmiot uzasadniał to obowiązującymi przepisami dotyczącymi finansowania świadczeń. Zgodnie z nimi rezerwacja miejsca w zakładzie podczas przepustki jest finansowana – w obniżonej stawce – jedynie przez okres nieprzekraczający 10 proc. czasu pobytu pacjenta w ciągu roku. Po przekroczeniu tego limitu przepustka nie jest już finansowana.
Jak wskazał Rzecznik Praw Pacjenta, przepisy regulują jednak wyłącznie zasady finansowania rezerwacji miejsca, a nie maksymalny czas trwania przepustki. Oznacza to, że nie stanowią podstawy do wprowadzania odgórnych limitów obowiązujących wszystkich pacjentów.
– Wiemy, że przepustka dla pacjentów zakładów opiekuńczo-leczniczych jest bardzo ważna, ale też może być istotnym elementem dobrostanu zdrowotnego pacjenta. Dlatego wydałem decyzję, która zwraca uwagę na to, że przyznawanie limitu przepustki jest niezgodne z prawami pacjenta – mówi Bartłomiej Chmielowiec, Rzecznik Praw Pacjenta.
Rzecznik przypomina, że przepustka oznacza okresowe przebywanie pacjenta poza zakładem opiekuńczo-leczniczym lub pielęgnacyjno-opiekuńczym bez konieczności wypisywania go z placówki. Ma ona w dużej mierze charakter terapeutyczny, dlatego czas jej trwania powinien być uzależniony przede wszystkim od potrzeb zdrowotnych pacjenta oraz jego indywidualnej sytuacji.
Przepustka pozwala również lekarzowi ocenić, czy stan zdrowia chorego poprawia się oraz jak funkcjonuje on poza placówką. Z tego względu – podkreśla Rzecznik – nie ma podstaw prawnych do jednakowego ograniczania czasu przepustki wszystkim pacjentom.
Jak wskazano w decyzji, takie rozwiązanie mogłoby prowadzić do nieuzasadnionego pokrzywdzenia osób przebywających w zakładzie przez krótki czas. Pacjenci ci mogliby zostać pozbawieni możliwości wyjazdu z rodziną na święta lub zaplanowane wakacje wyłącznie z powodu obowiązującego limitu.
Zdaniem Rzecznika Praw Pacjenta ograniczanie przepustek wyłącznie ze względów finansowych narusza prawo pacjenta do świadczeń zdrowotnych udzielanych z należytą starannością. Może również prowadzić do naruszenia konstytucyjnej zasady równego dostępu obywateli do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Rzecznik Praw Pacjenta nakazał usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Obecnie oczekuje na stanowisko podmiotu leczniczego.
