Jak rozpoznać polineuropatię cukrzycową

Patomechanizm polineuropatii cukrzycowej

1. Neuropatia cukrzycowa (diabetic neuropathy – DN) to jedno z najczęstszych przewlekłych powikłań cukrzycy w krajach zachodnich, także w Polsce. Jednak patomechanizm tego zjawiska nie został do końca poznany. Uważa się, że najważniejszym czynnikiem sprawczym jest hiperglikemia i wynikające z niej zaburzenia metaboliczne, które na drodze różnych przemian prowadzą do uszkodzenia nerwów obwodowych. Poza tym bierze się pod uwagę teorię naczyniową, która zakłada występowanie w cukrzycy angiopatii i wynikających stąd uszkodzeń naczyń odżywiających nerw, co z kolei prowadzi do uszkodzenia nerwów obwodowych. Niebagatelną rolę odgrywają również czynniki genetyczne i osobnicza wrażliwość na uszkodzenie tkanek zależne od hiperglikemii. Nie można też pominąć mechanizmów immunologicznych.

2. Powikłanie w zasadzie dotyczy wszystkich chorych na cukrzycę. Należy pamiętać, że sama neuropatia może dotyczyć od 10 do 100 proc. tych pacjentów. Nawet jeśli nie wystąpi jawna postać kliniczna z dolegliwościami i odchyleniami stwierdzonymi w badaniu neurologicznym, mogą się pojawić odchylenia w badaniu elektrofizjologicznym. Stąd zalecenia światowych towarzystw, aby pierwsze badanie w kierunku neuropatii cukrzycowej w przypadku cukrzycy typu 2 przeprowadzić w momencie rozpoznania, zaś w przypadku cukrzycy typu 1 – po pięciu latach trwania choroby, chyba że wcześniej wystąpią objawy sugerujące neuropatię. Kolejne badania należy przeprowadzać przynajmniej raz w roku.

3. Rozbieżność w ocenie wielkości grupy chorych wynika z zastosowania różnych metod diagnostycznych i kryteriów rozpoznawania. Neuropatia cukrzycowa stanowi ciągle poważny problem zarówno diagnostyczny, jak i terapeutyczny. Uszkodzenie układu nerwowego w przebiegu cukrzycy ma, podobnie jak sama cukrzyca typu 2, podstępny początek. Zgodnie z definicją DN dotyczy przede wszystkim uszkodzenia obwodowego układu nerwowego u chorych na cukrzycę. Bliższa jest mi teoria metaboliczna. Właściwe wyrównanie cukrzycy ogranicza postęp neuropatii cukrzycowej. Jest to jeden z elementów przyczynowego leczenia neuropatii. Aczkolwiek przy tego typu schorzeniach bierze się pod uwagę też czynniki naczyniowe, bowiem ta koncepcja ma również swoje znaczenie.