Psychoonkologia
Opieka psychologiczna nad pacjentką przed mastektomią i po niej
mgr Magdalena Pakulska
- Na jakie aspekty w pracy z pacjentką decydującą się na mastektomię należy zwrócić uwagę
- Jak rozpoznać, które obszary wymagają szczególnego wsparcia psychologicznego na różnych etapach leczenia
Choroba nowotworowa z uwagi na swój często przewlekły charakter przynosi pacjentowi wiele strat. Każda z takich strat może przebiegać podobnie jak żałoba. Poniższy artykuł przybliża tematykę procesu żałoby związanej z utratą i zawiera wskazówki służące do pracy z pacjentkami, które są na etapie podejmowania decyzji o mastektomii lub rozpoczęły leczenie.
Choroba przewlekła i jej konsekwencje psychologiczne
Choroba nowotworowa ze względu na swój przebieg i charakterystykę jest zaliczana do chorób przewlekłych, które niosą ze sobą wiele skutków zdrowotnych, w tym związanych ze zdrowiem psychicznym. Kluczowe cechy choroby nowotworowej, które wyróżniają ją na tle innych przewlekłych dolegliwości, mają wpływ na odbiór sytuacji przez pacjenta pod kątem psychologicznym. Można powiedzieć, że w jakimś sensie choroba nowotworowa powoduje przerwanie wcześniej obowiązującego układu i rytmu życia, co ma swoje konsekwencje psychologiczne dla całego systemu rodzinnego nim dotkniętego. W doświadczeniu pacjentów może się to objawiać myśleniem o swoim życiu w podziale na życie przed chorobą i po chorobie.
Poniżej opisano cechy chorób nowotworowych, które mają szczególny wpływ na zdrowie psychiczne pacjentów.
Długotrwałość terapii
Przebieg nowotworu może wiązać się z długotrwałym leczeniem, które dotyczy zarówno samego obszaru nowotworowego, jak i – w konsekwencji owego leczenia – zadbania o przywrócenie zdrowia i dobrego stanu funkcjonowania w dalszych fazach leczenia. W obszarze psychologicznym oznacza to stałe wykorzystywanie swoich zasobów (finansowych, czasowych, zdrowotnych, społecznych), co może skutkować ich wyczerpaniem lub znacznym nadszarpnięciem, co w konsekwencji może prowadzić do obniżenia nastroju (na przykład depresji czy stanów lękowych), a to z kolei do rezygnacji z dalszego leczenia lub co najmniej braku satysfakcji z osiągniętych rezultatów.
Stałe poczucie niepewności
Niezależnie od typu nowotworu i rodzaju podjętego leczenia pacjenci z takim rozpoznaniem doświadczają permanentnego poczucia niepewności związanego ze swoim leczeniem i rokowaniem. Uczucie niepewności towarzyszy im niezależnie od fazy leczenia i u...
Systemowy przebieg choroby
Cechą charakterystyczną przebiegu choroby nowotworowej jest czasowe wyłączenie (niekiedy nawet wykluczenie) pacjenta z dotychczasowego trybu życia i funkcjonowania. Często oznacza to co najmniej chwilową rezygnację z pracy, izolację społeczną na c...