Zatrucie tlenkiem węgla

miejsce zastał ją półprzytomną i wezwał pogotowie. Kobiecie podano tlen, a następnie przetransportowano do oddziału ratunkowego. Pacjentka jest przytomna, stwierdzone zmiany w badaniu przedmiotowym nie mają charakteru ogniskowego. Odsetek hemoglobiny tlenkowęglowej wynosi 18%. W jaki sposób pacjentka powinna być leczona? Jakie jest rokowanie?

Problem kliniczny

Zatrucie tlenkiem węgla występuje często, w USA z jego powodu notuje się ponad 50 000 wizyt rocznie na oddziale ratunkowym. ¹ Do zatrucia najczęściej dochodzi z powodu wadliwej pracy piecyków, niewystarczającej wentylacji urządzeń grzewczych i ekspozycji na spaliny silnikowe.

Objawy zatrucia tlenkiem węgla są niespecyficzne. ² Ekspozycja na małe stężenie tego gazu powoduje bóle i zawroty głowy, bóle mięśni lub zaburzenia neuropsychologiczne. ³ Natomiast ekspozycja na duże stężenia skutkuje splątaniem, utratą przytomności lub zgonem (ryc. 1). U pacjentów, którzy byli narażeni na niewielkie działanie tlenku węgla, zatrucie można rozpoznać tylko po wystąpieniu ostrego epizodu lub w związku z przypadkowym wykryciem wycieku tlenku węgla.

Rycina 1. Zakres objawów i efektów działania tlenku węgla w zależności od wielkości i czasu trwania ekspozycji

W fizjologicznych ilościach endogenny tlenek węgla funkcjonuje jako neuroprzekaźnik. ⁴ W małych stężeniach tlenek węgla może korzystnie modulować proces zapalny, ⁵ apoptozę, ⁶ proliferację komórek ⁷ i biogenezę mitochondrialną. ⁸ W miarę jak wzrasta ekspozycja na tlenek węgla, pojawiają się objawy zatrucia (ryc. 1). ⁵

Tlenek węgla powoduje hipoksję w wyniku tworzenia hemoglobiny tlenkowęglowej, przesuwając tym samym krzywą dysocjacji hemoglobiny utlenowanej w lewo (ryc. 2). ² Powinowactwo tlenku węgla do hemoglobiny jest ponad 200 razy większe niż do tlenu, ¹⁴ co powoduje powstawanie hemoglobiny tlenkowęglowej przy relatywnie niewielkich ilościach wdychanego tlenku węgla. Tlenek węgla podwyższa cytosolowe stężenie hemu, prowadząc do stresu oksydacyjnego, ¹² a łącząc się z hemem płytkowym i oksydazą cytochromu C, ¹⁴ utrudnia oddychanie komórkowe ⁹ i powoduje powstawanie reaktywnych form tlenu, ¹³ co z kolei prowadzi do martwicy neuronów ¹³ i apoptozy. ¹¹ Utrudnione oddychanie komórkowe wywołuje reakcję stresową, aktywując zależny od hipoksji czynnik 1α. ¹⁵ Ten w zależności od ilości tlenku węgla i tym samym jego wpływu na ekspresję genów uszkadza lub wpływa protekcyjnie na układ krwionośny i nerwowy. ⁵ Ekspozycja na tlenek węgla wywołuje również stan zapalny na drodze wielu szlaków niezależnych od hipoksji, powodując uszkodzenie tkanki nerwowej i mięśnia sercowego.

Rycina 2. Patofizjologia zatrucia tlenkiem węgla

Przewlekła, podostra ekspozycja na tlenek węgla, trwająca ponad 24 godziny, z reguły ma charakter przerywany i może obejmować tygodnie, a nawet lata. Częstość długotrwałej ekspozycji nie jest znana. Objawy przewlekłego zatrucia mogą się różnić od tych występujących w przypadkach ostrych i obejmują przewlekłe zmęczenie, zaburzenia i wyczerpanie emocjonalne, ubytki pamięci, trudności w wykonywaniu pracy zawodowej, zaburzenia snu, zawroty głowy, neuropatie, parastezje, nawracające infekcje, policytemię, bóle brzucha i biegunkę. ¹⁶

U pacjentów, którzy przeszli zatrucie tlenkiem węgla, często występują neuropsychologiczne powikłania. ^{2, 17, 18} W badaniu klinicznym przeprowadzonym z randomizacją 46% pacjentów zatrutych tlenkiem węgla, których leczono normobarycznym tlenem, zgłaszało zaburzenia czynności poznawczych 6 tygodni po zatruciu, ¹⁷ a 45% zaburzenia afektywne. ¹⁹ Inne powikłania dotyczyły zaburzeń chodu i motoryki, neuropatii obwodowej, utraty słuchu, objawów piramidowych i pozapiramidowych oraz demencji i psychoz, ²⁰ które mogą być trwałe.

