Migotanie przedsionków u pacjentów z niewydolnością serca

Niewydolność serca jest też wymieniana jako jedna z przyczyn migotania przedsionków, stąd ścisłe zależności obu stanów, oraz występuje jako jeden z ważniejszych czynników nawrotu migotania przedsionków po umiarowieniu. Ocenia się, że aż u co piątego chorego z niewydolnością serca, niezależnie od jej przyczyny, stwierdza się przewlekłe migotanie przedsionków. U wielu chorych występują krótsze lub dłuższe epizody migotania przedsionków, zwykle w okresie zaostrzenia niewydolności serca lub nieprawidłowości w jej leczeniu. Ryciny 1-3 przedstawiają klasyfikację migotania przedsionków i schemat leczenia pacjentów z AF.
Warto pamiętać, że w powszechnie wykorzystywanej skali ryzyka powikłań zakrzepowo-zatorowych w migotaniu przedsionków – CHADS2 – niewydolność serca jest jednym z pięciu istotnych czynników, któremu przypisano jeden punkt, co oznacza, że jest czynnikiem o umiarkowanym ryzyku. Z perspektywy pacjenta z niewydolnością serca epizody migotania przedsionków stanowią natomiast uznany czynnik wskazujący na celowość leczenia doustnymi antykoagulantami (ryc. 4).
W klasyfikacji klinicznych objawów związanych z migotaniem przedsionków European Heart Rhythm Association (EHRA) zaleca dziś podział na cztery klasy analogicznie do klasyfikacji New York Heart Association (w przypadku niewydolności serca), a także Canadian Cardiovasular Society (dolegliwości stenokardialne) (tabela). Klasę pierwszą (EHRA I) cechuje brak uchwytnych objawów klinicznych, klasę II (EHRA II) – objawy łagodne i zachowanie codziennej aktywności pacjenta bez dolegliwości, klasę III (EHRA III) – ciężkie objawy wpływające na aktywność codzienną chorego, a klasę IV (EHRA IV) cechują objawy uniemożliwiające codzienną aktywność. Powyższa klasyfikacja wpływa na decyzje terapeutyczne.
W wytycznych ACC/AHA/ESC z 2006 roku u pacjenta z niewydolnością serca zalecanymi lekami w utrzymaniu rytmu zatokowego były amiodaron i dofetylid. W rekomendacjach opublikowanych we wrześniu 2010 roku w stabilnej postaci niewydolności serca w klasie I i II wg NYHA zaleca się dronedaron, a w przypadku jego nieskuteczności amiodaron. Amiodaron pozostaje jedynym lekiem zalecanym w wyższych klasach wg NYHA, a także w przypadku zaostrzenia choroby w klasie II (tzw. niestabilna klasa II). Na wcześniejszych etapach leczenia eksperci zalecają wczesne wykorzystanie inhibitorów konwertazy angiotensyny lub sartanów, statyn oraz beta-adrenolityków.