Temat numeru

Korowe uszkodzenie widzenia u dzieci
Diagnostyka i dalsze postępowanie

prof. dr hab. n. med. Mirosława Grałek, profesor emeritus

Adres do korespondencji:

prof. dr hab. n. med. Mirosława Grałek Grałek, profesor emeritus

e-mail: miroslawa.gralek@wp.pl

  • Przyczyny korowego uszkodzenia widzenia (CVI – cerebral visual impairment) u dzieci mogą być różnorakie, a czynnik etiologiczny leżeć po stronie zarówno dziecka, jak i matki. Niniejszy artykuł przybliża tę problematykę wykraczającą poza zakres okulistyki – postępowanie diagnostyczne oprócz diagnostyki okulistycznej wymaga tu wielokierunkowego działania i współpracy interdyscyplinarnej (okulistyki, pediatrii, neurologii, psychologii, psychiatrii), w tym współdziałania ze specjalistami dziedzin pozamedycznych, ważnych dla rozwoju dziecka z CVI. Niezmiennie istotny jest też ścisły i dobry kontakt z rodzicami chorego dziecka

Korowe uszkodzenie widzenia nie pozwala na prawidłową interpretację widzianych obrazów. Stan anatomiczny i czynnościowy gałek ocznych jest prawidłowy, podobnie jak nerwów wzrokowych. Częstym objawem CVI są trudności w patrzeniu na wprost. Diagnostyka wymaga wielospecjalistycznego współdziałania okulistów i specjalistów innych dziedzin, a także rodziców. Terapia polega na rehabilitacji wzrokowej i innych działaniach usprawniających. Rokowania odnoszące się do poprawy widzenia są ostrożne.

Proces widzenia

Oko jest tym narządem zmysłów, dzięki któremu do człowieka dociera >80% informacji z otaczającego świata. Jego sprawne działanie jest więc istotne dla prawidłowego przebiegu procesów widzenia. Umożliwia uszczegółowienie widzianych obrazów, określenie ich kształtu, wielkości, usytuowania. Dziecku pozwala na prawidłowy ogląd twarzy innej osoby (jest to zazwyczaj matka dziecka lub jego opiekunka, osoby bezpośrednio się nim zajmujące), jej zobaczenie i utrwalenie tego obrazu, a także na rozróżnienie barw. Prawidłowe widzenie ma wiodący wpływ na rozwój psychofizyczny i intelektualny dziecka.

Dziecko rodzi się z bezwzględnym odruchem widzenia światła. Po urodzeniu noworodek odróżnia światło od ciemności, mruży oczy pod wpływem światła. W kolejnych miesiącach i latach proces widzenia usprawnia się i doskonali, osiągając w prawidłowych warunkach u starszych dzieci zdolność pojedynczego jednoczesnego widzenia obuocznego (widzenie stereoskopowe) i umiejętność widzenia barwnego. Szczególnie wyrazisty kolor czerwony jest wcześnie spostrzegany przez dziecko ze zdolnością prawidłowego rozróżniania barw.

Sprawne działanie tego narządu zmysłów jest niezmiernie istotne dla prawidłowego rozwoju dziecka. Stanowi czynnik umożliwiający kontakt z otoczeniem i światem zewnętrznym. Prawidłowe działanie układu wzrokowego jest związane z dwoma strukturami te...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Etiologia

Przyczyną spadku ostrości wzroku (VA – visual acuity) są zaburzenia w obrębie kory mózgowej, stan anatomiczny i czynnościowy gałek ocznych oraz nerwów wzrokowych [...]

Patomechanizm procesu widzenia

Prawidłowe widzenie jest złożonym procesem fizyczno-biochemicznym z udziałem czynników psychicznych. Składa się z trzech etapów. Pierwszy to odbiór wrażeń wzrokowych docierających do światłoczułych [...]

Diagnostyka i rozpoznanie

Diagnostyka zaburzeń korowych jest trudna, wymaga nie tylko wiedzy i doświadczenia lekarskiego, lecz także wielu dodatkowych badań oraz konsultacji, a do tego cierpliwości [...]

Postępowanie terapeutyczne

Wyniki postępowania leczniczego nie są w pełni satysfakcjonujące dla dziecka dotkniętego CVI ani dla jego rodziców bądź opiekunów prawnych. Większości pacjentów towarzyszą [...]

Podsumowanie

Większość dzieci z CVI doznaje upośledzenia wzroku z powodu niedotlenienia niedokrwiennego obszarów mózgu odpowiedzialnych za procesy widzenia. Ta nieprawidłowść dotyczy szerokiego zakresu uszkodzeń [...]

Do góry