Badanie obrazowe mózgu za pomocą rezonansu magnetycznego (przeprowadzone w celach naukowych oraz niekiedy ze wskazań klinicznych, np. wykluczenie chorób niezwiązanych z ekspozycją na tlenek węgla) może wykazywać nieprawidłowości po zatruciu tlenkiem węgla (ryc. 3). W prospektywnym badaniu u pacjentów z zatruciem tlenkiem węgla rezonans magnetyczny mózgu w sekwencjach T₂-zależnych wykazał zwiększoną liczbę hiperintensywnych ognisk w porównaniu z ich liczbą w obrazie prawidłowym. ²¹ Mimo że częstość występowania nieprawidłowości w obrazowaniu mózgu jest nieznana, w innych badaniach dotyczących pacjentów zatrutych tlenkiem węgla wykazano uszkodzenia jader podkorowych ²² i atrofię hipokampa ²³ oraz innych struktur mózgu ²⁴ po upływie kilku lat od zatrucia, a także nieprawidłowe wyniki obrazowania tensora dyfuzji miesiąc po zatruciu. Żadna z tych nieprawidłowości nie jest jednak specyficzna dla zatrucia tlenkiem węgla.

Rycina 3. Wyniki obrazowania mózgu za pomocą rezonansu magnetycznego po zatruciu tlenkiem węgla

Postępowanie i dowody naukowe

Postępowanie krótkoterminowe

Wezwany ratunkowy personel medyczny powinien podać zatrutemu pacjentowi normobaryczny tlen w wysokim przepływie przez maskę bezzwrotną z workiem lub 100% tlen przez zgłębnik założony do jamy nosowo-gardłowej, gdy występują takie wskazania. Zatrutych pacjentów należy przetransportować do oddziału ratunkowego w celu oceny ich stanu.

Chociaż podawanie normobarycznego tlenu przyspiesza eliminację tlenku węgla, ^{2, 26} w badaniu klinicznym nie wykazano zmniejszenia zaburzeń czynności poznawczych w wyniku wdychania normobarycznego tlenu w porównaniu z leczeniem bez suplementacji tlenem. ¹⁸ Niemniej jednak ze względu na to, że stosowanie normobarycznego tlenu jest metodą bezpieczną, ogólnie dostępną i tanią, należy go podawać aż do momentu, gdy odsetek hemoglobiny tlenkowęglowej będzie wynosił <5%.

W ocenie zatrutego pacjenta należy zwrócić szczególną uwagę na odpowiednią wentylację i perfuzję, wyniki badania neurologicznego oraz okoliczności zatrucia (czas ekspozycji, źródło oraz możliwość zatrucia się innych osób). Pomiar stężenia gazów we krwi tętniczej za pomocą CO-oksymetru dostarcza informacji na temat efektywności wymiany gazowej, kwasicy metabolicznej, odsetka hemoglobiny tlenkowęglowej i powinien być przeprowadzony u zatrutych pacjentów, jeżeli są wskazania kliniczne. Do celów diagnostycznych wystarcza jednak pomiar hemoglobiny tlenkowęglowej we krwi żylnej. ²⁷ Jej odsetek zależy od wielu czynników, m.in. wielkości ekspozycji, stopnia wentylacji pęcherzykowej, objętości krwi, aktywności metabolicznej, ¹⁴ ale u osób dorosłych w spoczynku odsetek hemoglobiny tlenkowęglowej zależy głównie od stężenia tlenku węgla w otoczeniu i czasu ekspozycji. ²⁸ Odsetek hemoglobiny tlenkowęglowej >3% u osób niepalących i >10% u palaczy potwierdza ekspozycję na tlenek węgla, lecz nie koreluje z obecnością początkowych objawów lub ich brakiem ²⁹ czy też z odległymi wynikami, ¹⁸ które bardziej mogą być związane z aspektami zapalnymi zatrucia niż z wywołaną przez tlenek węgla hipoksją.

