Program badań EINSTEIN – rywaroksaban w leczeniu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej

KOMENTARZ Zakrzepica żylna kończyn dolnych jest częstym schorzeniem i może stanowić poważne zagrożenie życia – należy do wiodących przyczyn zgonów. Leki dotychczas podawane w profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, mimo udowodnionej skuteczności, mają wiele wad, szczególnie gdy są stosowane przewlekle i ambulatoryjnie. Leki z grupy antagonistów witaminy K (acenokumarol, warfaryna) wymagają regularnego monitorowania parametrów układu krzepnięcia krwi dla ustalenia odpowiedniej i bezpiecznej dla pacjenta dawki. Zmiana diety lub stosowanie innych leków może wpływać na ich farmakodynamikę, a tym samym na wyniki leczenia. Heparyny drobnocząsteczkowe (np. enoksaparyna), mimo dużej skuteczności i bezpieczeństwa stosowania, wymagają z kolei podawania w postaci wstrzyknięć podskórnych, co przy długim leczeniu jest uciążliwe dla chorego. Takie niedogodności towarzyszące przewlekłemu stosowaniu leków przeciwzakrzepowych stały się przyczyną poszukiwania nowych leków o podobnym profilu działania, dzięki którym możliwa będzie długotrwała bezpieczna terapia pozbawiona dotychczasowych wad. Będą zatem akceptowane przez pacjentów oraz lekarzy pierwszego kontaktu w długoterminowej terapii żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Nowym lekiem przeciwzakrzepowym stosowanym w profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej oraz w leczeniu migotania przedsionków jest rywaroksaban. Stanowi on alternatywę dla antagonistów witaminy K, heparyny niefrakcjonowanej oraz drobnocząsteczkowej (enoksaparyny). Liczne badania kliniczne z udziałem tysięcy pacjentów, w tym program EINSTEIN, pozwoliły dokładnie poznać ten doustny lek i dowiodły, że jest on bezpieczny w leczeniu i profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Ten wysoce wybiórczy, bezpośredni inhibitor aktywnego czynnika Xa zalicza się do leków szczególnie dobrze przebadanych przed wprowadzeniem do lecznictwa otwartego. Nie wpływa na hamowanie trombiny ani na płytki krwi. Cechuje się dużą biodostępnością po podaniu doustnym(ok. 80%), a wydalany jest głównie przez nerki z moczem oraz przewód pokarmowy z kałem. Badanie EINSTEIN to największe dotychczas badanie oceniające skuteczność rywaroksabanu w żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej w porównaniu z enoksaparyną i antagonistami witaminy K. Wykazało podobną skuteczność i bezpieczeństwo tego leku. Przewaga rywaroksabanu polega na możliwości podaży doustnej, prostym dawkowaniu niezależnym od masy ciała oraz braku konieczności ciągłego monitorowania parametrów układu krzepnięcia. Jedynym problemem, który pojawia się również przy stosowaniu innych tego typu leków, są krwawienia. Nie występują one wprawdzie często, ale ze względu na brak antidotum odwracającego działanie rywaroksabanu są dużym utrudnieniem dla lekarzy oraz zagrożeniem dla pacjenta. Podczas stosowania rywaroksabanu częstość występowania zdarzeń niepożądanych w postaci krwawień wynosi ok. 0,7% (wyniki badania EINSTEIN), natomiast podczas stosowania heparyn drobnocząsteczkowych odsetek ten wynosi 0,9-2,2%, a podczas stosowania heparyn 1,9-4,7%.