Szanowni Państwo!
Oddajemy w Państwa ręce kolejne wydanie „Okulistyki po Dyplomie”, które – jak zawsze – staraliśmy się wypełnić treściami łączącymi praktyczną użyteczność z aktualną wiedzą naukową.
Numer 4/2026 otwiera artykuł poświęcony gruczolakowi wielopostaciowemu – najczęstszemu nowotworowi gruczołu
łzowego. Pomimo łagodnego charakteru zmiana ta wymaga precyzyjnego postępowania chirurgicznego – niekompletna resekcja grozi wznową, a wieloletni przebieg może prowadzić do złośliwej transformacji. Autorzy – dr Krzysztof Siemion, lek. dent. Klaudia Siemion i lek. Paweł Wilk – szczegółowo omawiają diagnostykę obrazową, kryteria kwalifikacji do leczenia operacyjnego oraz kluczową rolę marginesu chirurgicznego w zapobieganiu nawrotom.
W kolejnym doniesieniu mgr Aleksandra Kajdas przybliża rolę luteiny i zeaksantyny jako modulatorów funkcji plamki. Wspomniane karotenoidy, gromadząc się selektywnie w siatkówce, chronią fotoreceptory przed stresem oksydacyjnym i szkodliwym działaniem promieniowania niebieskiego. Autorka dokonuje krytycznego przeglądu dostępnych danych na temat suplementacji, wskazując zarówno na jej obiecujące efekty kliniczne, jak i ograniczenia metodologiczne dotychczasowych badań, co jest szczególnie istotne w kontekście profilaktyki zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem.
Powraca na łamach naszego pisma problematyka jaskry za sprawą dr Agnieszki Jagiełło-Korzeniowskiej, lek. Patryka Hanarza i prof. Agnieszki Kubickiej-Trząski, którzy swoją uwagę poświęcają niewydolności pęcherzyka filtracyjnego po trabekulektomii – jednej z najczęstszych przyczyn niepowodzenia tego zabiegu. Autorzy omawiają patofizjologię włóknienia podspojówkowego, czynniki ryzyka oraz współczesne strategie postępowania, w tym rolę antymetabolitów i technik needlingu. Podkreślają przy tym wagę ścisłego nadzoru pooperacyjnego, który umożliwia wczesne wykrycie problemu oraz wdrożenie zindywidualizowanego planu leczenia.
Wracamy też do tematu krótkowzroczności, który w dobie narastającej wręcz jej epidemii nabiera szczególnego znaczenia klinicznego i epidemiologicznego. Kontynuują go mgr Dominika Olkowska i dr n. med. Klaudia Rakusiewicz-Krasnodębska w tekście „Powikłania i odległe następstwa okulistyczne postępującej krótkowzroczności”.
W dziale „Ostry dyżur” lek. Anita Balewska i współautorzy z Katedry i Kliniki Okulistycznej w Poznaniu prezentują historię 7-letniej pacjentki ze śródmiąższowym zapaleniem rogówki o etiologii wirusowej. Jej przypadek przypomina, że za obrazem klinicznym przypominającym zapalenie przedniego odcinka oka może się kryć rzadsza jednostka chorobowa, która wymaga poszerzonej diagnostyki serologicznej i zmodyfikowanego leczenia. Obserwacja ewolucji grubości rogówki w czasie terapii stanowi cenny przykład obiektywnego monitorowania skuteczności wdrożonego postępowania.
Numer zamyka artykuł dr Darii Smarżewskiej i dr Joanny Jończyk pt. „Perspektywa praktyki okulistycznej. Problemy i wyzwania personalne”. Nie zabrakło też „Aktualności naukowych”, które zaprezentował lek. Sławomir Liberski.
Życzymy Państwu inspirującej lektury.
Następny artykuł:
Gruczolak wielopostaciowy – najczęstszy nowotwór gruczołu łzowego