Zatrucie tlenkiem węgla może nasilać bóle dławicowe ³⁰ i powodować uszkodzenie mięśnia sercowego ³¹ nawet u ludzi bez zmian w naczyniach wieńcowych. ³² W związku z tym u pacjentów zatrutych tlenkiem węgla należy przeprowadzić ocenę układu krążenia, łącznie z elektrokardiografią i pomiarem aktywności enzymów sercowych. W razie stwierdzenia uszkodzenia mięśnia sercowego wskazana jest konsultacja kardiologiczna. ³¹

W przypadkach umyślnego zatrucia tlenkiem węgla należy przeprowadzić badania toksykologiczne w celu wykrycia alkoholu, benzodiazepin, narkotyków, amfetaminy czy innych tego typu środków. Personel oddziałów ratunkowych powinien również ułatwić dostęp do specjalistycznej pomocy psychologicznej i psychiatrycznej.

Stosowanie hiperbarycznego tlenu

W oddziałach ratunkowych w leczeniu pacjentów zatrutych tlenkiem węgla należy uwzględnić stosowanie hiperbarycznego tlenu. ^{2, 14, 17, 18, 33, 34, 35} Terapię taką definiuje się jako oddychanie przez pacjentów znajdujących się w komorze hiperbarycznej 100% tlenem, skompresowanym do ciśnienia 1,4 atmosfery. ³³ Lekarze stosujący odsetek hemoglobiny tlenkowęglowej jako kryterium decydujące o rozpoczęciu podawania hiperbarycznego tlenu powinni uwzględnić, że odsetek ten w trakcie pomiaru może być zaniżony w stosunku do wcześniejszych wartości. Wynika to z eliminacji hemoglobiny tlenkowęglowej wraz z upływem czasu. Proces ten zostaje przyspieszony za sprawą podawania tlenu przez ratunków medycznych jeszcze przed przybyciem do oddziału ratunkowego. ^{2, 14, 26, 28}

Mimo że zarówno dane fizjologiczne, jak i wyniki kilku badań przeprowadzonych z randomizacją wskazują na możliwe korzyści z zastosowania hiperbarycznego tlenu, jego rola w leczeniu zatrucia tlenkiem węgla pozostaje kontrowersyjna. ^{17, 35, 36} Taka terapia podwyższa tętnicze i tkankowe ciśnienie tlenu, sprzyjając eliminacji tlenku węgla, ^{2, 14} jak również powoduje wzrost produkcji trójfosforanu adenozyny, ³⁷ redukuje stres oksydacyjny i stan zapalny. ¹⁴

Spośród dotychczas opublikowanych badań klinicznych przeprowadzonych z randomizacją i z zastosowaniem hiperbarycznego tlenu tylko jedno spełniało wszystkie wymogi Consolidated Standards for the Reporting of Trials (CONSORT), ⁴⁰ które obejmują podwójne zaślepienie, włączenie do badania wszystkich pacjentów spełniających określone kryteria, wcześniejsze zdefiniowanie parametrów oceny końcowej i wysoki odsetek pacjentów, których obserwację ukończono. ¹⁷ Wyniki tego jednoośrodkowego, prospektywnego badania wykazały, że częstość występowania zaburzeń czynności poznawczych była niższa wśród pacjentów poddanych trzem sesjom z zastosowaniem hiperbarycznego tlenu (początkowa 150-minutowa, następnie dwie sesje po 120 minut każda, oddzielone przerwą trwającą 6-12 godzin) w ciągu 24 godzin po ostrym zatruciu tlenkiem węgla w porównaniu z pacjentami leczonymi normobarycznym tlenem (25% v. 46%, p=0,007 i p=0,03 po skorygowaniu względem dysfunkcji móżdżku i stratyfikacji zmiennych). Użycie hiperbarycznego tlenu zmniejszyło ponadto odsetek zaburzeń czynności poznawczych w 12. miesiącu od zatrucia (18% v. 33% przy zastosowaniu normobarycznego tlenu; p=0,04). ¹⁷ Badanie to jednak nie wskazało jednoznacznie podgrup pacjentów, u których hiperbaryczny tlen był bardziej lub mniej skuteczny. Analiza post hoc 86 pacjentów sugerowała istnienie korelacji między genotypem apolipoproteiny i zastosowaniem hiperbarycznego tlenu. U pacjentów, u których stwierdzono brak allela apolipoproteiny E4, hiperbaryczny tlen zmniejszał odsetek zaburzeń czynności poznawczych w 6. tygodniu po zatruciu, natomiast u chorych, którzy mieli allel E4 (obecny u 30% populacji), zastosowanie hiperbarycznego tlenu nie prowadziło do takich zmian. ³⁴

