Streszczenie
PROJEKT BADANIA: Przekrojowe, wieloośrodkowe badanie kliniczne.
UCZESTNICY: Od stycznia 2003 do grudnia 2005 roku do badania włączono łącznie 1015 dotąd nieleczonych pacjentów z nowo rozpoznaną AD z pięciu włoskich poradni zaburzeń pamięci.
ANALIZOWANE ZMIENNE: Wszyscy pacjenci zostali szczegółowo przebadani przez neurologówi geriatrów, również pod kątem występowania objawów neuropsychicznych, które oceniano za pomocą Inwentarza neuropsychiatrycznego.
WYNIKI: Analiza czynnikowa ujawniła pięć różnych zespołów neuropsychicznych: zespół apatyczny (jako pojedynczy zespół) obserwowano najczęściej, drugim najczęstszym był zespół afektywny (lęk i depresja), a następnie zespół psychomotoryczny (pobudzenie, drażliwość, zaburzenia ruchowe), psychotyczny (urojenia i omamy) i maniakalny (odhamowanie i euforia). U 3/4 pacjentów z AD rozpoznano co najmniej jeden zespół (n=790, 77,8%), a u ponad połowy stwierdzano objawy o klinicznie istotnym nasileniu (n=603, 59,4%). Z wyjątkiem zespołu afektywnego stwierdzono częstsze występowanie zespołów wraz z zaawansowaniem otępienia.
PODSUMOWANIE: Próba potwierdza zasadność badania zespołów objawów w ocenie neuropsychicznej chorych z AD. Poszczególne objawy neuropsychiczne należą do pięciu odrębnych zespołów psychiatrycznych. Klinicyści powinni przeprowadzać szczegółowe badanie psychiatryczne i neurologiczne pacjentów z AD i rozważyć strategie terapeutyczne, które koncentrują się raczej na zespołach psychiatrycznych, a nie swoistych objawach.
SŁOWA KLUCZOWE: zespoły psychiatryczne, apatia, depresja, zaburzenia funkcji poznawczych, behawioralne i psychologiczne objawy otępienia, BPSD
Podstawowym objawem choroby Alzheimera (AD), najczęstszej przyczyny otępienia o charakterze pierwotnie zwyrodnieniowym, są zaburzenia pamięci, którym towarzyszy deficyt w co najmniej jednej innej sferze poznawczej. Ponadto zarówno w AD, jak i innych otępieniach o podłożu pierwotnie zwyrodnieniowym powszechnie występują objawy neuropsychiczne. Dodatkowo prawie u wszystkich pacjentów z AD w pewnym momencie trwania choroby stwierdza się objawy neuropsychiczne. Trudności pojawiają się podczas charakteryzowania objawów neuropsychicznych u chorych z AD, ponieważ są one różne i nieprzewidywalne. Objawy te obejmują zaburzenia nastroju (depresja, lęk, euforia, odhamowanie), objawy psychotyczne (urojenia i omamy), różne objawy z manifestacją ruchową (apatię, pobudzenie, błądzenie i agresję) oraz objawy związane ze snem lub apetytem. Niektórzy autorzy sugerują, że ta różnorodność objawów neuropsychicznych jest wynikiem złożonych interakcji między procesem chorobowym a osobowością przed zachorowaniem, czynnikami środowiskowymii doświadczeniami życiowymi pacjenta. Jednym ze sposobów pozwalającym lepiej zrozumieć manifestację psychiczną AD jest ocena, czy poszczególne objawy są ze sobą powiązane. Zamiast analizowania poszczególnych objawów, identyfikuje się ich zespoły. Zaletą takiej metody są mniejsza różnorodność i większa przewidywalność zespołów neuropsychicznych oraz ich podobieństwo do pierwotnych zaburzeń psychicznych, co pozwala tworzyć potencjalnie owocne analogie w odniesieniu do ich patogenezy, rokowania i leczenia. Wyniki badań wskazują jednak, że zespoły psychologiczne i behawioralne związane z AD nie są w pełni tożsame z zaburzeniami obserwowanymi u pacjentów z chorobami pierwotnie psychicznymi. Na przykład, chociaż w wielu badaniach stwierdzono istnienie zespołu psychotycznego charakteryzującego się współwystępowaniem urojeń i halucynacji, to równocześnie tym dwóm objawom psychicznym towarzyszą objawy o innym charakterze, takie jak lęk lub pobudzenie i drażliwość. Obecną wiedzę ogranicza fakt, że wiele badań prowadzono z udziałem pacjentów, których leczono z powodu AD lub zaburzeń neuropsychicznych, co mogło wpływać na obraz i nasilenie zaburzeń psychicznych. W badaniu europejskiego konsorcjum stwierdzono wpływ inhibitorów acetylocholinesterazy na występowanie apatii i psychozy w AD. Wykazano także, że leczenie donepezilem zmniejsza objawy psychotyczne, a prazosyna zmniejsza nasilenie i częstość objawów neuropsychicznych.
Dodaj do ulubionych