Streszczenie
W przedstawionych zaleceniach nadal pozostało kryterium rozpoznania cukrzycy na podstawie stężenia glukozy na czczo (≥126 mg/dl) i wyniku testu doustnego obciążenia glukozą (≥200 mg/dl dwie godziny po doustnym podaniu 75 g glukozy). Jeżeli wynik badania HbA1c wskazuje na rozpoznanie cukrzycy, a wyniki badania glikemii na czczo i testu doustnego obciążenia glukozy nie, zaleca się powtórne wykonanie oznaczenia HbA1c. Dopiero jeśli w powtórnym badaniu odsetek HbA1c będzie wynosił ≥6,5%, należy ustalić rozpoznanie cukrzycy. dr hab. med. Dariusz Moczulski Opracowano na podstawie: Summary of revisions for the 2009 clinical practice recommendations. Diabetes Care 2009; 32, Suppl. 1:S3-S5. Komentarz:
dr hab. med. Dariusz Moczulski
Klinika Chorób Wewnętrznych i Nefrodiabetologii UM, Łódź Mimo wprowadzenia wiele lat temu do praktyki lekarskiej oznaczania HbA1c jako badania wskazującego średnie stężenie glukozy w ciągu ostatnich 2-3 miesięcy, nie można było na podstawie jego wyników rozpoznać cukrzycy. Służyło ono wyłącznie do monitorowania skuteczności terapii. Wynikało to z braku standaryzacji tego badania, ale wraz z ujednoliceniem jego norm pojawiła się myśl o wprowadzeniu go jako metody rozpoznania cukrzycy. W zaleceniach ADA z końca 2009 r. ustalono, że na podstawie wyniku oznaczenia HbA1c można rozpoznać cukrzycę. Obecnie mamy zatem trzy badania służące do ustalenia rozpoznania bezobjawowej cukrzycy: 1) stężenie glukozy w osoczu krwi żylnej na czczo; 2) stężenie glukozy w osoczu krwi żylnej dwie godziny po doustnym podaniu 75 g glukozy w teście doustnego obciążenia glukozy; 3) badanie HbA1c. Każda z tych metod ma swoje wady i zalety. Wyniki tych trzech badań nie korelują idealnie ze sobą. Każde z nich ma inną czułość. Wstępne obserwacje pokazują, że czułość rozpoznania cukrzycy na podstawie oznaczenia HbA1c przy punkcie odcięcia ≥6,5% będzie mniejsza niż na podstawie stężenia glukozy w osoczu na czczo przy punkcie odcięcia ≥126/mg/dl (7,0 mmol/l). Dlaczego więc wprowadza się trzecie badanie, na podstawie którego można rozpoznać cukrzycę? Wydaje się, że najsilniejszym argumentem za włączeniem oznaczania HbA1c do badań służących do rozpoznawania cukrzycy jest to, że można je wykonać o dowolnej porze dnia. Może to pomóc we wczesnym rozpoznaniu bezobjawowej cukrzycy typu 2. Opóźnienie rozpoznania tej choroby wynosi zwykle 5-7 lat od momentu wystąpienia cukrzycy do chwili jej zdiagnozowania i rozpoczęcia leczenia i jest istotnym problemem społecznym. Test doustnego obciążenia glukozy wiąże się z pewnym wysiłkiem organizacyjnym. Z kolei oznaczanie stężenia glukozy w osoczu krwi na czczo wymaga, aby chory zgłosił się na badanie rano, przed spożyciem pierwszego posiłku. Krew na badanie stężenia glukozy musi być odpowiednio przechowywana i dotrzeć do laboratorium w odpowiednim czasie, aby wynik nie był zaniżony. Do tego stężenie glukozy w osoczu krwi na czczo w kolejnych dniach może istotnie się od siebie różnić, co może wynikać ze stresu czy obecności innych chorób. Problemów tych unikamy, wykonując badanie HbA1c. Krew może być pobrana o dowolnej porze dnia, pacjent nie musi być na czczo, a warunki przechowywania próbki i czas jej dostarczenia do laboratorium nie są tak istotne jak przy oznaczaniu stężenia glukozy w osoczu krwi. W praktyce lekarz przyjmujący pacjenta na przykład w godzinach popołudniowych pobiera próbkę krwi i wysyła na badanie HbA1c. Nie ma konieczności umawiania pacjenta jeszcze raz na badanie na czczo. Może to mieć szczególne znaczenie w badaniach przesiewowych.
Dodaj do ulubionych