Streszczenie
KOMENTARZ W komentowanym badaniu wziął udział zespół uznanych nefrologów pod przewodnictwem prof. Glenna Chertowa. Wykazano w nim, że częste hemodializy (6 razy w tygodniu) w ośrodku dializ są korzystniejsze dla pacjenta niż dializy wykonywane według standardowego schematu (3 razy w tygodniu), ale kosztują więcej i zwiększają problemy z dostępem naczyniowym. Potwierdza to powszechne przypuszczenie o „niefizjologiczności” oczyszczania krwi tylko 3 razy w tygodniu. Skutkiem takiego postępowania jest nagłe zmniejszenie objętości wody i stężenia toksyn mocznicowych oraz elektrolitów po dializie z następowym ich wzrostem w okresie między dializami. Chociaż więc nie ma lepszej metody postępowania w schyłkowej niewydolności nerek niż transplantacja, niedobór dawców powoduje, że ciągle rośnie liczba dializowanych pacjentów. Klasyczna dializa otrzewnowa jest uciążliwa, ponieważ wykonuje się 4 wymiany płynu na dobę, ale ma nad hemodializą przewagę ciągłości, czyli całodobowego oczyszczania krwi. Codzienne hemodializy mogą być optymalnym rozwiązaniem, spełniającym postulat zbliżenia do fizjologii (mniejszy stres hemodynamiczny i stopniowe usuwanie wody). W badaniu wykazano, że są one korzystniejsze, ponieważ zwiększają przeżycie i zmniejszają: ciśnienie tętnicze, przerost lewej komory, hiperfosfatemię i stężenie mocznika we krwi. Wadami tej metody są większe koszty oraz częstsze problemy z dostępem naczyniowym (uraz mechaniczny, zakrzep, infekcje). Opisywane badanie prowadzono u poszczególnych pacjentów przez rok, w tym czasie liczba interwencji związanych z dostępem naczyniowym wzrosła o ponad 70%. Prawdopodobnie w miarę upływu lat dializowania problemy te mogą
narastać. Redakcyjny komentarz do wyników badania napisał prof. Zbylut Twardowski z Uniwersytetu Missouri. Już w 1975 r. wykazał on korzyści z częstszych dializ, ale praca ukazała się w mało znanych „Acta Medica Polona”. W komentarzu zwraca uwagę na szczególną selekcję badanych grup i brak informacji o sposobie nakłuwania dializacyjnej przetoki tętniczo-żylnej. Z grupy 375 pacjentów randomizacji poddano 245. Umieralność w grupie dializowanej 3 razy w tygodniu wynosiła tylko 7,5% rocznie, podczas gdy w ogólnej populacji dializowanych w USA wynosi prawie 20%. Warto podkreślić, że nawet w tak wybranej grupie „zdrowszych” pacjentów wykazano przewagę dializ codziennych. Takie postępowanie zwiększa jednak znacznie koszty dializowania. Należy też przypuszczać, że wielu pacjentów w Polsce nie wyraziłoby zgody na codzienny przyjazd do ośrodka dializ (w naszym kraju standardem jest wykonywanie zabiegów 3 razy w tygodniu po 4 godziny).