Spis treści

Opis przypadku

22-letnią kobietę przyjęto do Kliniki Dermatologii AM po raz kolejny w celu leczenia przewlekłej dermatozy. Pierwsze zmiany skórne pojawiły się wkrótce po urodzeniu. W wieku 13 lat chora rozpoczęła leczenie doustnymi lekami z grupy retinoidów, które przyniosło znaczną poprawę. Po 7 latach

terapii pacjentka odstawiła leki, co spowodowało nawrót zmian chorobowych.

Przy przyjęciu na skórze całego ciała widoczne były rozsiane, ciemnoszare łuski, najbardziej wyraźne na częściach wyprostnych kończyn oraz na tułowiu (ryc. 1, 2). Na skórze rąk i stóp występował średnio nasilony rogowiec. Zmianom skórnym towarzyszył świąd. Wywiad rodzinny dotyczący występowania chorób skórnych był ujemny. W badaniach laboratoryjnych (morfologia krwi, badania biochemiczne, badanie ogólne moczu) nie stwierdzono żadnych odchyleń od normy. Potwierdzając na podstawie obrazu klinicznego oraz przebiegu choroby rozpoznanie ustalone w dzieciństwie, rozpoczęto leczenie zmian skórnych. W terapii zastosowano acytretynę w dawce 25 mg/24h oraz miejscowe preparaty keratolityczne. Obserwowano stopniową poprawę stanu skóry.

Pytania (może być kilka prawidłowych odpowiedzi):

1. Biorąc po uwagę obraz kliniczny, najbardziej prawdopodobnym rozpoznaniem jest:

a) Rybia łuska blaszkowata

b) Łuszczyca erytrodermiczna

c) Choroba Dariera

d) Liszaj płaski

2. Ze zmianami skórnymi widocznymi na zdjęciach mogą współistnieć zmiany obejmujące:

a) Błonę śluzową jamy ustnej

b) Twarz

c) Ręce i stopy

d) Spojówki

3. U pacjentów z tą chorobą po urodzeniu obserwuje się często inne patologie. Są to m.in.:

a) Zespół dziecka kolodionowego

b) Niedowaga

c) Zrośnięcie palców rąk

d) Całkowity brak płytek paznokciowych

4. Cechami zmian skórnych w przebiegu choroby są:

a) Okresowy świąd

b) Całkowity brak świądu

c) Zajęcie niemal całej powierzchni ciała

d) Częste nadkażenia zmian skórnych

5. Opisywana jednostka chorobowa należy do grupy:

a) Genodermatoz

b) Chorób rumieniowych

c) Zaburzeń rogowacenia

d) Chorób dyskeratotyczno-akantolitycznych

6. Badaniem pomocniczym w diagnostyce trudnych przypadków choroby może być:

a) Badanie bioptatu skóry w mikroskopie świetlnym i elektronowym

b) Badanie aktywności enzymów wątrobowych w surowicy

c) Test Tzancka

d) Badanie immunofluorescencyjne

 Rycina 1. Liczne ciemnoszare łuski zlokalizowane na tułowiu

Rycina 1. Liczne ciemnoszare łuski zlokalizowane na tułowiu

 Rycina 2. Brunatne łuski na zgięciowych powierzchniach kończyn dolnych

Rycina 2. Brunatne łuski na zgięciowych powierzchniach kończyn dolnych

7. Postuluje się, że dziedziczenie tej choroby jest:

a) Autosomalne dominujące

b) Recesywne sprzężone z chromosomem X

c) Autosomalne sprzężone z chromosomem X

d) Choroba nie ma podłoża genetycznego

8. W leczeniu opisywanej jednostki chorobowej poprawę stanu skóry można uzyskać stosując:

a) Leki immunosupresyjne

b) Leki przeciwbakteryjne o szerokim spektrum

c) Doustne retinoidy

d) Fototerapię

9. Najcięższą odmianą w grupie, do której należy opisywana choroba, jest:

a) Łuszczyca zadawniona

b) Choroba Grovera

c) Harlequin ichtyosis

d) Ziarniniak grzybiasty

10. Wskaż nieprawdziwe stwierdzenia dotyczące opisywanej jednostki chorobowej:

a) Ustępuje z wiekiem

b) Ma przewlekły przebieg

c) Stosując określone leki można uzyskać okresową poprawę

d) Ma podłoże wirusowe

Komentarz

Program Edukacyjny Dermatologia 18/6 – rozwiązanie i komentarz

Przyłuszczyca plackowata (parapsoriasis in placibus) jest przewlekłą chorobą skóry, która charakteryzuje się obecnością rumieniowo-złuszczających ognisk zlokalizowanych głównie na tułowiu i powierzchniach zgięciowych kończyn. Zmianom nie towarzyszy świąd ani pieczenie. Częściej chorują mężczyźni.

