Dobre przygotowanie się do egzaminu specjalizacyjnego z tak obszernego działu medycyny, jakim są choroby wewnętrzne, jest zadaniem trudnym. Na egzaminach zdarzają się pytania dotyczące zagadnień, w których przypadku konieczna jest znajomość najnowszych publikacji, gdyż wiedza podręcznikowa nie daje pewności wyboru prawidłowej odpowiedzi. Ważne jest jednak nie tylko przyswajanie stale aktualizowanej wiedzy, lecz
także umiejętność rozwiązywania testów. Chcąc pomóc czytelnikom w dobrym przygotowaniu się do sprawdzianu, co miesiąc publikujemy pytania testowe, których forma jest bardzo zbliżona do pytań egzaminacyjnych. Przy każdym z pytań zamieszczamy konsultowany przez wybitnego specjalistę opis, który powinien pozwolić na znalezienie prawidłowej odpowiedzi. Zagadnienia, do których ułożone są pytania, zostały nadesłane przez czytelników. Propozycje kolejnych tematów, które zdaniem Państwa warto zamieścić w repetytorium, prosimy nadsyłać na adres: repetytorium@medical-tribune.pl
1. U chorych na cukrzycę, w celu wykrycia nefropatii cukrzycowej i/lub oceny stopnia jej zaawansowania, należy określić:
A. Wydalanie albuminy z moczem
B. Stężenie kreatyniny w surowicy
C. Stężenie albuminy w surowicy
D. Wydalanie kreatyniny z moczem
E. Wielkość glukozurii
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
1.AB, 2.ABE, 3.BDE, 4. ABC, 5. ABCDE
W celu wykrycia nefropatii cukrzycowej i/lub oceny stopnia jej zaawansowania należy określić wydalanie albuminy z moczem oraz stężenie kreatyniny w surowicy. Stężenie kreatyniny we krwi należy określić przynajmniej raz w roku, niezależnie od wielkości wydalania albuminy z moczem.
2. Do czynników ryzyka cukrzycy ciężarnych należą:
A. Ciąża po 35. r.ż.
B. W wywiadzie porody dzieci o dużej masie ciała (>4000 g)
C. Wielorództwo
D. Nadciśnienie tętnicze lub nadwaga przed ciążą (BMI >27 kg/m 2 )
E. Rozpoznanie cukrzycy ciężarnych w poprzednich ciążach
Wskaż zestaw prawidłowych odpowiedzi:
1. BDE, 2. ABCDE, 3. ABDE, 4. BCDE, 5. DE
Do czynników ryzyka cukrzycy ciężarnych (GDM – gestational diabetes mellitus) należą: ciąża po 35. r.ż., w wywiadzie porody dzieci o dużej masie ciała (>4000 g), wielorództwo, nadciśnienie tętnicze lub nadwaga przed ciążą (BMI >27 kg/m2), rozpoznanie cukrzycy ciężarnych w poprzednich ciążach. Ponadto: urodzenie noworodka z wadą rozwojową, zgony wewnątrzmaciczne oraz rodzinny wywiad w kierunku cukrzycy typu 2.
3. Wskaż prawidłowe stwierdzenia dotyczące testu przesiewowego służącego diagnostyce cukrzycy ciężarnych (GCT – glucose challenge test):
A. Jest to test doustnego obciążenia 50 g glukozy
B. Jest to test doustnego obciążenia 75 g glukozy
C. Przeprowadzany jest między 10. a 14. tygodniem ciąży
D. Przeprowadzany jest między 24. a 28. tygodniem ciąży
E. Przeprowadzany jest między 32. a 36. tygodniem ciąży
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
1. AC, 2. AD, 3. AE, 4. BC, 5. BD
Test przesiewowy służący diagnostyce cukrzycy ciężarnych (GCT) jest to test doustnego obciążenia 50 g glukozy i przeprowadzany jest między 24. a 28. tygodniem ciąży.
4. Wskaż prawidłowe stwierdzenia dotyczące testu przesiewowego służącego diagnostyce cukrzycy ciężarnych (GCT)
A. Nie wymaga przeprowadzenia na czczo
B. Wymaga przeprowadzenia na czczo
C. Stężenie glukozy we krwi mierzy się jednorazowo: po godzinie od momentu podania 50 g glukozy
D. Stężenie glukozy we krwi mierzy się dwukrotnie: na czczo i po godzinie od momentu podania 50 g glukozy
E. Stężenie glukozy we krwi mierzy się dwukrotnie: na czczo i po 2 godzinach od momentu podania 50 g glukozy
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
1. AC, 2. BC, 3. BD, 4. BE, 5. AD
Test przesiewowy służący diagnostyce cukrzycy ciężarnych nie wymaga przeprowadzenia na czczo. Pomiar stężenia glukozy we krwi jest jednorazowy i następuje po godzinie od momentu podania 50 g glukozy.
5. U kobiety ciężarnej w teście przesiewowym z 50 g glukozy wartość glikemii po godzinie wynosi 165 mg/dl. Kolejnym krokiem będzie:
1. Regularne oznaczanie glikemii i rozpoznanie cukrzycy ciężarnych dopiero, gdy stężenie glukozy na czczo przekroczy 125 mg/dl
2. Wykonanie testu po podaniu 75 g glukozy
3. Rozpoznanie cukrzycy ciężarnych i wdrożenie insulinoterapii
4. Rozpoznanie cukrzycy ciężarnych i zalecenie diety cukrzycowej
5. Powtórzenie testu przesiewowego z 50 g glukozy w 34. tygodniu ciąży
Wartości glikemii 141-199 mg/dl (7,8-11,1 mmol/l) w teście przesiewowym z 50 g glukozy wymagają weryfikacji testem diagnostycznym z 75 g glukozy. Nie można rozpoznać cukrzycy ciężarnych jedynie na podstawie nieprawidłowego wyniku testu przesiewowego po obciążeniu 50 g glukozy, chyba że wartość glikemii przekracza 200 mg/dl (11,1 mmol/l).
