Rak błony śluzowej jamy ustnej (1) – rozpoznawanie i diagnostyka

Dr n. med. Marcin Czajka oraz dr n. med. Mariusz Szuta będą wykładowcami na IV Kongresie Akademii po Dyplomie Stomatologia, który odbędzie się 11 kwietnia 2015 roku.

Rak błony śluzowej jamy ustnej jest stosunkowo rzadkim nowotworem, występującym najczęściej u mężczyzn w szóstej oraz siódmej dekadzie życia. W 2012 roku w populacji polskiej zarejestrowano 1725 nowych przypadków zachorowania na ten typ nowotworu, co stanowiło 1,13 proc. wszystkich nowotworów złośliwych w Polsce.[1]

Analizując zachorowalność w latach 1999-2012, można zauważyć niewielki, ale stały wzrost nowych przypadków zachorowań na raka błony śluzowej jamy ustnej, wyraźnie zaznaczony od 2007 roku. Przyrost ten jest spowodowany głównie zwiększającą się liczbą nowych przypadków w populacji żeńskiej przy utrzymującej się na w przybliżeniu stałym poziomie zachorowalności wśród mężczyzn (ryc. 1).

Rak najczęściej rozwija się w obrębie języka (26 proc.), warg (24 proc.) oraz dna jamy ustnej (23 proc.). Pozostałe 27 proc. stanowią nowotwory wywodzące się z błony śluzowej dziąseł i policzków, podniebienia twardego czy trójkąta zatrzonowcowego (ryc. 2).

Warto zaznaczyć, że wielu autorów uważa, iż ze względu na nieco odmienne cechy kliniczne rak wargi nie powinien być zaliczany do nowotworów złośliwych jamy ustnej, a amerykańska organizacja National Comprehensive Cancer Network (NCCN) opracowała dla tych guzów odmienne wytyczne postępowania leczniczego.[2]

Podanie prawidłowego stopnia zaawansowania choroby nowotworowej przed rozpoczęciem terapii onkologicznej na podstawie klasyfikacji cTNM ma zasadnicze znaczenie dla ustalenia rokowania oraz właściwej sekwencji postępowania leczniczego.[8]