Wyróżnia się następujące odmiany przyłuszczycy palckowatej: drobnoogniskową palczastą oraz wielkoogniskową zapalną lub poikilodermiczną. W przyłuszczycy drobnoogniskowej charakterystyczne są rumieniowate plamy, przypominające odbicia opuszek palców, układające się wzdłuż przebiegu żeber. Choroba ma przebieg łagodny, wieloletni, ze znikomym ryzykiem rozwoju chłoniaka T-komórkowego skóry. Zwykle nie wymaga leczenia, choć można stosować PUVA-terapię.

W postaci wielkoogniskowej zapalnej plamy są większe, średnicy kilku-kilkunastu centymetrów, dobrze odgraniczone od otoczenia, ze złuszczającą się powierzchnią. Jeśli w obrębie rumieni pojawiają się przebarwienia, odbarwienia, zaniki i teleangiektazje, a skóra ma tzw. pstry wygląd, mówimy o postaci poikilodermicznej. Po latach z obu tych postaci może rozwinąć się chłoniak skóry, a pierwszymi objawami transformacji nowotworowej jest pojawienie się świądu i nacieku w obrębie zmian skórnych.

Podstawą leczenia przyłuszczycy jest PUVA- lub helioterapia. Miejscowo stosuje się kortykosteroidy o średniej sile działania oraz preparaty nawilżająco-natłuszczające.

Półpasiec jest chorobą wirusową spowodowaną aktywacją obecnego w zwojach nerwów czaszkowych lub zwojach międzykręgowych wirusa ospy wietrznej-półpaśca (Herpes virus varicellae). Do uaktywnienia wirusa może dochodzić wskutek obniżenia odporności organizmu w przebiegu AIDS, choroby nowotworowej, ciężkiego zakażenia, leczenia immunosupresyjnego. U osób starszych półpasiec zdarza się często i jest wynikiem naturalnej inwolucji układu odpornościowego lub współistnienia chorób dodatkowych (przewlekłych zakażeń układu oddechowego, chorób serca, nowotworów, cukrzycy). W tej grupie chorych półpasiec częściej ma postać uogólnioną, wymaga intensywnego leczenia i jest powikłany przewlekłą neuralgią.

Przebarwienia pozapalne to jedno z powikłań po przechorowaniu półpaśca. Do innych powikłań należą: wtórne zakażenia bakteryjne, nerwobóle (mogą się utrzymywać przez wiele miesięcy, a nawet lat po wygojeniu zmian skórnych), zlokalizowany świąd, owrzodzenia, porażenie nerwów czaszkowych (okoruchowego, trójdzielnego, twarzowego, słuchowego), owrzodzenie rogówki, uszkodzenie gałki ocznej. Zmiany, podobnie jak wykwity pierwotne (pęcherzyki na zapalnym podłożu), mają układ jednostronny, nie przekraczają linii środkowej twarzy lub tułowia, ograniczają się do danego dermatomu.


Prawidłowe odpowiedzi: 1. cd, 2. a, 3. bcd, 4. abcd, 5. bd, 6. ac, 7. bc, 8. abc, 9. ab, 10. bc


Adres do korespondencji: lek. Aleksandra Zamirska, Klinika Dermatologii, Wenerologii i Alergologii AM we Wrocławiu, ul. Chałubińskiego 1, 50-369 Wrocław, tel. (71) 327 09 41, faks (71) 327 09 42


Piśmiennictwo

1. Jabłońska S, Majewski S. Choroby skóry i przenoszone drogą płciową. Wyd. Lek. PZWL, Warszawa 2006:108-110:418-420.

2. Szepietowski J i wsp. Leczenie chorób skóry i chorób przenoszonych drogą płciową. Wyd. Lek. PZWL, Warszawa 2002:96-97:194-195.

3. Wąsik F, Baran E, Szepietowski J. Zarys dermatologii klinicznej. Wyd. Volumed, Wrocław 1995:74-75.

4. Biesiada G, Czepiel J, Skwara P i wsp. Zachorowania na półpasiec u ludzi w starszym wieku w materiale Kliniki Chorób Zakaźnych w latach 2001-2003. Gerontologia Polska 2005;13:177-180.

Następny artykuł:

Genodermatoza