Przegląd 6 badań klinicznych zawartych w bazie Cochrane’a, w tym dwóch opublikowanych tylko w formie streszczenia, nie potwierdził zasadności stosowania hiperbarycznego tlenu u pacjentów z zatruciem tlenkiem węgla. ⁴¹ Badania te były jednak niejednorodne pod względem stosowanych metod, doboru grup pacjentów, dawkowania hiperbarycznego i normobarycznego tlenu, pomiaru odległych następstw. Ograniczeniem kilku badań był brak obserwacji po ich zakończeniu. Wyniki przedstawionego wyżej badania ¹⁷ wskazały istotną korzyść wynikającą ze stosowania hiperbarycznego tlenu, natomiast próby kliniczne, w których tego nie potwierdzono, mają ograniczenia metodologiczne, dlatego też wnioski płynące z omawianego przeglądu badań są kontrowersyjne.

Postępowanie długoterminowe

Pacjenci z zatruciem tlenkiem węgla po wypisaniu ze szpitala powinni pozostawać pod opieką medyczną. Stopień i czas powrotu do zdrowia są zmienne. Na proces ten często wpływają też powikłania, które mogą występować tuż po zatruciu lub ujawnić się dopiero kilka tygodni później ² i utrzymywać do końca życia.

Nie istnieje określona metoda leczenia w przypadku powikłań zatrucia tlenkiem węgla. Doświadczenia kliniczne sugerują, że w tej grupie pacjentów należy prowadzić terapię za pomocą rehabilitacji poznawczej, psychiatrycznej, zawodowej, fizycznej oraz ćwiczeń mowy, aczkolwiek brakuje danych na temat skuteczności takiego postępowania. Pacjenci z przewlekłymi bólami głowy mogą skorzystać z pomocy specjalisty.

Działania prewencyjne

Ograniczenia rządowe dotyczące jakości powietrza w przypadku ekspozycji na tlenek węgla zakładają utrzymanie odsetka hemoglobiny tlenkowęglowej u osób niepalących poniżej 3%. ⁴² Odsetek hemoglobiny tlenkowęglowej wynoszący ≥3% może niekorzystnie wpływać na grupy wysokiego ryzyka, tj. osoby w podeszłym wieku, kobiety ciężarne, płody, niemowlęta czy pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi lub układu oddechowego.

Zatruciom tlenkiem węgla można zapobiegać. Detektory tlenku węgla są zaprojektowane w taki sposób, aby włączały się przy ekspozycji, która powodowałaby przekroczenie odsetka hemoglobiny tlenkowęglowej >10%. ⁴³

Działania takie jak unikanie używania silników spalinowych wewnątrz budynków oraz przeprowadzanie okresowych przeglądów technicznych pieców mogą zapobiec wielu przypadkom zatrucia tlenkiem węgla. Ważne jest również prawidłowe używanie alternatywnych źródeł ciepła, urządzeń do gotowania i generatorów po katastrofach naturalnych. Informacje na temat profilaktyki zatruć tlenkiem węgla są dostępne na stronie internetowej Centers for Disease Control and Prevention (www.cdc.gov/co/).

Obszary niezbadane

Powikłania zatrucia

Mimo że zatrucie tlenkiem węgla może powodować wiele neurologicznych i neuropsychologicznych zaburzeń, częstość występowania powikłań po zatruciu tlenkiem węgla nie jest dobrze znana. Prospektywne badania pacjentów leczonych normobarycznym tlenem wykazały, że 34% osób w 4. tygodniu po zatruciu zgłosiło takie objawy jak ból głowy lub problemy z pamięcią, ³⁸ a u 46% w 6. tygodniu występowały zaburzenia neuropsychologiczne. ¹⁷ Nie wiadomo jednak, u ilu osób spośród wszystkich, u których doszło do zatrucia tlenkiem węgla, pojawią się powikłania. Do badań nad odległymi powikłaniami u zatrutych tlenkiem węgla pacjentów z reguły nie włączano osób niezatrutych, grup kontrolnych. Nie zawierały one też informacji o czynnościowym i poznawczym stanie chorego przed zatruciem. Wnioski wyciągano raczej na podstawie stopnia edukacji pacjentów, ich umiejętności uczenia się, wykonywanego zawodu, wyników z testów inteligencji czy dodatkowych wywiadów przeprowadzonych po zatruciu.

