Streszczenie
Zdrowa 42-letnia kobieta rasy białej chciała porozmawiać o badaniach przesiewowych w kierunku raka piersi. Nie dostrzegła żadnych niepokojących objawów ze strony piersi, rozpoczęła miesiączkowanie w wieku 14 lat, pierwsze dziecko urodziła w wieku 26 lat, ma umiarkowaną nadwagę, niemal każdego wieczoru wypija dwa kieliszki wina, a żadna z jej krewnych nie chorowała na raka piersi ani jajnika. Kobieta nigdy nie miała wykonanej mammografii. Jej przyjaciółka, będąca zwolenniczką jak najzdrowszego trybu życia, rozpoczęła właśnie leczenie z powodu raka piersi z przerzutami. Kobieta chciała uniknąć takiej sytuacji. Co należałoby jej zalecić?
Problem kliniczny
Obecnie na świecie rak piersi jest najczęściej rozpoznawanym nowotworem złośliwym u kobiet i wiodącą przyczyną zgonów kobiet z powodów onkologicznych. W 2008 r. ustalono około 1,3 miliona nowych rozpoznań tego nowotworu i oszacowano, że był on przyczyną 458 000 zgonów. Obecnie wśród kobiet urodzonych w Stanach Zjednoczonych jedna na 8 zagrożona jest zachorowaniem na inwazyjnego raka piersi w ciągu życia. Zagrożenie rakiem piersi wzrasta z wiekiem (rycina) i w przypadku występowania innych czynników ryzyka (tab. 1).
Na wynik leczenia kobiety z powodu raka piersi najsilniej wpływa stopień zaawansowania nowotworu. Wśród kobiet chorych na raka piersi bez przerzutów ryzyko powstania przerzutów w odległych narządach po zakończeniu leczenia zależy najbardziej od liczby węzłów pachowych z przerzutami, a następnie od wielkości pierwotnego ogniska. Stwierdzono też silną korelację między wielkością guza piersi a zakresem rozsiewu nowotworu w dole pachowym. Oznacza to, że idealny schemat oceny przesiewowej w kierunku raka piersi powinien umożliwić wykrycie nowotworu, zanim stanie się on wyczuwalny.
Od 1990 r. umieralność z powodu raka piersi w Stanach Zjednoczonych i innych krajach rozwiniętych zmniejsza się o około 2,2% na rok. Takie zmniejszenie obserwowane w Stanach Zjednoczonych przypisuje się niemal w równym stopniu postępom w leczeniu adiuwantowym i coraz powszechniejszemu wykonywaniu mammografii przesiewowej. W przeciwieństwie jednak do wytycznych z 2002 r. w opublikowanych w listopadzie 2009 r. zaleceniach U.S. Preventive Services Task Force (USPSTF) potwierdzono słuszność ograniczonego wykorzystywania mammografii przesiewowej. To nowe stanowisko wprowadziło duże zamieszanie i wzbudziło kontrowersje. Jedną z dwóch najbardziej dyskutowanych zmian była odmienna klasyfikacja wskazań do wykonywania badań przesiewowych wśród kobiet w wieku 40-49 lat z zaleceń typu B (tj. opartych na dowodach o umiarkowanej sile) do zaleceń typu C (tj. decyzję należy podejmować indywidualnie, uwzględniając wszystkie uwarunkowania chorej, w tym jej opinię o zaletach i zagrożeniach związanych z wykonywaniem takich badań). Kontrowersje wzbudziło też zalecenie, aby badania przesiewowe wykonywać nie co 1-2 lata, ale rzadziej, tj. co 2 lata.
Dodaj do ulubionych