Streszczenie
Wprowadzenie
Badanie węzłów chłonnych jest ważnym aspektem badania przedmiotowego zarówno u zdrowych, jak i chorych dzieci i młodzieży. Węzły chłonne są prawidłowymi strukturamii niektóre z nich można wyczuć palpacyjnie u zdrowych pacjentów, szczególnie u małych dzieci. Nieprawidłowo powiększone węzły chłonne (limfadenopatie) mogą być również objawem wskazującym na ciężką chorobę układową i w takim przypadku należy przeprowadzić diagnostykę różnicową. Dlatego też powiększenie węzłów chłonnych stanowi prawdziwe wyzwanie dla pediatry, który musi odróżnić węzły chłonne patologiczne od niepatologicznych i wiedzieć, jak przystąpić do oceny. Związek między powiększonymi węzłami chłonnymi a zmianami nowotworowymi może stanowić silny bodziec lękowy u rodziców. Dlatego pediatra musi wiedzieć, kiedy powinien uspokoić rodziców, a kiedy pojawiają się wystarczające powody, by skierować dziecko do odpowiedniego specjalisty.
Budowa układu chłonnego
Układ chłonny (limfatyczny) tworzy otwarty układ krążenia i wchodzi w skład układu odpornościowego, do ktorego należą: chłonka, naczynia limfatyczne, węzły chłonne, śledziona, migdałki, migdałek gardłowy, kępki Peyera i grasica. Chłonka składa się z limfocytów i płynu będącego przesączem krążącej krwi, który zbiera się w naczyniach chłonnych włosowatych rozmieszczonych w całym organizmie, we wszystkich narządach, poza mózgiem i sercem. Chłonka przepływa powoli pod niskim ciśnieniem, bez pomocy centralnej pompy, a jej przepływ wymusza czynność perystaltyczna jelit oraz skurcze mięśni szkieletowych. Z okolicy głowy, szyi i kończyn chłonka jest transportowana do naczyń o coraz większej średnicy, aby w końcu trafić do przewodu chłonnego prawego (przepływanim chłonka z górnej prawej połowy ciała) lub przewodu piersiowego (płynie nim chłonka z pozostałych okolic ciała). Te przewody ostatecznie łączą się z układem żylnym przez żyły podobojczykowe lewą i prawą. Po drodze do przewodu chłonnego prawego i przewodu piersiowego chłonka przepływa przez naczynia doprowadzające i odprowadzające węzłów chłonnych należące do ogólnoustrojowego układu drenującego. Praktyczna znajomość obszaru anatomicznego, z którego spływa chłonka, pomaga w ustaleniu rozpoznania różnicowego w przypadku powiększenia węzłów chłonnych.
W organizmie człowieka znajduje się około 600 węzłów chłonnych. Są one zbudowane z grudek chłonnych, w niektórych znajdują się centra rozrodcze i różnorodne typy limfocytów (B i T), które są rozmieszczone w określonych obszarach węzła chłonnego. Wwęzłach chłonnych chłonka podlega filtracji w zatokach, w których określone substancje stałe i czynniki zakaźne ulegają fagozytozie, przetworzeniu i prezentacji w postaci antygenów wobec sąsiadujących z nimi limfocytów. W węzłach chłonnych odbywa się wytwarzanie przeciwciał, odpowiedź w postaci aktywacji limfocytów T i wytwarzanie cytokin. Węzły chłonne mogą się powiększyć albo na skutek proliferacji prawidłowych komórek, które tworzą struktury węzła chłonnego, albo w wyniku naciekania węzła chłonnego przez obce lub nieprawidłowe komórki.
Dodaj do ulubionych