Zagrożenie samobójstwem – praktyczne postępowanie

Samobójstwo jest poważnym i wielowymiarowym problemem psychiatrycznym oraz społecznym. Wskaźniki samobójstw w Polsce utrzymują się na wysokim poziomie, tj. powyżej europejskiej średniej. Umiejętność oceny ryzyka samobójstwa oraz wdrożenia adekwatnego postępowania należy do podstawowych umiejętności praktycznych w psychiatrii. Staranne badanie psychiatryczne pozostaje metodą cechującą się najwyższą zdolnością w zakresie przewidywania samobójstw. Z uwagi jednak na znaczną złożoność zagadnienia i jego dynamiczne uwarunkowania etiologiczne nie jest możliwa na bazie aktualnego stanu wiedzy pewna predykcja działań samobójczych. Dlatego w trakcie badania niezbędne jest zachowanie wyjątkowej staranności zarówno w kwestiach diagnostycznych, jak i w zakresie dokumentowania przeprowadzonych działań. W artykule zamieszczono informacje niezbędne przy podejmowaniu decyzji przez lekarzy praktyków stykających się z pacjentami zagrożonymi samobójstwem.

Pamiętaj!

• Obecność zaburzeń psychicznych istotnie zwiększa ryzyko samobójstwa.
• Należy pytać pacjentów o myśli i tendencje oraz plany i przygotowania do samobójstwa. Proste i bezpośrednie pytania zadane po nawiązaniu empatycznego kontaktu terapeutycznego są najskuteczniejsze.
• Badanie należy prowadzić w bezpiecznym miejscu.
• Należy pytać o próby samobójcze w przeszłości oraz samobójstwa u członków rodziny pacjenta.
• Pacjenta z nasilonymi tendencjami samobójczymi nie można zostawiać samego, konieczny jest transport w asyście wykwalifikowanego personelu medycznego.
• Chorzy z tendencjami samobójczymi, zagrażający bezpośrednio swojemu życiu albo życiu lub zdrowiu innych osób, wymagają przyjęcia do szpitala psychiatrycznego także bez ich zgody (na podstawie art. 23 i 24 Ustawy o ochronie zdrowia psychicznego).
• Pacjenci po podjęciu próby samobójczej wymagają konsultacji psychiatrycznej.