Co znajdziesz w artykule?

Zwichnięcie całkowite zęba (wybicie zęba, avulsion)

Należy do poważnych urazów zębów i wymaga natychmiastowej interwencji stomatologicznej. AAPD (American Academy of Pediatric Dentistry) definiuje je jako całkowite przemieszczenie zęba poza jego zębodół.[1] Zwichnięcia całkowite stanowią od 0,5 do 16 proc. wszystkich urazowych uszkodzeń zębów stałych.[2,3] Najczęściej dochodzi do wybicia pojedynczego siekacza centralnego szczęki u pacjentów w wieku rozwojowym (7-14 lat), ponieważ zwiększona elastyczność kości sprzyja występowaniu zwichnięć zębów.[4,5,6] Do czynników etiologicznych tego typu urazów zalicza się uprawianie sportów, upadki, wypadki komunikacyjne, a także bójki. Do zwichnięć całkowitych dochodzi dwu-, trzykrotnie częściej u chłopców.[6] Wart odnotowania jest fakt, że badania z ostatnich lat sygnalizują zmniejszanie się różnicy w częstości występowania urazów zębów pomiędzy chłopcami i dziewczętami, co związane jest ze zwiększonym udziałem dziewczynek w zajęciach sportowych oraz ich rosnącą agresją.[7]

Instruktaż dla opiekunów

Zarówno pierwszej pomocy, jak i instruktażu należy udzielić według następującego schematu:

► uspokój pacjenta,

► podnieś odnaleziony ząb, trzymając za koronę, unikaj dotykania korzenia,

► jeśli ząb jest zabrudzony, przemyj go krótko (maksymalnie 10 sekund) pod zimną bieżącą wodą,

► delikatnie umieść ząb ponownie w zębodole w odpowiedniej pozycji,

► poproś pacjenta o nagryzienie chusteczki higienicznej, tak by przytrzymać ząb w ustalonym położeniu,

► jak najszybciej należy udać się po pomoc do gabinetu stomatologicznego.

Zalecenia dla pacjenta po zabiegu replantacji:

► Unikanie sportów i gier zespołowych.

► Dieta miękka przez dwa tygodnie.

► Utrzymanie idealnej higieny jamy ustnej, mycie zębów miękką szczoteczką po każdym posiłku.

► Płukanie jamy ustnej roztworem glukonianu chloroheksydyny o stężeniu 0,12 proc. dwa razy dziennie przez tydzień.

► Regularne zgłaszanie się na wyznaczone terminy kontrolne.[1,6]

Spis treści

Jak udzielić pierwszej pomocy doraźnej i specjalistycznej

W wyniku zwichnięcia całkowitego dochodzi do przerwania więzadeł ozębnej (periodontal ligament – PDL) i pęczka naczyniowo-nerwowego, co powoduje utratę łączności zęba z zębodołem i jego wypadnięcie. Niekiedy ząb może być utrzymywany na miejscu przez tkanki dziąsła i pozornie pozostaje w łączności z zębodołem. Zwichnięcie całkowite jest urazem ciężkim, często powiązane jest z uszkodzeniem okolicznych tkanek miękkich – warg, policzków,