Opierając się na ocenie stanu klinicznego pacjenta tuż po zatruciu tlenkiem węgla, nie można przewidzieć z dużą dokładnością możliwości wystąpienia późniejszych powikłań, ale niektóre dane, znane w momencie zatrucia, są czynnikami prognostycznymi niepożądanych następstw. ^{17, 18} W jednym badaniu u pacjentów w wieku ≥36 lat albo tych, u których czas ekspozycji na tlenek węgla wynosił ≥24 godziny, którzy nie otrzymali hiperbarycznego tlenu ¹⁸ lub mieli zaburzenia móżdżkowe przy przyjęciu, ¹⁷ stwierdzono większe ryzyko wystąpienia zaburzeń czynności poznawczych w 6. tygodniu po zatruciu niż u osób bez ww. cech. W innym badaniu pacjenci z zawrotami głowy przed przyjęciem do szpitala lub bólami głowy w momencie przyjęcia byli obciążeni zwiększonym ryzykiem niewielkich neurologicznych powikłań miesiąc po zatruciu. ⁴⁴ Biorąc pod uwagę rolę procesu zapalnego w urazie związanym z tlenkiem węgla (ryc. 2), na podstawie wartości wskaźników stanu zapalnego można by przewidywać ryzyko powikłań. Możliwość ta wymaga jednak dalszych badań.

Dane na temat powikłań, które mogą wystąpić po upływie roku od zatrucia, są ograniczone. ^{17, 18, 19} W grupie pacjentów ok. 6 lat po zatruciu u 19% osób stwierdzono zaburzenia czynności poznawczych, ⁴⁵ a u 37% wykazano odchylenia w badaniu neurologicznym. ⁴⁶

U pacjentów bez zatrucia tlenkiem węgla w wywiadzie nieprawidłowości wykryte podczas badania neuroobrazowego, które odpowiadają tym stwierdzanym u pacjentów po przebytym zatruciu – takie jak atrofia hipokampa ⁴⁷ czy występowanie ognisk o zwiększonej intensywności sygnału z istoty białej ⁴⁸ – wiążą się ze zwiększonym ryzykiem wcześniejszej utraty zdolności poznawczych. Nie wiadomo, czy pacjenci po zatruciu tlenkiem węgla, u których stwierdza się takie nieprawidłowości, są również w grupie zwiększonego ryzyka wczesnej utraty zdolności poznawczych lub choroby Alzheimera.

Zróżnicowanie pacjentów

Reakcje na ekspozycję na tlenek węgla są zmienne. U dzieci, w porównaniu z dorosłymi, objawy często pojawiają się wcześniej. Dzieci szybciej też powracają do zdrowia, na co wpływa mniejsza objętość krwi i wyższy współczynnik minutowej wentylacji na jednostkę masy ciała. Prospektywne badania dotyczące dzieci po ekspozycji na tlenek węgla wykazały różną liczbę powikłań. ^{49, 50} Na niekorzystne działanie tlenku węgla szczególnie wrażliwy jest płód. W porównaniu z dorosłymi okres wymagany do eliminacji tlenku węgla z krwi płodowej jest dłuższy, a zatrucie matki i związana z tym hipoksemia przyczyniają się do hipoksji płodu. ⁵¹ W przypadkach ostrych zatruć umieralność płodów przekracza 50%. ⁵² U kobiet z ostrym zatruciem należy rozważyć terapię hiperbarycznym tlenem, ¹⁷ dotyczy to również kobiet ciężarnych, zwłaszcza jeśli płód wykazuje objawy zaburzeń. ⁵¹ Znaczenie hiperbarycznego tlenu w leczeniu płodu po zatruciu tlenkiem węgla pozostaje niejasne, mimo że istnieje co najmniej jeden opis przypadku, w którym takie postępowanie okazało się skuteczne.