6. Wskaż prawidłowe stwierdzenia dotyczące stosowania wlewów podskórnych jako metody pozajelitowego podawania leków i płynów elektrolitowych:
A. Są szczególnie przydatne w opiece paliatywno-hospicyjnej
B. Nie można podawać podskórnie ciągłych wlewów, gdyż nie wchłaniają się wystarczająco dobrze
C. Wkłucia podskórne są bardziej bolesne niż wkłucia dożylne
D. Można tą drogą podać maksymalnie 3 l płynów na dobę
E. Do wkłucia podskórnego używa się kaniuli typu „motylek”
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
1. ACD, 2. ABC, 3. ADE, 4. CDE, 5. BC
Drogą wlewów podskórnych można podawać wiele płynów i leków, wkłucia są mniej bolesne niż dożylne, a igła może być utrzymana nawet kilkanaście dni, jeśli nie wystąpią powikłania.
7. Wskaż prawidłowe stwierdzenia dotyczące paracentezy:
A. Wykonuje się ją jedynie w celach diagnostycznych
B. Nakłucie jamy otrzewnej jest wskazane, gdy występuje wodobrzusze 3. stopnia, oporne na leczenie diuretykami
C. Przeciwwskazaniem do paracentezy jest przyjmowanie kwasu acetylosalicylowego lub heparyny drobnocząsteczkowej
D. W bezobjawowych zaburzeniach krzepnięcia nie ma potrzeby przetoczenia osocza świeżo mrożonego przed paracentezą
E. Typowym miejscem nakłucia jest okolica ok. 2 cm powyżej pępka w lini pośrodkowej ciała
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
1. ACD, 2. BD, 3. BC, 4. ADE, 5. DE
Nakłucie jamy otrzewnej wykonuje się zarówno w celach diagnostycznych, jak i terapeutycznych. Stosowanie kwasu acetylosalicylowego, heparyny lub doustnych leków przeciwzakrzepowych nie jest przeciwwskazaniem do wykonania paracentezy, a jeśli w wyniku stosowania doustnych leków przeciwzakrzepowych dochodzi do skazy krwotocznej, to należy ją korygować witaminą K i przetoczeniem osocza świeżo mrożonego (FFP – fresh frozen plasma). Typowo nakłucie wykonuje się ok. 2-3 cm poniżej pępka lub w 1/3 dolnej linii łączącej pępek z kolcem biodrowym przednim.
8. Wskaż prawdziwe twierdzenie dotyczące leczenia tlenem:
1. Wskazaniem jest duszność spoczynkowa
2. Jest bezwzględnie przeciwwskazane, gdy występuje narastająca retencja CO2 u chorego z POChP i hipoksemią
3. Praktycznie nie ma działań niepożądanych
4. Gdy stosuje się maskę z zastawką Venturiego, nie ma powodów do obaw przed używaniem otwartego źródła ognia
5. Domowe leczenie tlenem stosuje się w zaawansowanej przewlekłej niewydolności oddechowej
Wskazaniem do leczenia tlenem jest ostra i przewlekła niewydolność oddechowa, a nie uczucie duszności. Sytuacja opisana w dystraktorze nr 2 nie jest przeciwwskazaniem do stosowania takiego leczenia, ale wymaga zmniejszenia zawartości tlenu w mieszaninie oddechowej lub zastosowania wentylacji mechanicznej płuc. Działania niepożądane leczenia tlenem występują i mogą być ciężkie (np. zapalenie tchawicy, niedodma absorpcyjna, owrzodzenia błon śluzowych, zaleganie wydzieliny, skurcz oskrzeli). Zawsze przy tlenoterapii należy unikać otwartego źródła ognia.
9. Wskaż sytuację, która nie jest wskazaniem do zastosowania osocza świeżo mrożonego (FFP – fresh frozen plasma):
1. Zaburzenia krzepnięcia w przebiegu zespołu rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC – disseminated intravascular coagulation)
2. Korekta hipowolemii u chorego z głęboką hipoalbuminemią (np. w przebiegu ciężkiego zespołu nerczycowego)
3. Zakrzepowa plamica małopłytkowa (TTP – thrombotic thrombocytopenic purpura)
4. Konieczność szybkiego odwrócenia działania antagonistów witaminy K (warfaryny), gdy nie jest dostępny koncentrat czynników zespołu protrombiny
5. Hemofilia A z masywnym krwawieniem i brakiem dostępności do koncentratu czynnika VIII krzepnięcia lub krioprecypitatu
Osocza świeżo mrożonego (FFP) nie używa się do korekty niedoborów białkowych ani do wypełniania łożyska naczyniowego, jeśli nie występują poważne zaburzenia hemostazy osoczowej. Pozostałe sytuacje są typowymi wskazaniami do zastosowania FFP.
10. Wskaż sytuację, która nie jest przeciwwskazaniem do założenia cewnika Foleya:
1. Ostre zapalenie gruczołu krokowego
2. Uszkodzenie cewki moczowej (np. przy urazie miednicy)
3. Małopłytkowość z objawami skazy krwotocznej
4. Znaczne zwężenie cewki moczowej
5. Brak zgody chorego na założenie cewnika
Małopłytkowość i inne zaburzenia hemostazy prowadzące do skazy krwotocznej nie stanowią przeciwwskazania do założenia cewnika Foleya. Pozostałe sytuacje są typowymi przeciwwskazaniami do tego zabiegu.
Następny artykuł: