Współistnienie zmian rumieniowo-złuszczających z przebarwieniami pozapalnymi

niedokrwienny mózgu (2004 r.). W 2007 r. u chorego na bocznej powierzchni tułowia nastąpił wysiew licznych drobnych pęcherzyków na podłożu zapalnym. Przed ich pojawieniem się pacjent odczuwał silne, jednostronne nerwobóle, które utrzymywały się również przez cały czas trwania choroby (ok. 3 tygodni) oraz nawracały, ze zmiennym nasileniem, przez kilka miesięcy po wygojeniu się zmian.

Przy przyjęciu do szpitala u mężczyzny obserwowano nieregularne przebarwienia i odbarwienia układające się pasmowato od dolnego kąta łopatki prawej do prawego gruczołu sutkowego (ryc. 1). Na kończynach dolnych, zwłaszcza po stronie zgięciowej, widoczne były ostro odgraniczone rumienie średnicy kilku-kilkunastu centymetrów, z drobnopłatowym złuszczaniem powierzchni (ryc. 2). Podobne zmiany stwierdzono na skórze brzucha i ramienia lewego. Pacjent nie zgłaszał występowania świądu ani pieczenia, ale przy badaniu palpacyjnym przebarwień na tułowiu występowała tkliwość. W badaniach laboratoryjnych nie stwierdzono odchyleń od normy. Badania obrazowe jamy brzusznej i klatki piersiowej także nie wykazały zmian patologicznych. W celu weryfikacji rozpoznania klinicznego pobrano do badania histopatologicznego wycinek skóry, w którym stwierdzono niewielki, gromadzący się głównie wokół naczyń, naciek limfocytarny w skórze właściwej oraz zaznaczony epidermotropizm.

Pytania (może być kilka prawidłowych odpowiedzi):

1. Prawidłowe rozpoznanie to:

a) Ziarniniak grzybiasty

b) Łuszczyca plackowata

c) Przyłuszczyca plackowata wielkoogniskowa

d) Przebarwienia po półpaścu

2. Choroba, której objawy wystąpiły w 2007 r., to:

a) Półpasiec międzyżebrowy

b) Róża pęcherzowa

c) Mięczak zakaźny

d) Przyłuszczyca drobnoogniskowa

Rycina 1. Nieregularne przebarwienia i odbarwienia na bocznej powierzchni tułowia

Rycina 2. Zmiany rumieniowo-złuszczające na kończynach dolnych

3. Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące półpaśca (zoster):

a) Czynnikiem wywołującym jest wirus z rodziny Poxviridae

b) Czynnikiem wywołującym jest Herpes virus varicellae

c) Choroba na ogół pozostawia trwałą odporność

d) Nawroty lub rozsiane zmiany skórne są wskazaniem do wykluczenia chłoniaków złośliwych i innych chorób nowotworowych

4. Wśród powikłań mogących rozwinąć się po przechorowaniu półpaśca wymienia się:

a) Owrzodzenie rogówki, uszkodzenie gałki ocznej

b) Częściową utratę słuchu

c) Bóle, przeczulicę, pieczenie i kłucie w obrębie zmienionej skóry

d) Porażenie nerwów czaszkowych

5. W leczeniu neuralgii po półpaścu lekiem z wyboru jest:

a) Diklofenak 1 x 100 mg/24h

b) Karbamazepina 2-3 x 200 mg/24h

c) Paracetamol 4 x 500 mg/24h

d) Miejscowo preparaty lidokiny lub kapsaicyny

6. Półpasiec u osób starszych:

a) Może przebiegać bez współistnienia choroby ogólnoustrojowej

b) Zawsze świadczy o rozwoju choroby nowotworowej

c) Częściej jest powikłany przewlekłą neuralgią

d) Rzadziej ma postać uogólnioną

7. Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące przyłuszczycy plackowatej:

a) Czynnikiem etiologicznym są wirusy brodawczaka ludzkiego

b) Zmiany skórne to ogniska rumieniowo-złuszczające, dość dobrze odgraniczone, wielkości dłoni lub większe

c) Najczęstszym umiejscowieniem rumieni jest tułów i dosiebne części kończyn

d) Chorują głównie dzieci

8. Do grupy przyłuszczyc należą:

a) Przyłuszczyca plackowata drobnoogniskowa lub palczasta

b) Przyłuszczyca plackowata wielkoogniskowa

c) Przyłuszczyca plackowata wielkoogniskowa poikilodermiczna

d) Przyłuszczyca plackowata z mucynozą mieszkową

9. W leczeniu przyłuszczycy plackowatej można stosować:

a) Miejscowo preparaty kortykosteroidowe o średniej sile działania

b) PUVA-terapię

c) Metotreksat domięśniowo

d) Cyklofosfamid doustnie 200 mg/24h

10. Pierwszymi objawami przejścia przyłuszczycy plackowatej w chłoniaka T-komórkowego skóry są:

a) Zanik skóry

b) Świąd

c) Naciek w obrębie zmian

d) Powstanie owrzodzeń