Terapia hiperbarycznym tlenem

Nie jest jasne, których pacjentów należy leczyć hiperbarycznym tlenem. Inne wątpliwości związane z tą terapią dotyczą optymalnego ciśnienia, jakie powinno panować w komorze, liczby sesji i czasu, jaki maksymalnie może upłynąć od zatrucia, by zastosowanie hiperbarycznego tlenu było jeszcze skuteczne. W opisach przypadków stwierdzono poprawę w zakresie następstw zatrucia po seriach sesji z zastosowaniem hiperbarycznego tlenu, które rozpoczęto kilka dni po zatruciu. ⁵³ Mechanizmy prawdopodobnych korzyści są jednak nieznane. Większość klinicystów nie podaje hiperbarycznego tlenu, jeśli od zatrucia tlenkiem węgla upłynęły >24 godziny. ⁵⁴ Prowadzone jest właśnie jednoośrodkowe, podwójnie zaślepione badanie (ClinicalTrials.gov, nr NCT00465855) oceniające wpływ jednej lub trzech sesji z hiperbarycznym tlenem na odsetek zaburzeń czynności poznawczych w 6. tygodni po zatruciu tlenkiem węgla. W badaniu biorą udział pacjenci, u których do zatrucia doszło przypadkowo, a ekspozycja trwała <24 godzin.

Inne metody leczenia

Zapalenie spowodowane tlenkiem węgla wpływa na uszkodzenie tkanek. Nie wiadomo, czy leczenie przeciwzapalne lub inne postępowanie neuroprotekcyjne, takie jak indukowana hipotermia, mogłoby poprawić wyniki terapii zatrucia tlenkiem węgla.

Wytyczne

The Undersea and Hyperbaric Medical Society zaleca terapię hiperbarycznym tlenem pacjentom z ostrym zatruciem tlenkiem węgla (tj. z objawami krótkotrwałej bądź przedłużającej się utraty przytomności, objawami neurologicznymi, zaburzeniami sercowo-naczyniowymi czy też ostrą kwasicą) lub osobom w wieku ≥36 lat, u których ekspozycja na tlenek węgla trwała ≥24 godziny (łącznie z okresowymi ekspozycjami) lub odsetek hemoglobiny tlenkowęglowej wynosi ≥25%.

Clinical Policies Subcommittee of the American College of Emergency Physicians twierdzi, że hiperbaryczny tlen „jest terapeutyczną opcją dla zatrutych [tlenkiem węgla] pacjentów, jednak jego użycie nie może być zalecane. (…) Żaden z klinicznych wskaźników, łącznie z odsetkiem hemoglobiny tlenkowęglowej, nie identyfikuje podgrupy zatrutych [tlenkiem węgla] pacjentów, u których [hiperbaryczny tlen] prawdopodobnie przyniesie najwięcej korzyści lub też spowoduje szkodę”. ⁵⁵ Podkomisja zaleca przeprowadzenie dużego, wieloośrodkowego badania klinicznego, które zaprojektowano by w identyczny sposób jak opisane wcześniej badanie jednoośrodkowe. ¹⁷ Moje zalecenia są odmienne od przedstawionych powyżej. Na podstawie dostępnych informacji, obejmujących wyniki badań biochemicznych i przeprowadzonych na zwierzętach, oraz przynajmniej jednej rygorystycznej próby klinicznej zdecydowanie zalecam rozważenie terapii hiperbarycznym tlenem u pacjentów zatrutych tlenkiem węgla.

Wnioski i zalecenia

U pacjentów, którzy zatruli się tlenkiem węgla, tak jak w opisywanym na początku artykułu przypadku, należy natychmiast wdrożyć leczenie normobarycznym tlenem (z największą możliwą frakcją wdychanego tlenu), co przyspiesza wydalanie tlenku węgla. Należy też zidentyfikować i usunąć źródło tlenku węgla.

Zatrucie tlenkiem węgla może mieć trwałe następstwa. Lekarze oceniający pacjentów z ostrym zatruciem powinni rozważyć leczenie hiperbarycznym tlenem. Mimo że kilka randomizowanych badań klinicznych nie wykazało skuteczności takiego leczenia, to w najbardziej rygorystycznych badaniach, odsetek zaburzeń czynności poznawczych w 6. tygodniu wyniósł 25%, co odpowiada 46% redukcji odsetka powikłań stwierdzanego wśród pacjentów otrzymujących tlen normobaryczny. ¹⁷ Należy poinformować pacjentów, że całkowity powrót do zdrowia po zatruciu może być niemożliwy, i skierować na leczenie powikłań do odpowiednich specjalistów.

Do zatrucia tlenkiem węgla opisanego na wstępie artykułu doszło z powodu wadliwego działania domowego piecyka. Należy informować pacjentów, jak minimalizować ryzyko ekspozycji na tlenek węgla (unikanie pracy silników spalinowych w zamkniętych pomieszczeniach, przeprowadzanie okresowych przeglądów technicznych piecyków). Powinno się ich też zachęcać do kupna i zainstalowania detektorów tlenku węgla.