Neurologiczne zespoły paranowotworowe

OSTATNIE ODKRYCIA

Mianem PNS określa się zespoły neurologiczne o niejasnej przyczynie, często poprzedzające rozpoznanie nowotworu. Dokładnie opisano kliniczne objawy PNS, ustalono też, które PNS można uznać za klasyczne. Odkrycie nowych autoprzeciwciał pozwoliło zrozumieć patofizjologię zapalenia układu limbicznego mózgu. Głównym elementem zwalczania PNS jest rozpoznanie i skuteczne leczenie nowotworu. Swoiste leczenie objawów neurologicznych zależy jednak przede wszystkim od zachodzących zjawisk immunologicznych.

PODSUMOWANIE

Coraz więcej wiadomo na temat PNS i kilku przeciwciał będących biologicznym markerem tych zaburzeń. Wyniki podstawowych badań immunologicznych potwierdzają rolę niektórych spośród tych przeciwciał w patogenezie PNS. Inne przeciwciała są jedynie markerami choroby.

SŁOWA KLUCZOWE

przeciwciała przeciwneuronalne, zapalenie układu limbicznego mózgu, neurologiczny zespół paranowotworowy, drobnokomórkowy rak płuca

WPROWADZENIE

Neurologiczne zespoły paranowotworowe (PNS) są grupą rzadkich zaburzeń neurologicznych występujących u mniej niż 1% chorych na nowotwór. Przyczynami pojawienia się objawów neurologicznych u chorych na nowotwór złośliwy są najczęściej przerzuty lub bezpośrednie zajęcie struktur układu nerwowego. Ponadto często obserwowane u chorych na nowotwory powikłania neurologiczne są wywołane toksycznym działaniem na układ nerwowy chemioterapii i radioterapii, zaburzeniami naczyniowymi i metabolicznymi lub zakażeniami. Niemniej jednak lekarze powinni znać nawet rzadko występujące PNS, niejednokrotnie bowiem ich pojawienie się poprzedza rozpoznanie nowotworu, stwarza szansę na wykrycie guza w chwili, gdy jest on niewielki, a tym samym również na wyleczenie chorego. Mechanizm powstawania PNS pozostaje wprawdzie nieznany, wiele z nich rozwija się jednak w wyniku zmian zapalnych układu nerwowego, w których pośredniczą zjawiska immunologiczne. Większości PNS towarzyszywystępowanie swoistych przeciwciał rozpoznających antygeny pojawiające się zarówno w komórkach nowotworu, jak i w komórkach układu nerwowego.