Zrozumienie celu i znaczenia przestrzegania praw pacjenta ma istotną wartość nie tylko etyczną, ale również finansową.
Prawa pacjenta funkcjonują w ochronie zdrowia co najmniej od kilkudziesięciu lat. Pierwsze akty prawne, które wprowadziły obowiązek przestrzegania praw pacjenta przez pracowników ochrony zdrowia, weszły w życie jeszcze na początku lat 90. ubiegłego wieku – była to ustawa o zakładach opieki zdrowotnej (z 1992 r.) i ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty (z 1996 r.).